Zakres nadzoru Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nad ubezpieczalniami społecznemi i likwidacja okręgowych urzędów ubezpieczeń.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA OPIEKI SPOŁECZNEJ
z dnia 14 stycznia 1935 r.
o zakresie nadzoru Zakłada Ubezpieczeń Społecznych nad ubezpieczalniami społecznemi i o likwidacji okręgowych urzędów ubezpieczeń.

Na podstawie art. 254 ust. 2 i art. 263 ustawy z dnia 28 marca 1933 r. o ubezpieczeniu społecznem (Dz. U. R. P. Nr. 51, poz. 396) w brzmieniu, nadanem rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. o zmianie ustawy z dnia 28 marca 1933 r. o ubezpieczeniu społecznem (Dz. U. R. P. Nr. 95, poz. 855), oraz na podstawie art. 5 powołanego rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej zarządzam co następuje;
§  1.
Do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie wykonywania bezpośredniego nadzoru nad ubezpieczalniami społecznemi należy:
1)
kontrola wykonywania przepisów ustaw, rozporządzeń, statutów i regulaminów,
2)
zatwierdzanie regulaminów dla chorych i regulaminów dla odrębnych organów, przewidzianych w art. 93 ust. 1 lit. a, oraz zatwierdzanie zmian tych regulaminów,
3)
zatwierdzanie przepisów służbowych w granicach zatwierdzonych przez Ministra Opieki Społecznej przepisów ramowych,
4)
zatwierdzanie uchwał i decyzyj w następujących sprawach majątkowych (art. 257 ust. 1 pkt. 1-5, 7 i 8):
a)
preliminarzy budżetowych,
b)
dokonywania inwestycyj pozabudżetowych,
c)
dokonywania w razie konieczności wydatków pozabudżetowych, lub wydatków przed zatwierdzeniem budżetu,
d)
zamknięć rachunkowych i sprawozdań rocznych,
e)
lokaty funduszów,
f)
zaciągania pożyczek na terminy dłuższe i w wysokości wyższej, niż oznaczone przez Zakład,
g)
zaciągania pożyczek, zabezpieczonych majątkiem,
5)
zatwierdzanie uchwał w sprawie dysponowania funduszem rezerwowym (art. 237 ust. 5),
6)
zatwierdzanie uchwał w sprawie sposobu tworzenia i użytkowania funduszów specjalnych w przypadkach, przewidzianych w art. 238,
7)
wyrażanie zgody na przewidziane w art. 222 ust. 2 ustawy podwyższenie składki,
8)
wyrażanie zgody na zawieranie umów o udzieleniu pomocy lekarskiej osobom, nie podlegającym obowiązkowi ubezpieczenia, przewidzianych w art. 24 ust. 4, z zastrzeżeniem obowiązku uprzedniego zasięgania opinji izb lekarskich w przypadkach ust. 5 tego artykułu,
9)
zatwierdzanie warunków udzielania pomocy lekarskiej pracownikom rolnym na podstawie umów ubezpieczalni społecznych z pracodawcami rolnymi (art. 212 ust. 9).
§  2.
(1)
Dla wykonywania wskazanych w § 1 czynności nadzorczych Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma prawo:
1)
sprawdzania w każdym czasie załatwiania spraw i prowadzenia rachunkowości w ubezpieczalniach społecznych, a także sprawdzania wykonywania przez nie czynności w zakresie lecznictwa,
2)
delegowania przedstawicieli na posiedzenia organów ubezpieczalni społecznych z prawem przemawiania poza kolejnością mówców,
3)
zwoływania z własnej inicjatywy organów ubezpieczalni na posiedzenia nadzwyczajne,
4)
przedkładania Ministrowi Opieki Społecznej wniosków w sprawach, wskazanych w art. 256 ust. 1 pkt. 4-7.
(2)
W przypadkach, przewidzianych w art. 255 pkt. 6, Zakład Ubezpieczeń Społecznych powinien zawiadomić Ministra Opieki Społecznej, a jeżeli wykonanie uchwały grozi niepowetowanemi stratami, zawiesić uchwałę organów i zawiadomić niezwłocznie Ministra Opieki Społecznej. Jeżeli Minister Opieki Społecznej nie poweźmie w ciągu 14 dni decyzji w trybie art. 255 pkt. 6, zawieszenie traci moc obowiązującą.
(3)
Przy zatwierdzaniu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych preliminarzy budżetowych ubezpieczalni społecznych stosuje się odpowiednio tryb postępowania, wskazany w art. 259 ustawy.
(4)
Wskazane w art. 260 ust. 1 ustawy obowiązki ubezpieczalni społecznych, członków ich organów i ich pracowników ciążą na nich również wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie jego funkcyj nadzorczych.
§  3.
Wszystkie postanowienia (zarządzenia, rozstrzygnięcia) Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie nadzoru powinny być wydawane na piśmie. Ubezpieczalniom Społecznym służy prawo zaskarżenia postanowienia w ciągu dni 14 od daty doręczenia, o czem należy umieścić odpowiednie pouczenie w postanowieniu. Skargi wnosi się bezpośrednio do Ministra Opieki Społecznej.
§  4.
Przy wykonywaniu czynności nadzorczych w stosunku do ubezpieczalni społecznych Zakład Ubezpieczeń Społecznych obowiązany jest stosować się do zarządzeń i instrukcyj Ministra Opieki Społecznej.
§  5.
(1)
Czynności, wskazane w § 1 pkt. 2, 3, 4 i 5, przejmuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych z dniem 1 lutego 1935 r. Pozostały zakres czynności nadzorczych, wskazanych w § 1, Zakład przejmuje z dniem 1 kwietnia 1935 r.
(2)
Niezałatwione do wskazanych w ust. 1 terminów sprawy, należące w myśl rozporządzenia niniejszego do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, będą w powyższych terminach przekazane przez okręgowe urzędy ubezpieczeń Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych.
§  6.
Okręgowe urzędy ubezpieczeń utworzone na podstawie ustawy z dnia 19 maja 1920 r. o obowiązkowem ubezpieczeniu na wypadek choroby (Dz. U. R. P. Nr. 44, poz. 272) i nadal działające na podstawie art. 308 ustawy o ubezpieczeniu społecznem zostają zniesione z dniem 31 marca 1935 r.
§  7.
Artykuły, przytoczone w rozporządzeniu niniejszem bez bliższego określenia, oznaczają artykuły ustawy z dnia 28 marca 1933 r. o ubezpieczeniu społecznem, która w rozporządzeniu niniejszem oznaczana jest w skróceniu wyrazem: "ustawa".
§  8.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem 1 lutego 1935 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1935.3.23

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zakres nadzoru Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nad ubezpieczalniami społecznemi i likwidacja okręgowych urzędów ubezpieczeń.
Data aktu: 14/01/1935
Data ogłoszenia: 22/01/1935
Data wejścia w życie: 01/02/1935