Kwalifikacje sekretarzy gminnych.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH
z dnia 27 lutego 1934 r.
w sprawie kwalifikacyj sekretarzy gminnych.

Na podstawie art. 13 ust. 4 oraz art. 121 i 129 ustawy z dnia 23 marca 1933 r. o częściowej zmianie ustroju samorządu terytorialnego (Dz. U. R. P. Nr 35, poz. 294), zarządzam co następuje:
§  1.
Na stanowisko sekretarza gminnego mogą być powołane osoby, które:
1)
a) posiadają wykształcenie w zakresie co najmniej gimnazjum lub szkoły zawodowej stopnia gimnazjalnego w myśl art. 21 i 29 ustawy z dnia 11 marca 1932 r. o ustroju szkolnictwa (Dz. U. R. P. Nr 38, poz. 389), albo mają wykształcenie podług zasad, obowiązujących przed wejściem w życie powyższej ustawy, w zakresie co najmniej sześciu klas szkoły średniej ogólnokształcącej, bądź równorzędne wykształcenie w myśl postanowień § 35 rozporządzenia II Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 grudnia 1933 r. w sprawie wykonania ustawy o częściowej zmianie ustroju samorządu terytorialnego (Dz. U. R. P. Nr 100, poz. 769), bądź
b)
złożyły egzamin zastępczy, o którym mowa w § 2;
2)
odbyły co najmniej 3-letnią pracę na stanowisku, do którego przywiązane były czynności referendarskie w biurze zarządu gminnego, miejskiego, wydziału powiatowego w starostwie krajowem lub urzędzie władz administracji ogólnej i Ministerstwie Spraw Wewnętrznych;
3)
złożyły egzamin z zakresu wymagań fachowych i umiejętności praktycznych (§ 4).

Dla kandydatów, posiadających wykształcenie w zakresie liceum administracyjno-handlowego, praktyka wynosi 2 lata, przy ukończonem wykształceniu wyższem - 1 rok.

§  2. 1
Do egzaminu zastępczego, o którym mowa w ust. 2 art. 13 ustawy z dnia 23 marca 1933 r. o częściowej zmianie ustroju samorządu terytorialnego (Dz. U. R. P. Nr 35, poz. 294), może być dopuszczony kandydat na sekretarza gminnego, który posiada:
1)
wykształcenie w zakresie co najmniej publicznej szkoły powszechnej,
2)
5-cio letnią pracę na stanowisku, o jakiem mowa w pkt 2 ust. 1 § 1.

Program egzaminu zastępczego określi Minister Spraw Wewnętrznych.

Pracownicy samorządowi, którzy przed wejściem w życie rozporządzenia niniejszego pozostawali na stanowisku zastępcy sekretarza gminnego (pierwszego pomocnika) w gminach wiejskich na obszarze województw białostockiego, kieleckiego, lubelskiego, nowogródzkiego, poleskiego, wileńskiego i wołyńskiego oraz na obszarze województw łódzkiego i warszawskiego w granicach sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 12 czerwca 1937 r. o zmianie granic województw: poznańskiego, pomorskiego, warszawskiego i łódzkiego (Dz. U. R. P. Nr 46, poz. 350), mogą być do dnia 1 stycznia 1941 r. powołani na stanowiska sekretarza gminnego bez obowiązku składania egzaminu zastępczego, jeżeli odpowiadają następującym warunkom łącznie:

a)
wykażą się co najmniej 5-letnią nieprzerwaną służbą na stanowisku zastępcy sekretarza gminnego (pierwszego pomocnika), bądź też 6-letnią służbą z przerwami, wynoszącymi w tym okresie łącznie nie więcej niż 12 miesięcy; przerwy wywołane czynną służbą wojskową (zasadniczą, przeszkoleniem lub ćwiczeniami wojskowymi) nie mają wpływu przy obliczaniu powyższego 5 lub 6-letniego okresu;
b)
wykażą się wykształceniem w zakresie co najmniej publicznej szkoły powszechnej;

c) zdadzą egzamin praktyczny, wymagany w myśl § 1 pkt 3 rozporządzenia niniejszego.

§  3. 2
W okresie przejściowym do dnia 31 grudnia 1937 r. od kandydatów na sekretarzy gminnych, na obszarze województw: krakowskiego, lwowskiego, poznańskiego, pomorskiego, stanisławowskiego i tarnopolskiego wymagane jest:
a)
wykształcenie, o jakiem mowa w pkt. 1 ust. 1 § 1 rozporządzenia niniejszego,
b)
odbycie 3-miesięcznej praktyki w gminie wiejskiej na obszarze województw: białostockiego, kieleckiego, lubelskiego, łódzkiego, nowogródzkiego, poleskiego, warszawskiego, wileńskiego i wołyńskiego, albo w gminie wiejskiej na obszarze województw: krakowskiego, lwowskiego, pomorskiego, poznańskiego, stanisławowskiego i tarnopolskiego, zorganizowanej w myśl przepisów art. 102 i 103 ustawy z dnia 23 marca 1933 r. o częściowej zmianie ustroju samorządu terytorjalnego,
c)
złożenie egzaminu praktycznego, o jakim mowa w § 4.
§  4.
Do egzaminu praktycznego może być dopuszczony kandydat na sekretarza gminnego, który odpowiada wymaganiom określonym w ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ustępie 2 § 1, co nie narusza w niczem postanowień § 3.

Egzamin praktyczny na stanowisko sekretarza gminnego odbywa się z następujących przedmiotów:

2)
przepisów o organizacji i o zakresie działania władz rządowych, a w szczególności władz administracji ogólnej,
3)
ustroju samorządu terytorialnego ze szczególnem uwzględnieniem ustroju gminy wiejskiej,
4)
zadań i obowiązków samorządu gminnego,
5)
prawa administracyjnego ze szczególnem uwzględnieniem postępowania administracyjnego,
6)
ogólnych zasad skarbowości publicznej,
7)
skarbowości samorządowej,
8)
prawa budżetowego,
9)
rachunkowości samorządowej,
10)
przepisów kancelaryjnych,

ponadto w zakresie, jakiego znajomość konieczna jest do sprawowania stanowiska sekretarza gminnego z następujących przedmiotów:

11)
prawa karnego,
12)
prawa o wykroczeniach,
13)
przepisów o postępowaniu karnem i karno-administracyjnem, oraz
14)
prawa cywilnego i
15)
przepisów postępowania cywilnego.
§  5. 3
Egzamin praktyczny jest ustny i piśmienny. Egzamin ustny ma na celu zbadanie praktycznych wiadomości kandydata na sekretarza, niezbędnych w pracy urzędu gminnego. Egzamin piśmienny ma na celu zbadanie umiejętności praktycznego stosowania obowiązujących przepisów.

Egzamin piśmienny polega na wypracowaniu tematów, wybranych przez komisję egzaminacyjną, na wniosek poszczególnych egzaminatorów.

Przedmiotem tego egzaminu będą dwa tematy:

a)
rozstrzygnięcie jednej lub dwóch spraw administracyjnych na podstawie aktów, bądź opracowanie sprawozdania do władz wyższych,
b)
załatwienie zadania z zakresu rachunkowości samorządowej.

Egzamin ustny nie może trwać dłużej niż 2 godziny. Przedmiotem tego egzaminu między innemi powinno być omówienie tematów objętych egzaminem piśmiennym.

Osoby, ubiegające się o dopuszczenie ich do egzaminu, powinny wnieść w tym celu podanie do właściwego urzędu wojewódzkiego. Do podania takiego należy dołączyć: świadectwo szkolne, zaświadczenia z dotychczasowej pracy, metrykę urodzenia oraz dowód obywatelstwa polskiego.

Kandydaci na sekretarzy gminnych, którzy ukończyli Kurs Administracji Komunalnej przy Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie albo którzy ukończyli lub ukończą 5-miesięczny kurs w Instytucie Komunalnym w Warszawie, bądź Instytut Pracy Samorządu Terytorialnego, lub inny kurs, uznany przez Ministra Spraw Wewnętrznych za wystarczający, są zwolnieni od obowiązku składania egzaminu praktycznego.

Kandydaci, o których mowa w ustępie poprzedzającym, muszą w każdym razie wykazać się pełnym okresem pracy przygotowawczej, wymaganym przepisami § 1 ust. 1 pkt 2) względnie ust. 2 tegoż paragrafu.

§  6.
Z przebiegu egzaminu sporządza się protokół, do którego wpisuje się skład komisji egzaminacyjnej, tematy egzaminu piśmiennego, ocenę wypracowań i ocenę odpowiedzi ustnych, oraz uchwałę komisji co do wyniku egzaminu. Wynik egzaminu może być: bardzo dobry, dobry, dostateczny i niedostateczny.
§  7.
Na dowód poddania się egzaminowi kandydat otrzymuje świadectwo urzędowe, wystawione przez komisję egzaminacyjną, według wzoru dołączonego do rozporządzenia niniejszego. Egzamin może być powtórzony 2 razy, w odstępach co najmniej półrocznych.
§  8.
Egzamin praktyczny odbywa się przed wojewódzką komisją egzaminacyjną, czynną przy właściwym terytorialnie urzędzie wojewódzkim. Członków komisji i ich zastępców na okres 5-ciu lat powołuje Minister Spraw Wewnętrznych, który uprawnienia w tym względzie może przekazać wojewodom.

Przewodniczącym komisji może być tylko urzędnik I kategorji, pełniący obowiązki służbowe w dziale samorządowym urzędu wojewódzkiego.

Do składu komisji wchodzą ponadto: urzędnik I kategorji starostwa powiatowego, inspektor samorządu gminnego oraz sekretarz gminy wiejskiej.

Przynajmniej jedna z osób, wchodzących w skład komisji, powinna posiadać wykształcenie prawnicze.

Przewodniczący głosuje, a w razie równości głosów głos jego przeważa.

§  9.
Kandydaci na sekretarzy gminnych uiszczają przed egzaminem opłatę w wysokości 40 złotych na pokrycie kosztów, związanych z egzaminami.
§  10.
Rozporządzenie niniejsze nie dotyczy sekretarzy (pisarzy gminnych), o jakich mowa w ust. 1, 2 i 4 art. 121 ustawy z dnia 23 marca 1933 r. o częściowej zmianie ustroju samorządu terytorialnego (Dz. U. R. P. Nr 35, poz. 294).
§  11.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK 

Wzór do § 7.

ŚWIADECTWO

Pan .......................................................

poddał się w dniach ..........................................

na zasadzie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia

27 lutego 1934 r. (Dz. U. R. P. Nr. 18, poz. 144) egzaminowi

na stanowisko sekretarza gminy i złożył go z wynikiem ........

................. d.......... 193.. r.

pieczęć

KOMISJA EGZAMINACYJNA PRZY

URZĘDZIE WOJEWÓDZKIM

Przewodniczący

Członkowie Komisji Egzaminacyjnej

1 § 2 ust. 3 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 10 stycznia 1939 r. (Dz.U.39.4.21) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 23 stycznia 1939 r.
2 § 3 zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 1936 r. (Dz.U.36.48.348) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 27 czerwca 1936 r.
3 § 5 zmieniony przez § 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia z dnia 10 stycznia 1939 r. (Dz.U.39.4.21) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 23 stycznia 1939 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1934.18.144

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Kwalifikacje sekretarzy gminnych.
Data aktu: 27/02/1934
Data ogłoszenia: 07/03/1934
Data wejścia w życie: 07/03/1934