Protokół o klauzulach arbitrażowych. Genewa.1923.09.24.

PROTOKÓŁ
o klauzulach arbitrażowych, podpisany w Genewie dn. 24 września 1923 r.

(Ratyfikowany zgodnie z ustawą z dnia 18 marca 1931 r. - Dz. U. R. P. Nr. 42, poz. 372).

Przekład.

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ,

MY, IGNACY MOŚCICKI,

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ,

wszem wobec i każdemu zosobna, komu o tem wiedzieć należy, wiadomem czynimy:

PROTOKÓŁ

o klauzulach arbitrażowych, Genewa, dn. 24 września 1923 roku.

Zarejestrowany dn. 28 lipca 1924 r., jako prawomocny.

Niżej podpisani, należycie upełnomocnieni, oświadczają, iż przyjmują w imieniu Krajów, które reprezentują, następujące postanowienia:

1. Każde z Państw umawiających się uznaje pomiędzy stronami podlegającemi prawodawstwu odzielnych Państw umawiających się prawomocność kompromisu, a także klauzuli kompromisowej, przez którą kontrahenci zobowiązują się, kwestjach handlowych, a także we wszelkich innych w kwestjach mogących podlegać uregulowaniu drogą arbitrażu na mocy kompromisu, poddawać w całości lub w części spory, które mogłyby wyniknąć z tegoż kontraktu, arbitrażowi, nawet wtedy, gdy taki arbitraż ma mieć miejsce w innym kraju niż ten, którego prawodawstwu podlega każda ze Stron umawiających się.

Każde Państwo umawiające się zachowuje sobie swobodę ograniczenia powyższego zobowiązania do kontraktów, które są uznane jako handlowe przez jego własne prawodawstwo. Państwo umawiające się, które zrobi użytek z tego uprawnienia, zawiadomi o tem Sekretarza Generalnego Ligi Narodów celem zawiadomienia o tem innych Państw umawiających się.

2. Procedura arbitrażowa oraz ukonstytuowanie się Trybunału arbitrażowego regulowane jest stosownie do woli stron i przez prawa kraju, na którego teretorjum arbitraż ma miejsce.

Państwa umawiające się zobowiązują się ułatwiać czynności procesowe, które mają się odbywać na ich teretorjum, stosownie do przepisów, które według ich prawodawstwa regulują postępowanie arbitrażowe na mocy kompromisu.

3. Każde Państwo kontraktujące zobowiązuje się zabezpieczyć wykonanie przez swoje władze i stosowanie do przepisów swojego prawodawstwa wyroków arbitrażowych wydanych na jego terytorjum na mocy poprzednich artykułów.

4. Sądy Państw umawiających się, którym przedłożono spór odnoszący się do kontraktu zawartego między osobami wskazanemi w art. pierwszym i zawierającego kompromis lub klauzulę kompromisową, ważne w myśl brzmienia tegoż artykułu, i mogące podlegać zastosowaniu, odeślą zainteresowanych, na prośbę jednego z nich, do decyzji arbitrów.

To odesłanie nie przesądza kwestji kompetencji sądów w wypadku, gdy dla jakiegokolwiek powodu, kompromis, klauzula kompromisowa lub arbitraż upadają lub stają się nieobowiązujące.

5. Protokół niniejszy, który będzie otwarty do podpisu wszystkich Państw, zostanie ratyfikowany. Dokumenty ratyfikacyjne zostaną złożone w jak najkrótszym czasie Sekretarzowi Generalnemu Ligi Narodów, który zawiadomi o ich złożeniu wszystkie Państwa podpisujące.

6. Protokół niniejszy uzyska moc obowiązującą z chwilą złożenia przynajmniej dwóch ratyfikacyj. Następnie protokół będzie obowiązywał każde z Państw umawiających się w miesiąc po notyfikacji przez Sekretarza Generalnego Ligi o złożeniu dokumentów ratyfikacyjnych przez dane Państwo.

7. Protokół niniejszy może być wypowiedziany przez każde z Państw umawiających się zapomocą uprzedniego oświadczenia złożonego na rok przedtem. Wypowiedzenie nastąpi przez odpowiednią notyfikację skierowaną do Sekretarza Generalnego Ligi Narodów. Tenże natychmiast prześle wszystkim innym Państwom podpisanym egzemplarze tej notyfikacji z oznaczeniem daty jej otrzymania. Wypowiedzenie wejdzie w życie w rok po dacie złożenia notyfikacji Sekretarzowi Generalnemu. Jest ważne dla tego Państwa, które je notyfikowało.

8. Państwa umawiające się będą miały swobodę oświadczenia, że przyjęcie przez nie niniejszego protokółu nie rozciąga się na całość lub na jedną z części terytorjów wymienionych poniżej, a mianowicie: kolonij posiadłości i terytorjów zamorskich, protektoratów lub terytorjów mandatowych. Te Państwa będą mogły w następstwie zgłosić przystąpienie oddzielne do protokółu, w imieniu jakiegokolwiek z terytorjów w ten sposób wyłączonych. Przystąpienia będą w możliwie najkrótszym czasie komunikowane Sekretarzowi Generalnemu Ligi Narodów który, zanotyfikuje je wszystkim Państwom podpisującym i przystąpienia uzyskają moc obowiązującą w miesiąc po ich notyfikacji przez Sekretarza Generalnego wszystkim Państwom podpisującym.

Państwa umawiające się będą mogły także wypowiadać protokół oddzielnie w imieniu jakiegokolwiek z terytorjów wyżej wymienionych. Artykuł 7-my może być zastosowany do takiego wypowiedzenia.

Kopja poświadczona protokółu niniejszego będzie przesłana przez Sekretarza Generalnego wszystkim Państwom umawiającym się.

Sporządzono w Genewie dwudziestego czwartego dnia miesiąca września tysiąc dziewięćset dwudziestego trzeciego roku, w jednym egzemplarzu, którego teksty angielski i francuski będą jednakowo wiarygodne i który będzie złożony w archiwach Ligi Narodów.

Zaznajomiwszy się z powyższym protokółem uznaliśmy go i uznajemy za słuszny zarówno w całości jak i każde z zawartych w nim postanowień; oświadczamy, że jest on przyjęty, ratyfikowany i potwierdzony i przyrzekamy, że będzie niezmiennie zachowywany.

Na dowód czego, wydaliśmy akt niniejszy, opatrzony pieczęcią Rzeczypospolitej.

W Warszawie, dnia 21 maja 1931 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1931.84.648

Rodzaj: Umowa międzynarodowa
Tytuł: Protokół o klauzulach arbitrażowych. Genewa.1923.09.24.
Data aktu: 24/09/1923
Data ogłoszenia: 17/09/1931
Data wejścia w życie: 26/07/1931