Organizacja wyszkolenia Straży Więziennej.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI
z dnia 20 lipca 1935 r.
o organizacji wyszkolenia Straży Więziennej.

Na podstawie art. 105 p. c rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 23 sierpnia 1932 r. o Straży Więziennej (Dz. U. R. P. Nr. 74, poz. 667) zarządzam co następuje:
§  1.
W celu praktycznego i teoretycznego wyszkolenia funkcjonarjuszów Straży Więziennej tworzy się;
a)
Kursy przygotowawcze przy więzieniach,
b)
Szkołę Straży Więziennej przy Ministerstwie Sprawiedliwości.

I.

Kursy przygotowawcze.

§  2.
Kursy przygotowawcze mają za zadanie wyszkolić funkcjonarjuszów Straży Więziennej do samodzielnego wykonywania czynności w zakresie utrzymania porządku, dyscypliny i bezpieczeństwa w więzieniach.

Kursy te mają również za zadanie przygotować funkcjonarjuszów do Szkoły Straży Więziennej.

§  3.
Program kursów przygotowawczych dla niższych funkcjonarjuszów Straży Więziennej obejmuje podstawowe wiadomości z następujących przedmiotów:

1. ogólnokształcących:

a)
języka polskiego,
b)
arytmetyki,
c)
historji z nauką o Polsce współczesnej,
d)
geografji,

2. przepisów o Straży Więziennej,

3. regulaminu więziennego,

4. higjeny i ratownictwa,

5. wychowania fizycznego (gimnastyka, musztra i nauka o broni),

6. pożarnictwa,

7. obrony lotniczej i przeciwgazowej.

Funkcjonariusze, posiadający wykształcenie średnie, zwolnieni są od przesłuchania wykładów ogólnokształcących.

Program kursów przygotowawczych dla wyższych funkcjonarjuszów ustala Główny Inspektor Straży Więziennej.

§  4.
Czas nauki na kursach przygotowawczych dla niższych i wyższych funkcjonarjuszów trwa 8 miesięcy.
§  5.
Kierownictwo kursów przygotowawczych sprawują naczelnicy więzień. Wykłady prowadzone są przez funkcjonarjuszów Straży Więziennej, wyznaczonych przez naczelnika więzienia, oraz w wypadkach wyjątkowych, przez personel specjalnie powołany za zezwoleniem Głównego Inspektora Straży Więziennej.
§  6.
Nadzór i kontrolę nad kursami przygotowawczemi sprawują władze prokuratorskie. Przedstawiciele tych władz przewodniczą w komisjach egzaminacyjnych dla niższych funkcjonarjuszów. Funkcjonarjusze wyżsi nie składają egzaminu z kursów przygotowawczych.

II.

Szkoła Straży Więziennej przy Ministerstwie Sprawiedliwości.

§  7.
Wyżsi i niżsi funkcjonarjusze Straży Więziennej otrzymują wyszkolenie teoretyczne i praktyczne w Szkole Straży Więziennej na kursach zorganizowanych według odrębnych programów nauczania, dostosowanych do potrzeb poszczególnych rodzajów służby więziennej, a mianowicie: na kursach służby bezpieczeństwa, wychowawczym-penitencjarnym i wyższym.
§  8.
Kurs służby bezpieczeństwa ma na celu wyszkolenie niższych funkcjonarjuszów Straży Więziennej do czynności, związanych z utrzymaniem bezpieczeństwa, porządku i dyscypliny w więzieniu, oraz pogłębienie wiadomości z przedmiotów ogólnokształcących.

Kurs wychowawczy - penitencjarny ma na celu wyszkolenie niższych funkcjonarjuszów Straży Więziennej do wykonywania pomocniczych czynności wychowawczych i pedagogicznych.

Kurs wyższy ma na celu wyszkolenie wyższych funkcjonarjuszów Straży Więziennej oraz kandydatów na te stanowiska do wykonywania samodzielnych czynności we wszystkich działach służby więziennej.

§  9.
Na kurs służby bezpieczeństwa są powoływani:
a)
niżsi funkcjonarjusze, którzy ukończyli kurs przygotowawczy i posiadają świadectwa z ukończenia szkoły powszechnej,
b)
niżsi funkcjonarjusze, którzy nie posiadają wprawdzie świadectw z ukończenia szkoły powszechnej, lecz ukończyli kurs przygotowawczy z wynikiem bardzo dobrym.
§  10.
Program nauczania na kursie służby bezpieczeństwa obejmuje, w szerszym niż na kursach przygotowawczych zakresie, następujące przedmioty:
1)
ogólnokształcące:
a)
język polski,
b)
arytmetykę,
c)
historję z nauką o Polsce współczesnej,
d)
geografję,

2. regulamin więzienny wraz z podstawowemi wiadomościami z zakresu prawa karnego,

3. gospodarstwo więzienne i organizacja pracy więźniów,

4. przepisy służbowe o Straży Więziennej,

5. higjenę i ratownictwo,

6. wychowanie fizyczne (gimnastyka, musztra i nauka o broni),

7. pożarnictwo,

8. obronę lotniczą i przeciwgazową.

§  11.
Nauka na kursie służby bezpieczeństwa trwa co najmniej 2 miesiące.
§  12.
Na kurs wychowawczy-penitencjarny są powoływani:
a)
niżsi funkcjonarjusze, którzy ukończyli kurs przygotowawczy i posiadają świadectwa z ukończenia szkoły średniej ogólnokształcącej lub zawodowej dawnego typu, lub też równoważnych im szkół typu nowego,
b)
niżsi funkcjonariusze, którzy ukończyli kurs służby bezpieczeństwa szkoły Straży Więziennej z wynikiem dobrym.
§  13.
Program nauczania na kursie wychowawczym - penitencjarnym obejmuje następujące przedmioty:

1. więziennictwo teoretyczne i praktyczne,

2. pedagogikę więzienną,

3. prawo karne materjalne,

4. prawo karne formalne,

5. prawo państwowe z nauką o Polsce współczesnej,

6. prawo administracyjne,

7. przepisy o Straży Więziennej,

8. higjenę i ratownictwo,

9. wychowanie fizyczne (gimnastyka, musztra i nauka o broni),

10. pożarnictwo,

11. obronę lotniczą i przeciwgazową.

§  14.
Nauka na kursie wychowawczym-penitencjarnym trwa co najmniej 3 miesiące.
§  15.
Na kurs wyższy powoływani są funkcjonarjusze wyżsi.

Nadto na kurs wyższy mogą być powoływani niżsi funkcjonarjusze Straży Więziennej, którzy ukończyli kurs wychowawczy-penitencjarny z wynikiem co najmniej dobrym.

§  16.
Program nauczania na kursie wyższym obejmuje następujące przedmioty:

1. więziennictwo teoretyczne i praktyczne,

2. pedagogikę więzienną,

3. politykę kryminalną,

4. antropologię kryminalną,

5. socjologię kryminalną,

6. psychopatologię kryminalną,

7. prawo karne materjalne,

8. prawo karne formalne,

9. prawa państwowe z nauką o Polsce współczesnej,

10. prawo administracyjne,

11. higienę i ratownictwo,

12. przepisy o Straży Więziennej,

13. przepisy budżetowe, gospodarcze, działów pracy, oraz kancelaryjne,

14. pożarnictwo,

15. obronę lotniczą i przeciwgazową.

§  17.
Nauka na kursie wyższym trwa 8 miesięcy.
§  18.
Poza godzinami wykładowemi słuchacze wszystkich kursów odbywają zajęcia praktyczne,

III.

Kursy specjalne.

§  19.
W celu przygotowania wykwalifikowanego personelu kancelaryjnego oraz instruktorskiego mogą być organizowane kursy specjalne: ogrodnicze, rolnicze, rachunkowo-kancelaryjne, sanitarne i inne.

Na kursy specjalne przy Szkole Straży Więziennej powoływani są funkcjonariusze, posiadający odpowiednie przygotowanie zawodowe.

§  20.
Program i czas trwania kursów specjalnych ustala Główny Inspektor Straży Więziennej.

IV.

Personel administracyjny i pedagogiczny Szkoły.

§  21.
Naczelne kierownictwo Szkoły oraz nadzór nad nią sprawuje Główny Inspektor Straży Więziennej. Terminy powoływania słuchaczów na poszczególne kursy oraz ilość kursów w ciągu roku określa Główny Inspektor Straży Więziennej.
§  22.
Do składu osobowego administracji Szkoły należą:
a)
Komendant Szkoły mianowany przez Ministra Sprawiedliwości,
b)
zastępca Komendanta i instruktorzy, wyznaczeni przez Głównego Inspektora Straży Więziennej.

Główny Inspektor Straży Więziennej ustala skład i ilość personelu administracyjnego Szkoły.

§  23.
Do obowiązków Komendanta należy: urobienie i wychowanie słuchaczów na gorliwych, sumiennych, uczciwych i ofiarnych obywateli, czuwanie nad rygorem i dyscypliną w Szkole i internacie oraz prowadzenie wszelkich spraw, związanych z nauczaniem, administracją i gospodarką szkolną.
§  24.
Komendant Szkoły jest bezpośrednim przełożonym zastępcy Komendanta, instruktorów oraz słuchaczów.

W stosunku do tych osób przysługują Komendantowi Szkoły uprawnienia przewidziane w art. 39, w art. 44 ustęp 1, w art. 81, w art. 90 ustęp 2, w art. 93 i 94 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 23 sierpnia 1932 r. o Straży Więziennej (Dz. U. R. P. Nr. 74, poz. 667).

§  25.
Obowiązki zastępcy Komendanta i instruktorów określa regulamin wewnętrzny Szkoły.
§  26.
Wykładowców powołuje Główny Inspektor Straży Więziennej,
§  27.
Organem opinjodawczym Głównego Inspektora Straży Więziennej w zakresie pedagogicznym jest Rada Szkolna.

Rada Szkolna obiaduje pod przewodnictwem Głównego Inspektora Straży Więziennej lub osoby przez niego wyznaczonej.

W skład Rady Szkolnej wchodzą: Komendant Szkoły, jego zastępca oraz wykładowcy.

Do zadań Rady Szkolnej należy:

1. opracowywanie programów wykładów z poszczególnych przedmiotów,

2. wybór podręczników szkolnych,

3. ustalanie ocen i ostatecznego wyniku egzaminu,

4. wyrażanie opinji w sprawach poddanych jej ocenie przez Głównego Inspektora Straży Więziennej.

V.

Egzaminy.

§  28.
Po ukończeniu kursu niższego i średniego Szkoły słuchacze poddawani są egzaminom z poszczególnych przedmiotów.

Słuchacze kursu wyższego składają egzaminy w dwóch terminach semestralnych. Plan i terminy egzaminów ustala Główny Inspektor Straży Więziennej.

§  29.
W razie niedostatecznego wyniku egzaminu semestralnego słuchacz może być odwołany z kursu przez Głównego Inspektora Straży Więziennej".

Główny Inspektor może zezwolić słuchaczowi na powtórne złożenie egzaminu semestralnego w terminie określonym dla składania egzaminu końcowego.

W razie niedostatecznego wyniku egzaminu końcowego Główny Inspektor Straży Więziennej może zezwolić słuchaczowi na powtórzenie egzaminu w terminie 6-cio miesięcznym.

W przypadku ponownego niedostatecznego wyniku egzaminu powtarzać nie wolno.

§  30.
Funkcjonarjusze, którzy ukończyli kursy przygotowawcze i Szkołę Straży Więziennej przy Ministerstwie Sprawiedliwości, otrzymują świadectwa szkolne.

Funkcjonarjusze, którzy ukończyli Szkołę Straży Więziennej, mają prawo noszenia odznaki szkolnej, ustalonej przez Ministra Sprawiedliwości.

VI.

Przepisy przejściowe.

§  31.
Funkcjonarjusze, którzy ukończyli Centralną Szkołę i dotychczasową szkołę dla niższych i wyższych funkcjonarjuszów - zwolnieni są od dalszego szkolenia, przyczem niżsi funkcjonarjusze zrównani są pod względem otrzymanego wyszkolenia z funkcjonarjuszami, którzy ukończą kurs wychowawczy-penitencjarny, zaś wyżsi funkcjonarjusze z funkcjonariuszami, którzy ukończą kurs wyższy Szkoły Straży Więziennej, zorganizowanej na podstawie niniejszego rozporządzenia.

VII.

Postanowienia ogólne i końcowe.

§  32.
Słuchacze Szkoły Straży Więziennej umieszczani są w internacie szkolnym i otrzymują żywienie na koszt Skarbu Państwa.
§  33.
Komendant Szkoły posiada pieczęć urzędową okrągłą z wyobrażeniem orła państwowego pośrodku i napisem w otoku: "Komendant Szkoły Straży Więziennej przy Ministerstwie Sprawiedliwości".
§  34.
Regulamin wewnętrzny Szkoły Straży Więziennej wyda w ramach niniejszego rozporządzenia Główny Inspektor Straży Więziennej.
§  35.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Równocześnie tracą moc obowiązującą wszystkie dotychczasowe przepisy w sprawach, unormowanych rozporządzeniem niniejszem.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1935.59.384

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Organizacja wyszkolenia Straży Więziennej.
Data aktu: 20/07/1935
Data ogłoszenia: 10/08/1935
Data wejścia w życie: 10/08/1935