Zm.: rozporządzenie z dnia 14 października 1927 r. o uporządkowaniu stanu prawnego w organizacji gmin wyznaniowych żydowskich na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej z wyjątkiem województw: poznańskiego, pomorskiego i śląskiego.

ROZPORZĄDZENIE
PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ
z dnia 6 marca 1923 r.
o zmianie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 14 października 1927 r. o uporządkowaniu stanu prawnego w organizacji gmin wyznanionych żydowskich na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej z wyjątkiem województw: poznańskiego, pomorskiego i śląskiego.

Na podstawie art. 44 ust 6 Konstytucji i ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o upoważnieniu Prezydenta Rzeczypospolitej co wydawania rozporządzeń z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr. 78, poz. 443) postanawiam co następuje:
Art.  1.

W rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 14 października 1927 r. o uporządkowaniu stanu prawnego w organizacji gmin wyznaniowych żydowskich na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej z wyjątkiem województw: poznańskiego, pomorskiego i śląskiego (Dz. U. R P. Nr. 91, poz. 818) wprowadza się następujące zmiany i uzupełnienia:

1)
W tytule rozporządzenia wyrazy: "z wyjątkiem województw: poznańskiego, pomorskiego i śląskiego" zastępuje wyrazami: "z wyjątkiem województwa śląskiego".
2)
W art. 1 po wyrazach: "rozciąga się na województwa krakowskie, lwowskie, stanisławowskie i tarnopolskie" dodaje się wyrazy: "oraz na województwa: poznańskie i pomorskie".
3)
W art. 4 wyrazy: "z wyjątkiem województw: poznańskiego, pomorskiego i śląskiego" zastępuje się wyrazami: "z wyjątkiem województwa śląskiego".
4)
W art. 6 zdanie drugie otrzymuje brzmienie następujące: "W miarę wprowadzania w życie, w myśl art. 3, powołanych w art. 1 przepisów-ustawa z dnia 21 marca 1890 r. (Dz. u. p. austr. Nr 57). §§ 35-59 ustawy z dnia 23 lipca 1847 r. (Zb. ust. prusk. str. 263) oraz wszelkie przepisy, wydane w przedmiotach, unormowanych rozporządzeniem niniejszem, tracą na obszarach województw: krakowskiego, lwowskiego, stanisławowskiego, tarnopolskiego, poznańskiego i pomorskiego moc obowiązującą".
Art.  2.

W przepisach z dnia 14 października 1927 r. o organizacji gmin wyznaniowych żydowskich na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej z wyjątkiem województw: poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, stanowiących załącznik do rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 14 października 1927 r. o uporządkowaniu stanu prawnego w organizacji gmin wyznaniowych żydowskich na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej z wyjątkiem województw: poznańskiego, pomorskiego i śląskiego (Dz. U. R. P. Nr. 91, poz. 818) wprowadza się następujące zmiany i uzupełnienia:

1)
W tytule wyrazy: "województw: poznańskiego, pomorskiego i śląskiego" zastępuje się wyrazami: "województwa śląskiego",
2)
W art. 1 wyrazy: "z wyjątkiem województw: poznańskiego, pomorskiego i śląskiego" zastępuje się wyrazami: z wyjątkiem województwa śląskiego".
3)
Art. 2 otrzymuje brzmienie następujące:

"Gminę wyznaniową żydowską tworzą mieszkańcy żydzi bądź jednej gminy politycznej, o ile są dość liczni, aby ponosić ciężar utrzymania instytucyj i funkcjonarjuszów gminnych, bądź mieszkańcy żydzi kilku lub więcej gmin politycznych.

Naczelna władza nadzorcza może po wysłuchaniu opinii Rady Religijnej połączyć kilka gmin wyznaniowych w jedną, bądź podzielić jedną gminę wyznaniową na kilka terytorialnie oddzielnych gmin wyznaniowych.

Gmina wyznaniowa żydowska, składająca się z jednej gminy politycznej, nie może być dzielona.

Zarządy gmin wyznaniowych żydowskich obowiązane są do prowadzenia stałego rejestru członków swych gmin".

4)
Punkt d art. 3 otrzymuje brzmienie następujące:

"troszczenie się o dostarczenie ludności żydowskiej koszernego mięsa".

5)
Art. 4 uzupełnia się następującym drugim ustępem:

"Stanowisko członka zarządu jest honorowe i bezpłatne".

6)
W art. 7, 19 i 29 dodaje się zdanie następującej:

"Wniesienie zażalenia nie wstrzymuje ukonstytuowania się ciała wybranego".

7)
Art. 9 uzupełnia się następującemi ustępami:

"Wybór przewodniczącego następuje zwyczajną większością głosów. Przy równości głosów rozstrzyga los.

Uchwały zarządu zapadają zwyczajną większością głosów. Przy równości głosów wniosek uznaje się za odrzucony".

8)
W art. 13 skreśla się ust. 2.
9)
Art. 15 uzupełnia się następującym ustępem:

"Stanowiska członka rady i członka zarządu są honorowe i bezpłatne".

10)
W art. 20 po wyrazach: "zwyczajną większością głosów" dodaje się wyrazy: "Przy równości głosów rozstrzyga los".
11)
Punkt 6 ust. 1 art. 21 otrzymuje brzmienie następujące:

"wybór rabina gminnego i podrabinów".

12)
W art. 21 ust. 2 po zdaniu pierwszem wstawia się następujące zdanie:

"Uchwały zapadają zwyczajną większością głosów. Przy równości głosów wniosek uznaje się za odrzucony".

13)
Ust. 1 art. 25 otrzymuje brzmienie następujące:

"Rada Religijna składa się z 34 świeckich członków Żydowskiego Związku Religijnego i z 17 rabinów. Kadencja Rady Religijnej trwa lat pięć".

14)
Ust. 1 art. 26 otrzymuje brzmienie następujące:

"Prócz członków wchodzących w skład Rady Religijnej z wyboru Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego może do niej powołać ośmiu świeckich i czterech duchownych członków".

15)
Ust. 4 art. 26 skreśla się.
16)
Art. 26 uzupełnia się następującym ustępem:

"Stanowisko członka Rady Religijnej jest honorowe i bezpłatne. Członkom nie mogącym ponosić kosztów, związanych ze spełnianiem mandatu, mogą być przez odnośne gminy wyznaniowe zwracane koszta podróży oraz wypłacane diety".

17)
W art. 27 po wyrazach: "zwyczajną większością głosów" kropka zamienia się na średnik oraz dodaje się wyrazy: "w razie równości głosów rozstrzyga los".
18)
W art. 32 w zdaniu drugim po wyrazie "zezwolenia" dodaje się wyraz "naczelnej".
19)
Art. 32 uzupełnia się następującemi ustępami:

"Stowarzyszenie wyznaniowe winno posiadać i utrzymywać własny cmentarz.

Członek gminy wielkiej, chcący wstąpić do stowarzyszenia wyznaniowego, winien o tem zawiadomić zarząd gminy wielkiej.

Stowarzyszenie wyznaniowe obowiązane jest prowadzić rejestr swych członków i podawać go do wiadomości zarządowi gminy wielkiej przynajmniej raz w ciągu roku.

Członkowie stowarzyszenia wyznaniowego, zwolnieni od płacenia składek na rzecz gminy wielkiej (art. 36), nie posiadają ani czynnego, ani biernego prawa wyborczego przy wyborach organów zarządu gminy wielkiej".

20)
Tytuł VI "Rabini" zmienia się na:

"Rabini i inni funkcjonarjusze gminni".

21)
Ust. 3 art. 37 otrzymuje brzmienie:

"Rabin i podrabin winni znać język polski w słowie i piśmie oraz posiadać obywatelstwo polskie".

22)
Ust. 2 art. 41 otrzymuje brzmienie następujące:

"Przepisy te podlegają zatwierdzeniu naczelnej władzy nadzorczej".

23)
Jako art. 45 wprowadza się postanowienie następujące:

"Rada Religijna wydaje dla funkcjonarjuszów wyznaniowych oraz dla pracowników administracyjnych przepisy dotyczące ich czynności i regulamin dyscyplinarny, jako też przepisy o ich pensji, emeryturze i zabezpieczeniu pozostałych po nich wdów i sierot.

Przepisy te podlegają zatwierdzeniu naczelnej władzy nadzorczej".

24)
Art. 45 otrzymuje oznaczenie "Art. 46", a jego ust. 1 brzmienie następujące:

"Rabin gminy, z zastrzeżeniem podbiału wielkiej gminy na okręgi rabiniczne, ma nadzór nad urządzeniami religijnemi, nauczycielami religji w szkołach wyznaniowych żydowskich, rzezakami rytualnymi i innymi funkcjonariuszami wyznaniowymi w obrębie swej gminy. Rabin ma wyłączne prawo udzielania ślubów i rozwodów w obrębie swojej gminy, z zastrzeżeniem praw rabinów stowarzyszeń wyznaniowych (art. 47)".

25)
W art. 50, oznaczonym obecnie jako art. 51, skreśla się wyraz "dokonania".
26)
Artykuły 46-54 otrzymują kolejną numerację 47 - 55. W art. 51, oznaczonym obecnie jako art. 52, w ust. 1 zmienia się cyfrę "47" na "48".
Art.  3.

Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego ogłosi w drodze rozporządzenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej jednolity tekst rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 14 października 1927 r. o uporządkowaniu stanu prawnego w organizacji gmin wyznaniowych żydowskich na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej z wyjątkiem województw: poznańskiego, pomorskiego i śląskiego (Dz. U. R P. Nr. 91, poz. 818) wraz z załącznikiem z uwzględnieniem zmian, wynikających z rozporządzenia niniejszego.

Art.  4.

Wykonanie rozporządzenia niniejszego porucza się Ministrowi Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.

Art.  5.

Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1928.28.259

Rodzaj: Rozporządzenie z mocą ustawy
Tytuł: Zm.: rozporządzenie z dnia 14 października 1927 r. o uporządkowaniu stanu prawnego w organizacji gmin wyznaniowych żydowskich na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej z wyjątkiem województw: poznańskiego, pomorskiego i śląskiego.
Data aktu: 06/03/1928
Data ogłoszenia: 13/03/1928
Data wejścia w życie: 13/03/1928