Utworzenie państwowego przedsiębiorstwa "Polska Poczta, Telegraf i Telefon".

ROZPORZĄDZENIE
PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ
z dnia 22 marca 1928 r.
o utworzeniu państwowego przedsiębiorstwa "Polska Poczta, Telegraf i Telefon".

Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o upoważnieniu Prezydenta Rzeczypospolitej do wydawania rozporządzeń z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr. 78, poz. 443) postanawiam co następuje:
Art.  1.

Wykonywanie zastrzeżonego Państwu ustawą z dnia 3 czerwca 1924 r. o poczcie, telegrafie i telefonie (Dz. U. R. P. Nr. 58, poz. 584) wyłącznego prawa zakładania, utrzymywania i eksploatacji urządzeń pocztowych, telegraficznych i telefonicznych powierza się państwowemu przedsiębiorstwu pod nazwą "Polska Poczta, Telegraf i Telefon".

Przedsiębiorstwo to winno być prowadzone według zasad handlowych z uwzględnieniem potrzeb Państwa i interesów gospodarstwa społecznego.

Art.  2.

Przedsiębiorstwo "Polska Poczta, Telegraf i Telefon" stanowi samoistną osobę prawną z siedzibą w st. m. Warszawie.

Państwowe przedsiębiorstwo "Polska Poczta, Telegraf i Telefon" jest instytucją prawa publicznego. Przedsiębiorstwu temu i jego organom służą wszystkie publiczno-prawne uprawnienia państwowego Zarządu Poczt, Telegrafów i Telefonów, oraz wszystkie uprawnienia o charakterze prywatno-prawnym, z jakich korzysta Skarb Państwa.

Art.  3.

Przedsiębiorstwo "Polska Poczta, Telegraf i Telefon" będzie wpisane do rejestru handlowego. Wpisaniu ulega firma, siedziba i przedmiot przedsiębiorstwa oraz imiona i nazwiska osób, uprawnionych do podpisywania skryptów dłużnych i weksli w imieniu przedsiębiorstwa.

Art.  4.

Przedsiębiorstwo "Polska Poczta, Telegraf i Telefon" prowadzi eksploatację wszystkich urządzeń pocztowych, telegraficznych i telefonicznych, zarządzanych dotychczas przez Ministra Poczt i Telegrafów i w tym celu obejmuje w zarząd powierniczy i użytkowanie cały majątek nieruchomy, będący własnością Państwa, a przeznaczony do użytku poczty, telegrafu i telefonu. Majątek ruchomy, przeznaczony do użytku poczty, telegrafu i telefonu, z całym istniejącym zapasem gotówki i zapasem materjałów, przechodzi na własność przedsiębiorstwa.

Przedsiębiorstwo przejmuje i wykonywa wszelkie prawa i zobowiązania Państwa, wynikające z dotychczasowej działalności Zarządu Poczt i Telegrafów w stanie, w jakim się one będą znajdowały w chwili rozpoczęcia działalności przedsiębiorstwa, jak również wszelkie prawa i zobowiązania, odnoszące się do majątku Państwa, oddanego w zarząd powierniczy i użytkowanie przedsiębiorstwa.

Art.  5.

Cały majątek, oddany w myśl art. 4 przedsiębiorstwu "Polska Poczta, Telegraf i Telefon" w zarząd powierniczy i użytkowanie bądź na własność przedsiębiorstwa, wyodrębnia się z ogólnego majątku Skarbu Państwa.

Majątek nieruchomy, oddany przedsiębiorstwu "Polska Poczta, Telegraf i Telefon" w zarząd powierniczy i użytkowanie, stanowi zabezpieczenie pożyczek i zobowiązań zaciągniętych przez przedsiębiorstwo oraz pożyczek i zobowiązań, które były zaciągnięte przez Skarb Państwa na cele poczty, telegrafu i telefonu przed utworzeniem państwowego przedsiębiorstwa "Polska Poczta, Telegraf i Telefon" i które korzystały ze specjalnego zabezpieczenia na tym majątku. Majątek ten nie może być obciążony żadnemi innemi pożyczkami i zobowiązaniami Skarbu Państwa.

Inwentaryzacja i oszacowanie majątku, oznaczonego w ust. 1, dokonane zostaną według zasad, które ustali Minister Poczt i Telegrafów w porozumieniu z Ministrem Skarbu.

Art.  6.

Wszelkie nieruchomości stają się z chwilą nabycia ich przez przedsiębiorstwo "Polska Poczta, Telegraf i Telefon" własnością Skarbu Państwa, przedsiębiorstwo zaś zatrzymuje je w swoim zarządzie powierniczym i użytkowaniu.

Z przekazanego mu w zarząd powierniczy i użytkowanie majątku przedsiębiorstwo "Polska Poczta, Telegraf i Telefon" może - w granicach zwykłego zarządu - wynajmować oraz wydzierżawiać wszelkie nieruchomości.

Zbywanie majątku nieruchomego może być dokonane tylko w granicach upoważnień ustawowych.

Art.  7.

Na potrzeby eksploatacji, uzasadnione planem finansowo-gospodarczym, zatwierdzonym przez Radę Ministrów, może przedsiębiorstwo "Polska Poczta, Telegraf i Telefon" zaciągać krótkoterminowe pożyczki nie przewyższające w sumie 10% ogólnego dochodu eksploatacyjnego brutto za ubiegły rok budżetowy. Pożyczki te będą spłacane z bieżących dochodów przedsiębiorstwa. Ogólne zasady, na jakich pożyczki te mogą być zaciągane, ustali Minister Poczt i Telegrafów w porozumieniu z Ministrem Skarbu.

Zaciąganie pożyczek wyższych, aniżeli określone w ust. 1, i długoterminowych, oraz zaciąganie jakichkolwiek pożyczek przez emitowanie obligacyj, wreszcie zaciąganie wszelkich zobowiązań, obciążających nieruchomości, może nastąpić tylko w granicach upoważnień ustawowych.

Art.  8.

Przedsiębiorstwo "Polska Poczta, Telegraf i Telefon" wolne jest od wszelkich podatków, danin i opłat publicznych, od których wolny jest Skarb Państwa.

Art.  9.

Przedsiębiorstwo "Polska Poczta, Telegraf i Telefon" pokrywa z własnych dochodów i funduszów wszelkie swoje wydatki, jak również oprocentowanie i spłatę pożyczek zaciągniętych na cele przedsiębiorstwa łącznie z odpisami na fundusze, wymienione w art. 11.

Wszystkie świadczenia przedsiębiorstwa "Polska Poczta, Telegraf i Telefon", czynione w interesie Państwa na rzecz jego poszczególnych organów lub innych państwowych przedsiębiorstw, z wyjątkiem wynikających z art. 23 ustawy z dnia 3 czerwca 1924 r. o poczcie, telegrafie i telefonie, powinny być odpowiednio opłacane.

Rada Ministrów uchwala corocznie, w jaki sposób ma być pokryty ubytek w dochodach przedsiębiorstwa, który powstał wskutek nałożonego na przedsiębiorstwo obowiązku wykonywania bezpłatnie świadczeń, wymienionych w art. 23 ustawy z dnia 3 czerwca 1924 r. o poczcie, telegrafie i telefonie.

Wszelkie wypłaty uskuteczniane za pośrednictwem przedsiębiorstwa będą dokonane przez przedsiębiorstwo dopiero po otrzymaniu potrzebnego na ten cel pokrycia w gotówce.

Art.  10.

Przedsiębiorstwo "Polska Poczta, Telegraf i Telefon" prowadzi swoją gospodarkę na podstawie rocznych budżetów i planów finansowo - gospodarczych, zatwierdzonych przez Radę Ministrów na podstawie wniosku przedstawionego przez Ministra Poczt i Telegrafów w porozumieniu z Ministrem Skarbu.

Przy wykonywaniu budżetu zwyczajnego w razie konieczności lub w celu osiągnięcia lepszych wyników gospodarki przedsiębiorstwa, Ministrowi Poczt i Telegrafów służy prawo przekraczania poszczególnych kredytów, z wyjątkiem kredytów na wydatki osobowe, określone stałemi etatami, o ile te przekroczenia nie zmniejszą przewidzianego budżetem czystego zysku Minister Poczt i Telegrafów będzie obowiązany przedstawić w rocznem sprawozdaniu uzasadnienie dokonanego przekroczenia kredytów.

Przedsiębiorstwo sporządza bilans otwarcia, a z końcem każdego roku budżetowego sprawozdania i bilans zamknięcia, podlegające zatwierdzeniu przez Radę Ministrów na podstawie wniosku przedstawionego przez Ministra Poczt i Telegrafów w porozumieniu z Ministrem Skarbu.

Do budżetu państwowego włącza się tylko wpłatę do Skarbu Państwa lub dopłatę ze Skarbu Państwa w wysokości odpowiadającej czystemu zyskowi lub niedoborowi przedsiębiorstwa, jakie wynikają z budżetu (planu finansowo - gospodarczego) przedsiębiorstwa, zatwierdzonego przez Radę Ministrów na dany okres budżetowy. Gdyby wpłata do Skarbu Państwa lub dopłata ze Skarbu Państwa została ustawą skarbową włączona do budżetu państwowego w innej wysokości, niż wynika z zatwierdzonego przez Radę Ministrów planu finansowo-gospodarczego, Rada Ministrów dostosuje plan finansowo - gospodarczy do wysokości wpłaty lub dopłaty, ustalonej w budżecie państwowym.

Rok budżetowy przedsiębiorstwa "Polska Poczta, Telegraf i Telefon" określi rozporządzenie Rady Ministrów, wydane na podstawie wniosku przedstawionego przez Ministra Poczt i Telegrafów w porozumieniu z Ministrem Skarbu.

Zasady rachunkowości i kasowości przedsiębiorstwa ustali Minister Poczt i Telegrafów w porozumieniu z Ministrem Skarbu i Prezesem Najwyższej Izby Kontroli.

Art.  11.

Fundusze specjalne przedsiębiorstwa "Polska Poczta, Telegraf i Telefon" będą tworzone na podstawie rozporządzeń Rady Ministrów, wydanych na wniosek Ministra Poczt i Telegrafów w porozumieniu z Ministrem Skarbu.

Art.  12.

Czysty zysk przedsiębiorstwa "Polska Poczta, Telegraf i Telefon" stanowi różnica, powstała po potraceniu od ogólnego rocznego dochodu eksploatacyjnego:

a)
wszystkich wydatków eksploatacyjnych;
b)
procentów i. spłaty pożyczek tudzież zobowiązań obciążających majątek Skarbu Państwa, oddany w zarząd powierniczy i użytkowanie przedsiębiorstwu "Polska Poczta, Telegraf i Telefon";
c)
potrąceń i dopłat na fundusze (art. 11).
Art.  13.

Zarząd przedsiębiorstwa "Polska Poczta, Telegraf i Telefon" wykonywa Minister Poczt i Telegrafów przez Dyrekcje Poczt i Telegrafów oraz inne organa im równorzędne, bądź podległe. Ministrowi Poczt i Telegrafów oprócz spraw wskazanych w poszczególnych artykułach niniejszego rozporządzenia zastrzeżone zostają nadal sprawy wymienione w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 19 stycznia 1927 r. w sprawie ustanowienia urzędu Ministra Poczt i Telegrafów (Dz. U. R. P. Nr. 5, poz. 26).

Organizację i zakres działania Dyrekcyj Poczt i Telegrafów, organów im równorzędnych oraz organów niższych, ustala Minister Poczt i Telegrafów w drodze rozporządzenia.

Dla centralnego prowadzenia poszczególnych agend przedsiębiorstwa "Polska Poczta, Telegraf i Telefon" mogą być tworzone przez Ministra Poczt i Telegrafów za zgodą Prezesa Rady Ministrów osobne organa przedsiębiorstwa. Polska Poczta, Telegraf i Telefon", podlegające bezpośrednio Ministrowi Poczt i Telegrafów.

Art.  14.

Skrypty dłużne i weksle, wystawione przez przedsiębiorstwo "Polska Poczta, Telegraf i Telefon" podpisują bądź Minister Poczt i Telegrafów, bądź dwie osoby, z pośród osób upoważnionych do tego przez Ministra Poczt i Telegrafów i wpisanych do rejestru handlowego (art. 3).

Art.  15.

Minister Poczt i Telegrafów po porozumieniu z Ministrem Skarbu przedstawia Radzie Ministrów:

a)
roczne sprawozdania i bilanse wraz z rachunkami zysków i strat nie później jak sześć miesięcy po upływie roku sprawozdawczego,
b)
budżet i plan finansowo - gospodarczy nie później jak na cztery miesiące przed rozpoczęciem, odnośnego roku budżetowego.
Art.  16.

Osobna instrukcja, wydana przez Prezesa Najwyższej Izby Kontroli w porozumieniu z Ministrem Poczt i Telegrafów oraz Ministrem Skarbu określi sposób i terminy wykonywania kontroli nad przedsiębiorstwem "Polska Poczta, Telegraf i Telefon".

Wyniki poszczególnych rewizyj Najwyższej Izby Kontroli niezwłocznie po ich zakończeniu powinny być podane do wiadomości Ministrowi Poczt i Telegrafów.

Rewizja rocznych sprawozdań i bilansów powinna być ukończona w ciągu 10 miesięcy po upływie roku sprawozdawczego i wyniki jej przedstawione Prezydentowi Rzeczypospolitej i Izbom Ustawodawczym oraz przesłana Prezesowi Rady Ministrów, Ministrowi Poczt i Telegrafów i Ministrowi Skarbu.

Art.  17.

Zastępstwo sądowe interesów przedsiębiorstwa "Polska Poczta, Telegraf i Telefon" należy do zakresu działania Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach ogólnie obowiązujących przepisów o działalności Prokuratorii.

Art.  18.

Stosunek służbowy pracowników przedsiębiorstwa "Polska Poczta, Telegraf ł Telefon" ma charakter publiczno-prawny.

Przepisy o stosunku służbowym, o uposażeniu, o postępowaniu dyscyplinarnem i zaopatrzeniu emerytalnem pracowników przedsiębiorstwa "Polska Poczta, Telegraf i Telefon", wymienionych w ust. 1, wydaje Rada Ministrów na wniosek Ministra Poczt i Telegrafów.

W przedsiębiorstwie "Polska Poczta, Telegraf i Telefon" mogą być zatrudnieni oprócz pracowników, wymienionych w ust. 1, pracownicy kontraktowi (na podstawie umowy o pracę).

Przepisy o umowie o pracę i urlopach pracowników kontraktowych w przedsiębiorstwie "Polska Poczta, Telegraf i Telefon" wydaje Rada Ministrów na wniosek Ministra Poczt i Telegrafów.

Do czasu wydania przepisów, przewidzianych w ust. 2 i 4 stosowane b da obecnie obowiązujące pracowników pocztowo-telegraficznych przepisy.

Funkcjonariusze państwowi i pracownicy, zatrudnieni na podstawie umowy o pracę, pozostający dotychczas w służbie pocztowo - telegraficznej, przechodzą do służby w przedsiębiorstwie "Polska Poczta, Telegraf i Telefon".

Ministrowi Poczt i Telegrafów przysługuje prawo przenoszenia funkcjonarjuszów Ministerstwa Poczt i Telegrafów do służby w przedsiębiorstwie "Polska Poczta, Telegraf i Telefon" i pracowników przedsiębiorstwa do służby w Ministerstwie Poczt i Telegrafów.

Art.  19.

Dzień rozpoczęcia działalności przedsiębiorstwa "Polska Poczta, Telegraf i Telefon" określi rozporządzenie Ministra Poczt i Telegrafów wydane w porozumieniu z Ministrem Skarbu.

Z dniem tym tracą moc obowiązującą wszelkie sprzeczne z niniejszem rozporządzeniem przepisy.

Art.  20.

Wykonanie niniejszego rozporządzenia porucza się Ministrowi Poczt i Telegrafów w porozumieniu z Ministrem Skarbu ł zainteresowanymi ministrami w zakresie ich działania.

Art.  21.

Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1932.105.879 t.j.

Rodzaj: Rozporządzenie z mocą ustawy
Tytuł: Utworzenie państwowego przedsiębiorstwa "Polska Poczta, Telegraf i Telefon".
Data aktu: 22/03/1928
Data ogłoszenia: 30/11/1932
Data wejścia w życie: 26/03/1928