Określenie wartości naturaljów, wchodzących w skład zarobku pracowników rolnych.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA OPIEKI SPOŁECZNEJ
z dnia 30 października 1935 r.
wydane w porozumieniu z Ministrem Rolnictwa i Reform Rolnych o określaniu wartości naturaljów, wchodzących w skład zarobku pracowników rolnych.

Na podstawie art. 16 ust. (3) i art. 319 ust. (1) ustawy z dnia 28 marca 1933 r. o ubezpieczeniu społecznem (Dz. U. R. P. Nr. 51, poz. 396) w brzmieniu, nadanem rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. o zmianie ustawy z dnia 28 marca 1933 r. o ubezpieczeniu społecznem (Dz. U. R. P. Nr. 95, poz. 855), postanawiam co następuje:
§  1.
Wartość naturaljów, wchodzących w skład zarobku pracowników rolnych (art. 16 ust. (2) ustawy o ubezpieczeniu społecznem), ustala corocznie na okres, przyjęty dla umów zbiorowych w rolnictwie, wojewódzka władza administracji ogólnej według przepisów rozporządzenia niniejszego, po wysłuchaniu opinji właściwych organizacyj zawodowych pracowników i pracodawców rolnych.
§  2.
(1)
Za podstawę ustalenia wartości naturaljów przyjmuje się przeciętne ceny miejscowe, uzyskiwane przez gospodarstwa rolne w ciągu ostatniego trzechlecia, przyczem każdy rok liczy się od dnia 1 kwietnia do dnia 31 marca.
(2)
Przeciętne ceny miejscowe ustala wojewódzka władza administracji ogólnej w jednakowej wysokości dla całego województwa.
§  3.
(1)
Za przeciętne ceny miejscowe, uzyskiwane przez gospodarstwa rolne, przyjmuje się dla zbóż i ziemniaków średnie ceny według notowań na giełdzie zbożowo-towarowej, właściwej dla danego województwa w myśl przepisów ust. (2) paragrafu niniejszego, po potrąceniu kosztów transportu i pośrednictwa handlowego.

Łączną wysokość kosztów transportu i pośrednictwa handlowego ustala się dla zbóż i ziemniaków jednolicie dla całego obszaru Rzeczypospolitej na 15% średniej ceny giełdowej, określonej w zdaniu poprzedzającem.

(2)
Notowania następujących giełd zbożowych służą za podstawę obliczeń ceny naturaljów, wskazanych w ust. (1):
a)
giełdy warszawskiej - dla m. st. Warszawy, województwa warszawskiego i białostockiego,
b)
giełdy łódzkiej - dla województwa łódzkiego,
c)
giełdy wileńskiej - dla województwa wileńskiego, nowogródzkiego i poleskiego,
d)
giełdy lubelskiej - dla województwa lubelskiego,
e)
giełdy lwowskiej - dla województwa lwowskiego, stanisławowskiego i tarnopolskiego,
f)
oddziału giełdy lubelskiej w Równem - dla województwa wołyńskiego,
g)
giełdy krakowskiej - dla województwa krakowskiego, kieleckiego i cieszyńskiej części województwa śląskiego,
h)
giełdy katowickiej - dla górnośląskiej części województwa śląskiego,
i)
giełdy poznańskiej - dla województwa poznańskiego,
j)
giełdy bydgoskiej - dla województwa pomorskiego.

W razie braku notowań na danej giełdzie cen pewnego artykułu w ciągu półrocza, za ten okres czasu mogą być wzięte ceny notowane na giełdach sąsiednich z wyjątkiem giełdy katowickiej.

(3)
Za przeciętne ceny miejscowe mleka, uzyskiwane przez gospodarstwa rolne, przyjmuje się średnie ceny mleka płacone w danem województwie przez zakłady mleczarskie przetwórcze po potrąceniu kosztów transportu mleka.

Wysokość kosztów transportu mleka ustala się jednolicie dla całego obszaru Rzeczypospolitej na 10% średniej ceny, określonej w zdaniu poprzedzającem.

Przeciętne ceny miejscowe mleka odtłuszczonego ustala się dla terenu województwa na podstawie średnich cen szacunkowych, określanych przez zakłady mleczarskie przetwórcze dla celów obrachunkowych.

(4)
Jako przeciętne ceny miejscowe drewna opałowego szczapowego przyjmuje się średnie ceny tego drewna, uzyskiwane przez właściwą Dyrekcję Lasów Państwowych w nadleśnictwach, położonych na terenie danego województwa.
§  4.
Wartość naturaljów, które ze względu na swój charakter nie są przedmiotem sprzedaży przez gospodarstwa rolne, ustala się w sposób następujący:
1)
wartość utrzymania krów ustala się na podstawie cen miejscowych mleka w ilości przewidzianej jako równoważnik za utrzymanie krów w umowie zbiorowej lub orzeczeniu Nadzwyczajnej Komisji Rozjemczej w tych przypadkach, gdy wynika to z umowy stron, albo gdy pracownik nie trzyma krowy z własnej woli. Gdy umowa zbiorowa lub orzeczenie Nadzwyczajnej Komisji Rozjemczej, przewidując możność trzymania przez pracownika dwóch krów, określa odszkodowanie za prawo trzymania.-drugiej krowy - wartość utrzymania drugiej krowy należy przyjąć w wysokości tego odszkodowania;
2)
wartość jednostki ziemi wynawożonej pod ziemniaki, warzywa i inne rośliny ustala się według wartości przeciętnej ilości ziemniaków, oznaczonych jako równoważnik ziemi pod ziemniaki w umowie zbiorowej lub orzeczeniu Nadzwyczajnej Komisji Rozjemczej; wartość ziemi niewynawożonej wynosi 2/3 wartości ziemi wynawożonej;
3)
wartość mieszkania służbowego wraz z dodatkowemi pomieszczeniami ustala się w następującej wysokości:
a)
w województwach: wileńskiem, nowogródzkiem, poleskiem, wołyńskiem, białostockiem, lwowskiem, stanisławowskiem i tarnopolskiem na 4 złote miesięcznie,
b)
w województwach: warszawskiem, łódzkiem, kieleckiem, lubelskiem, krakowskiem i cieszyńskiej części województwa śląskiego na 5 złotych miesięcznie,
c)
w województwach: poznańskiem, pomorskiem i górnośląskiej części województwa śląskiego oraz na obszarze m. st. Warszawy na 6 złotych miesięcznie;
4)
wartość opału ustala się na podstawie równowartości drewna opałowego szczapowego suchego, według norm, określonych w umowie zbiorowej lub w orzeczeniu Nadzwyczajnej Komisji Rozjemczej.
§  5.
Przepisy rozporządzenia niniejszego mają zastosowanie również dla ustalenia wartości naturaljów przy określaniu zarobków pracowników rolnych za rok 1934/1935 oraz za rok 1935/1936, przyczem ustalone dla okresu rocznego 1934/1935 wartości naturaljów stosuje się także dla okresu od 1 stycznia 1934 r. do 31 marca 1934 r.
§  6.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1935.83.514

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Określenie wartości naturaljów, wchodzących w skład zarobku pracowników rolnych.
Data aktu: 30/10/1935
Data ogłoszenia: 18/11/1935
Data wejścia w życie: 18/11/1935