Rozgraniczenie obowiązków opiekuńczych związków komunalnych.

ROZPORZĄDZENIE
PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ
z dnia 6 marca 1928 r.
o rozgraniczaniu, obowiązków opiekuńczych związków komunalnych. *

Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o upoważnieniu Prezydenta Rzeczypospolitej do wydawania rozporządzeń z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr. 78, poz. 443) postanawiam co następuje:
Art.  1.

Obowiązkiem gmin wiejskich i miejskich jest bezpośrednie wykonywanie opieki społecznej, polecającej na udzielaniu poszczególnych świadczeń, wymienionych w art. 3 ustawy z dn. 16 sierpnia 1923 r. o opiece społecznej (Dz. U. R. P. Nr. 92, poz. 726), bądź w naturze bądź w postaci zasiłków pieniężnych.

Art.  2.

Powiatowe związki komunalne oraz miasta, wydzielone z powiatowego związku komunalnego, obowiązane są zorganizować i prowadzić zakłady opieki nad matką i dzieckiem, nad sierotami oraz nad starcami i niezdolnemi do pracy.

Art.  3.

Gminy wchodzące w skład powiatowego związku komunalnego mogą prowadzić zakłady wymienione w art. 2, o ile wymagać tego będą warunki życiowe ludności oraz liczba potrzebujących opieki zakładowej.

Art.  4.

Na wniosek wydziału powiatowego wojewoda, z którym, w tym względzie współdziała z głosem stanowczym wydział wojewódzki numer obowiązać gminę; wchodzącą w skład powiatowego związku komunalnego, do prowadzenia jednego lub więcej zakładów wymienionych w art. 2, o ile liczba potrzebujących opieki zakładowej w gminie wynosi co najmniej połowę liczby osób, korzystających z opieki zakładowej tej samej kategorji w zakładach powiatowego związku komunalnego, przyczem powiatowy związek komunalny obowiązany jest udzielić gminnie na zorganizowanie zakładu niezbędnej pomocy materjalnej.

Postanowienie powyższe nie uwalnia, powiatowego związku komunalnego od obowiązku prowadzenia zakładów tej samej kategorji.

Art.  5.

Wojewódzkie związki komunalne, a do czasu ich wprowadzenia międzykomunalne związki powiatów i miast wydzielonych z powiatowych związków komunalnych, obowiązane będą zorganizować i prowadzić zakłady dla poszczególnych kategoryj dzieci i dorosłych, wymagających opieki specjalnej.

Art.  6.

Powiatowe związki komunalne i miasta wydzielone z powiatowych związków komunalnych mogą się łączyć w związki międzykomunalne celem prowadzenia zakładów wymienionych w art. 5 na zasadach ustalonych przez Ministra Pracy i Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych.

Art.  7.

Obowiązek prowadzenia zakładów wymienionych w art. 2 i 5 odnosi się również do m. st. Warszawy.

Art.  8.

Minister Pracy i Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych w drodze rozporządzenia określi szczegółowo zakłady, jakie w myśl art. 2 niniejszego rozporządzenia mają zorganizować i prowadzić powiatowe związki komunalne i miasta z nich wydzielone, oraz zakłady, jakie w myśl art. 5 niniejszego rozporządzenia mają zorganizować i prowadzić wojewódzkie związki komunalne, tudzież określi sposób ustalenia liczby miejsc w zakładach oraz wyznaczy terminy zorganizowania poszczególnych kategoryj zakładów, nadto określi koszta, jakie gminy obowiązane są zwracać związkom komunalnym wyższego rzędu z tytułu opieki zakładowej za osoby posiadające w tych gminach prawo do opieki społecznej.

Art.  9.

Za miasta wydzielone z powiatowych związków komunalnych w województwach: krakowskie, lwowskiem, stanisławowskiem i tarnopolskiem w rozumieniu rozporządzenia niniejszego należy uważać te miasta, które, według ostatniego urzędowego spisu ludności, liczą więcej niż 25.000 mieszkańców.

Art.  10.

Wykonanie rozporządzenia niniejszego porucza się Ministrowi Pracy i Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych.

Art.  11.

Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia i obowiązuje na całym obszarze Rzeczypospolitej z wyjątkiem województw pomorskiego, poznańskiego i śląskiego.

* Z dniem 28 lutego 1950 r. zakres działania i uprawnienia Ministra Pracy i Opieki Społecznej, dotyczące spraw opieki społecznej nad dziećmi do lat trzech oraz nad kobietami ciężarnymi i karmiącymi, przechodzą na Ministra Zdrowia, zgodnie z ustawą z dnia 4 lutego 1950 r. (Dz.U.50.6.49).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1928.26.232

Rodzaj: Rozporządzenie z mocą ustawy
Tytuł: Rozgraniczenie obowiązków opiekuńczych związków komunalnych.
Data aktu: 06/03/1928
Data ogłoszenia: 10/03/1928
Data wejścia w życie: 10/03/1928