Litwa-Polska. Układ tymczasowy dotyczący ułatwień przyznanych mieszkańcom-właścicielom gruntów, położonych po obu stronach linji administracyjnej polsko-litewskiej, przeciętych lub oddzielonych wspomnianą linją. Królewiec.1928.11.07.

UKŁAD TYMCZASOWY
między Polską a Litwą, dotyczący ułatwień przyznanych mieszkańcom - właścicielom gruntów, położonych po obu stronach linji administracyjnej polsko-litewskiej, przeciętych lub oddzielonych wspomnianą linją, podpisany w Królewcu dnia 7-go listopada 1928 roku.

Przekład.

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ,

MY, IGNACY MOŚCICKI,

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ,

wszem wobec i każdemu zasobna, komu o tem wiedzieć należy, wiadomem czynimy:

Dnia siódmego listopada tysiąc dziewięćset dwudziestego ósmego roku, podpisany został w Królewcu pomiędzy Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Litewskiej Układ tymczasowy, dotyczący ułatwień przyznanych mieszkańcom - właścicielom gruntów, położonych po obu stronach linji administracyjnej polsko-litewskiej, przeciętych lub oddzielonych wspomnianą linją, o następującem brzmieniu dosłownem:

RZĄD POLSKI

Z JEDNEJ STRONY,

I

RZĄD LITEWSKI

Z DRUGIEJ,

pragnąc poczynić ułatwienia mieszkańcom obu stron linji administracyjnej polsko-litewskiej, których grunta są przecięte lub oddzielone tą linją,

wyznaczyły celem zawarcia tymczasowego układu w tej sprawie swych pełnomocników, a mianowicie:

RZECZPOSPOLITA POLSKA:

Pana Augusta ZALESKIEGO, Ministra Spraw Zagranicznych,

REPUBLIKA LITEWSKA:

Pana Augustyna VOLDEMARASA, Prezesa Rady Ministrów, Ministra Spraw Zagranicznych,

KTÓRZY, po zakomunikowaniu sobie swych pełnomocnictw, uznanych za sporządzone we właściwej i należytej formie, zgodzili się na postanowienia następujące:

Artykuł  1.

Obie Układające się Strony udzielą właścicielom gruntów, przeciętych linją administracyjną, jak również innym osobom, korzystającym z jakiegokolwiek tytułu prawnego z tych gruntów, możności ich eksploatacji.

Wyżej wymienione postanowienie odnosi się również do osób, których grunta, położone w pasie sąsiednim do linji administracyjnej, zostały oddzielone przez tę linję od osiedli, stanowiących z temi gruntami rolniczy zespół eksploatacyjny.

Artykuł  2.
1)
Osoby objęte artykułem poprzednim, jak również członkowie ich rodzin oraz osoby zatrudnione w ich majętnościach będą mogły otrzymywać przepustki, upoważniające je do przekraczania linji administracyjnej, stosownie do poniższych postanowień niniejszego Układu.
2)
Małoletni w wieku poniżej lat czternastu będą mogli przekraczać linję administracyjną bez przepustek, o ile towarzyszą oni posiadaczom przepustek i są do tychże wpisani. Bezpłatne przepustki udzielane będą jedynie tym małoletnim, w wieku od siedmiu do czternastu lat, których zajęcie (np. pastuchom) będzie tego wymagało.
Artykuł  3.
1)
Przepustki sporządzone będą w językach polskim i litewskim i zawierać będą następujące dane:
a)
nazwisko i imię posiadacza,
b)
zawód,
c)
wiek,
d)
miejsce zamieszkania,
e)
wyszczególnienie eksploatowanych gruntów,
f)
miejsce przekraczania linji administracyjnej,
g)
wyszczególnienie miejscowości, na które przepustka służy,
i)
nazwiska osób poniżej lat czternastu, towarzyszących posiadaczowi przepustki.
2)
Przepustki winy być zaopatrzone w fotografję posiadacza, poświadczoną urzędowo, jak również w jego podpis lub znak autograficzny,

Fotografja nie będzie od posiadacza wymagana, o ile ten ostatni przedstawi inny dowód tożsamości, urzędowy lub przynajmniej urzędowo poświadczony i zaopatrzony w fotografję.

Artykuł  4.

Przepustki wydawane będą przez władze wyznaczone w tym celu przez Układające się Strony.

Władze te będą sobie co miesiąc komunikowały listy osób, które otrzymały przepustki.

Artykuł  5.

Przepustki pozwalać będą ich posiadaczom na przekraczanie linji administracyjnej w miejscach najdogodniejszych dla eksploatacji ich gruntów. Posiadacze przepustek będą mogli pozostawać jeden dzień po drugiej stronie tej linji jedynie w celu eksploatacji gruntów.

Przejście linji administracyjnej za przepustką w zasadzie dozwolone jest we dnie, a mianowicie: pomiędzy godziną 4 i 21 od 1 marca do 30 września, i pomiędzy 7 i 17 od 1 października do 1 marca.

Artykuł  6.

Przepustki wydawane będą na przeciąg sześciu miesięcy.

Będą one mogły być jednorazowo odnawiane na przeciąg nowych sześciu miesięcy.

Artykuł  7.

Za wydanie przepustki pobierana będzie opłata nieprzekraczająca 1 złotego lub 1 lita. Odnawianie ich będzie bezpłatne.

Żadna opłata nie będzie pobierana za przekraczanie linji administracyjnej i za pobyt po drugiej stronie tej linji.

Artykuł  8.
1)
Osoby objęte artykułem 2 niniejszego Układu będą mogły bez wszelkiej opłaty i wszelkiego specjalnego pozwolenia:
a)
przeprowadzać przez linię administracyjną dla eksploatacji ich gruntów położonych po drugiej stronie tej linji zwierzęta pociągowe z uprzężą, używaną przy eksploatacji rolniczej, wozy i maszyny i narzędzia rolnicze, pod warunkiem wszakże powrotnego ich przeprowadzenia przez linję administracyjną;
b)
przewozić z jednej części gruntów objętych art. 1 do drugiej kamienie, piasek, żwir, glinę, trzcinę, torf, drzewo budowlane, jak również drzewo opałowe;
c)
przewozić przez linję administracyjną z miejsca zamieszkania do drugiej części przedsiębiorstwa rolnego nawozy i ziarno nasienne w ilości potrzebnej dla obsiania gruntów przeciętych lub oddzielonych linją administracyjną;
d)
przewozić do miejsca zamieszkania zbiory lub ziemiopłody z części przedsiębiorstw rolnych położonych po drugiej stronie linji administracyjnej, o ile produkty te odpowiadają obszarowi i rozległości danego przedsiębiorstwa rolnego;
e)
przewozić przez linję administracyjną przyrządy rybackie z zastrzeżeniem ich odniesienia, jak również przewozić z miejsca eksploatacji rybołówstwa do miejsca zamieszkania produkty rybołówstwa;
f)
przepędzać bydło na ich pastwiska, położone po drugiej stronie linji administracyjnej, pod warunkiem powrotnego przepędzenia.
2)
Transport przedmiotów wyszczególnionych w niniejszym artykule będzie mógł być dozwolony pod kontrolą organów nadzorczych również na drogach ubocznych w wypadkach, w których miejscowe warunki lub rodzaj pracy będą tego wymagać.
Artykuł  9.

Posiadacze przepustek będą mogli przechodząc przez linję administracyjną, przenosić ze sobą produkty żywności w ilości wystarczającej na jedną dobę, z wyłączeniem wszakże produktów będących monopolem państwowym.

Artykuł  10.

Inne ułatwienia, poza wymienionemi w artykułach poprzednich, będą mogły być wprowadzone w razie jawnej potrzeby w drodze bezpośredniego porozumienia pomiędzy kompetentnemi władzami obu Układających się Stron.

Artykuł  11.

Władze wymienione w artykule poprzednim będą się bezpośrednio porozumiewały w razie trudności, które mogłyby wyniknąć przy praktycznem zastosowaniu niniejszego Układu.

Artykuł  12.

Ułatwienia udzielane przez niniejszy Układ osobom objętym artykułem 2 nie będą w niczem naruszać praw obu Układających się Stron do wydawania zarządzeń sanitarnych, weterynaryjnych lub dotyczących ochrony roślin i innych, które uznają za wskazane.

Artykuł  13.

Układające się Strony podadzą sobie wzajemnie do wiadomości, jakie władze winny być uważane za kompetentne dla wykonania niniejszego Układu.

Artykuł  14.

Układ niniejszy będzie ratyfikowany możliwie najprędzej; dokumenty ratyfikacyjne wymienione zostaną w Kownie.

Wejdzie on w życie 15 dni po wymianie dokumentów ratyfikacyjnych i obowiązywać będzie do czasu wymówienia przez jedną z Układających się Stron, z zachowaniem trzymiesięcznego terminu.

Sporządzono w Królewcu, 7 listopada 1928.

(-) August Zaleski (-) Prof. Voldemaras

Zaznajomiwszy się z powyższym Układem, uznaliśmy i uznajemy go za słuszny zarówno w całości, jak i każde z zawartych w nim postanowień; oświadczamy, że jest przyjęty, ratyfikowany i potwierdzony i przyrzekamy, że będzie niezmiennie zachowywany.

Na dowód czego wydaliśmy Akt niniejszy, opatrzony pieczęcią Rzeczypospolitej.

W Warszawie, dnia 7 marca 1929 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1929.29.285

Rodzaj: Umowa międzynarodowa
Tytuł: Litwa-Polska. Układ tymczasowy dotyczący ułatwień przyznanych mieszkańcom-właścicielom gruntów, położonych po obu stronach linji administracyjnej polsko-litewskiej, przeciętych lub oddzielonych wspomnianą linją. Królewiec.1928.11.07.
Data aktu: 07/11/1928
Data ogłoszenia: 02/05/1929
Data wejścia w życie: 03/05/1929