Zmiana Statutu Państwowego Banku Rolnego.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA REFORM ROLNYCH
z dnia 8 maja 1930 r.
wydane w porozumieniu z Ministrem Skarbu i Ministrem Rolnictwa o zmianie Statutu Państwowego Banku Rolnego.

Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 10 czerwca 1921 r. w przedmiocie utworzenia Państwowego Banku Rolnego w brzmieniu, ogłoszonem w załączniku do obwieszczenia Ministra Reform Rolnych z dnia 22 października 1928 r. (Dz. U. R. P. Nr. 93, poz. 830) zarządza się co następuje:
§  1.
W Statucie Państwowego Banku Rolnego, ogłoszonym w załączniku do rozporządzenia Ministra Reform Rolnych z dnia 11 czerwca 1928 r., wydanego w porozumieniu z Ministrem Skarbu oraz Ministrem Rolnictwa o Statucie Państwowego Banku Rolnego (Dz. U. R. P. Nr. 64, poz. 584) wprowadza się zmiany i uzupełnienia w niżej wyszczególnionych paragrafach:
1)
W § 3 p. 4 dodaje się w końcu następujące wyrazy: "jako też nabywanie i sprzedaż działek gruntu na cele związane z przebudową ustroju rolnego".
2)
W § 15 w ustępie pierwszym p. 2 otrzymuje brzmienie następujące:

"2) fundusz rezerwowy listów zastawnych i obligacyj melioracyjnych oraz fundusze rezerwowe poszczególnych seryj listów zastawnych i obligacyj (§ 16)".

3)
W § 16 pierwsze zdanie ustępu pierwszego otrzymuje brzmienie następujące:

"Fundusze rezerwowe listów zastawnych i obligacyj, zabezpieczające terminową wypłatę procentów i kapitału (§ 15 p. 2), tworzyć się będą:"

W tymże § 16;

W p. 1 po słowie: "obligacyj" dodaje się słowa: "danych seryj".

W p. 3 po słowie: "obligacyj" dodaje się słowa: "danych seryj".

4)
§ 17 otrzymuje brzmienie:

"Każdy list zastawny i każda obligacja zawierać będzie:

1) oznaczenie serji, do której należy;

2) oznaczenie kapitału, na który opiewa;

3) okres umorzenia kapitału, stopę procentową i termin opłaty kuponów;

4) zobowiązanie Banku do opłacenia procentów i kapitału, oraz oznaczenie waluty lub walut, w której będą one opłacone;

5) wysokość kapitału zakładowego Banku;

6) powołanie się na gwarancję Skarbu Państwa;

7) podpisy, względnie facsimilia Prezesa Banku lub Wiceprezesa Rady Nadzorczej, albo w ich zastępstwie jednego z członków Rady Nadzorczej Banku, dwa podpisy Dyrektorów lub Wicedyrektorów (z których jeden może być facsimile), pieczęć Banku, oraz podpis Komisarza Ministra Skarbu lub jego zastępcy);

8) na odwrotnej stronie - zasadnicze postanowienia Statutu, dotyczące listów zastawnych, względnie obligacyj - ewentualnie zasadnicze warunki ich emisji i spłaty.

Przepisy p. 1 i 5 nie mają zastosowania do 7 % listów zastawnych, wypuszczonych na podstawie przepisów emisyjnych z dnia 9 marca 1928 r. (Monitor Polski z dnia 29 października 1928 r. Nr. 250), stanowiących odrębną serję nieoznaczoną numerem, oraz do obligacyj meljoracyjnych, wypuszczonych na podstawie przepisów emisyjnych z dnia 11 czerwca 1928 r. (Dz. U. R. P. Nr. 65, poz. 595), stanowiących również odrębną serję nieoznaczoną numerem".

5)
§ 18 otrzymuje brzmienie następujące:

"Do każdego listu zastawnego i do każdej obligacji dołączony będzie arkusz półrocznych kuponów z talonem na dalsze kupony".

6)
§ 25 otrzymuje brzmienie:

"Wysokość długoterminowej pożyczki amortyzacyjnej nie może przekraczać 2/3, a dla pożyczek wypłaconych po dniu 1 stycznia 1931 r. - połowy sumy szacunkowej nieruchomości ziemskich, na których została zabezpieczona udzielona pożyczka. Oszacowania dokonywać się będzie na podstawie przepisów, wydanych na wniosek Rady Nadzorczej Banku przez Ministra Reform Rolnych w porozumieniu z Ministrem Skarbu oraz Ministrem Rolnictwa.

Ciężary wieczyste i służebności, które zachowują pierwszeństwo przed pożyczką, powinny być ocenione i potrącone z szacunku nieruchomości".

7)
W § 26 ustęp pierwszy otrzymuje brzmienie:

"Pożyczki wydane w listach zastawnych mają być zabezpieczone hipotecznie w zasadzie na pierwszem miejscu, w każdym razie powinny bezwzględnie mieścić się łącznie z ewentualnemi, poprzedzającemi je obciążeniami, w granicach 2/3, a dla pożyczek wypłaconych po dniu 1 stycznia 1931 r. - połowy szacunku, ustalonego zgodnie z § 25 niniejszego Statutu".

8)
§ 28 otrzymuje brzmienie:

"Budowle, których wartość uwzględniona została przy udzielaniu pożyczki, powinny być ubezpieczone od ognia w jednej z instytucyj, wskazanych przez Ministra Skarbu, co najmniej do wysokości sumy, równej ich wartości szacunkowej przyjętej przez Bank, z zastrzeżeniem, że wynagrodzenie asekuracyjne wypłacone będzie właścicielowi tylko za zgodą Banku".

9)
W § 37 w ustępie pierwszym p. 3 otrzymuje brzmienie:

"3) że na obszarze mocy obowiązującej procedury cywilnej z roku 1864, w razie wystawienia nieruchomości na licytację, dłużnik zrzeka, się oceny sądowej i zgadza się, aby licytacja rozpoczęła się od sumy zastrzeżonej w umowie pożyczkowej, w braku zaś takiego zastrzeżenia - od sumy, stanowiącej całkowitą wierzytelność Banku wraz z sumami należności uprzywilejowanych i wierzytelności, zapisanych w Dziale IV na numerach, poprzedzających numery wierzytelności Banku".

10)
W § 39 p. 1 otrzymuje brzmienie:

"1) a) Spółkom Wodnym - na zasadach i przy zabezpieczeniu wedle art. 160 ustawy wodnej (Dz. U. R. P. z r. 1928 Nr. 62, poz. 574);

b) Spółkom Wodnym - na obszarze Cieszyńskiej części województwa śląskiego na zasadach i przy zabezpieczeniu wedle przepisów austrjackiej ustawy z dnia 30 czerwca 1884 r., Dz. u. p. austr. Nr. 116 o popieraniu kultury krajowej na polu budowli wodnych;

c) Spółkom Wodnym oraz Stowarzyszeniom dla meljoracyj rolnych na zasadach i przy zabezpieczeniu wedle przepisów pruskiej ustawy wodnej z dnia 7 kwietnia 1913 r. oraz pruskiej ustawy z dnia 5 maja 1920 r. o tworzeniu stowarzyszeń, celem przeprowadzenia meljoracyj rolnych - na pozostałym obszarze województwa śląskiego".

11)
W § 42 p. 1 po słowach: "udzielono pożyczki" dodaje się słowa: "lub nieruchomości, na której pożyczka została zabezpieczona".
12)
W § 59 wyrazy: "do lat 3-ch" zastępuje się wyrazami: "do lat 10-ciu".
13)
Pierwsze zdanie § 64 do wyrazów: "i obligacyj Banku (§ 16)" włącznie otrzymuje brzmienie:

"Z czystego zysku, wykazanego w bilansie, przeznacza się 30% na ogólny fundusz rezerwowy Państwowego Banku Rolnego, 30% na zasilenie funduszów rezerwowych listów zastawnych i obligacyj Banku (§ 16) proporcjonalnie do ich sumy, pozostającej w obiegu w dniu 31 grudnia roku sprawozdawczego".

14)
W § 65 w końcu ustępu drugiego dodaje się następujące zdanie: "Komisarz Ministra Reform Rolnych, jego zastępcy i delegaci Ministra Reform Rolnych otrzymują wynagrodzenie za swoje czynności z budżetu Banku w wysokości, określonej przez Ministra Reform Rolnych w porozumieniu z Ministrem Skarbu".
15)
W § 74 w końcu p. 8 ustępu drugiego dodaje się następujące wyrazy: "z wyjątkiem wypadków, zastrzeżonych samodzielnej decyzji Dyrekcji (§ 76 p. 5a Statutu Banku)".
16)
W § 75 ustęp piąty skreśla się.
17)
W § 76 po p. 5 dodaje się nowy p. 5a w brzmieniu:

"Nabywanie i sprzedaż takich nieruchomości ziemskich, których obszar nie przekracza norm, ustalonych w cz. 1 art. 50 ustawy z dnia 28 grudnia 1925 r. o wykonaniu reformy rolnej (Dz. U. R. P. z r. 1926 Nr. 1, poz, 1), oraz nabywanie nieruchomości celem uchronienia Banku przed stratami z powodu udzielonego kredytu i sprzedaż nieruchomości na tej zasadzie nabytych".

18)
Po § 76 dodaje się nowy § 76a w brzmieniu:

"Otwarcie Oddziałów Banku z określeniem terytorjalnej działalności poszczególnych Oddziałów winno być ogłoszone w Monitorze Polskim. Oddział Banku wykonywa wszelkie czynności Banku na obszarze swej działalności.

Dyrektor Oddziału zarządza bezpośrednio sprawami Oddziału zgodnie z regulaminem, który określi kompetencję i odpowiedzialność Dyrektorów Oddziałów i ich stosunek do Dyrekcji. Dyrektor Oddziału decyduje samodzielnie o nabywaniu nieruchomości celem uchronienia Banku przed stratami z tytułu kredytu długoterminowego i o skierowaniu egzekucji do nieruchomości, nie wyłączając trybu wypływającego z uwagi do art. 1527 U. P. C. z 1864 f.

W sporach, wynikających z działalności Oddziałów, Państwowy Bank Rolny może być pozywany w siedzibie Oddziałów".

19)
W § 83 ustępie ostatnim po słowach: "otrzymuje Komisarz" dodaje się słowa: "oraz jego zastępcy".
20)
§ 84 otrzymuje następujące brzmienie:

"Skarb Państwa poręcza bezwarunkowo terminową zapłatę kapitału i odsetek:

1) listów zastawnych na ogólną sumę 315 miljonów złotych w zlocie, z czego: na sumę 215 miljonów złotych w złocie - w myśl rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 17 maja 1927 r. w sprawie zmiany rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 30 grudnia 1924 r. o udzieleniu poręki państwowej (Dz. U. R. P. Nr. 46, poz. 407) oraz na sumę 100 miljonów złotych w złocie - w myśl rozporządzenia Ministra Skarbu z dnia 16 kwietnia 1930 r. (Dz. U. R. P. Nr. 34, poz. 280);

2) obligacyj meljoracyjnych na ogólną sumę 150 miljonów złotych w złocie, z czego: na sumę 100 miljonów złotych w zlocie - w myśl rozporządzenia Ministra Skarbu z dnia 24 maja 1928 r. o udzieleniu poręki państwowej na zapłatę kapitału i odsetek obligacyj meljoracyjnych Państwowego Banku Rolnego (Dz. U. R. P. Nr. 61, poz. 565), oraz na sumę 50 miljonów złotych w złocie - w myśl rozporządzenia Ministra Skarbu z dnia 16 kwietnia 1930 r. (Dz. U. R. P. Nr. 34, poz. 280)".

§  2.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1930.38.335

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zmiana Statutu Państwowego Banku Rolnego.
Data aktu: 08/05/1930
Data ogłoszenia: 21/05/1930
Data wejścia w życie: 21/05/1930