Postępowanie sądowe w razie naruszenia postanowień art. 22 Konstytucji.

ROZPORZĄDZENIE
PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ
z dnia 22 kwietnia 1927 r.
o postępowaniu sądowem w razie naruszenia postanowień art. 22 Konstytucji.

Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o upoważnieniu Prezydenta Rzeczypospolitej do wydawania rozporządzeń z mocą ustawy (Dz. U. R. P. № 78, poz. 443) postanawiam co następuje:
Art.  1.

Sąd Najwyższy wszczyna postępowanie o naruszenie przez posła na Sejm Rzeczypospolitej postanowień art. 22 Konstytucji na pisemne żądanie Marszałka Sejmu lub Najwyższej Izby Kontroli. W żądaniu należy wymienić posła, określić zarzucone mu naruszenie i wskazać poszlaki.

Art.  2.

Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawy, przewidziane w artykule poprzednim, w składzie pięciu sędziów, po wysłuchaniu prokuratora.

Art.  3.

Sąd umarza sprawę na posiedzeniu niejawnem, jeśli niema cech naruszenia postanowień art. 22 Konstytucji; w przeciwnym razie przekazuje sprawą do dochodzenia.

Art.  4.

Dochodzenie przeprowadza sędzia Sądu Najwyższego, wyznaczony przez Pierwszego Prezesa Sądu.

Sędzia ten władany jest przedsiębrać poszczególne czynności na całym obszarze Państwa, stosując przepisy dotyczące śledztwa według ustawy postępowania karnego, obowiązującej w stolicy Państwa. Może także zwracać się do miejscowo właściwych sędziów śledczych i sądów powiatowych (pokoju) o wykonanie poszczególnych czynności lub zadań. Sędziowie i sądy wezwane stosują przepisy, obowiązująca w miejscu ich urzędowania.

Świadków i biegłych można przesłuchać pod przysięgą.

Art.  5.

Dochodzeniem objąć należy fakty, badane już w drodze pozasądowej (art. 1), tylko wówczas, jeśli sędzia prowadzący dochodzenie lub Sąd Najwyższy uznają to za potrzebne.

Przed zamknięciem dochodzenia należy umożliwić posłowi obwinionemu zaznajomienie się z treścią zebranych dowodów i w razie potrzeby dochodzenie uzupełnić.

Art.  6.

Akta dochodzenia będą przesłana Pierwszemu Prokuratorowi przy Sądzie Najwyższym, który złoży Sądowi wniosek na piśmie wraz z uzasadnieniem.

Sąd rozpatrzy wniosek na posiedzeniu niejawnem i bądź umorzy sprawę, bądź zarządzi rozprawę jawną, bądź poleci dochodzenie uzupełnić. Zarządzając rozprawę, Sąd prześle obwinionemu posłowi odpis swej decyzji wraz z odpisem wniosku prokuratorskiego.

W razie uzupełnienia dochodzenia mają zastosowanie przepisy ustępu l i 2 niniejszego artykułu.

Art.  7.

Na rozprawie jawnej jeden z członków składu sądzącego, wyznaczony przez prezesa, przedstawi stan faktyczny sprawy.

Akta dochodzenia, nie wyłączając dowodów zebranych w drodze pozasądowej (art. 1), można odczytać według uznania Sądu w całości lub w części.

Sąd zarządzi bezpośrednie przeprowadzenie dowodu, jeśli uzna to za potrzebne.

O dniu rozprawy zawiadamia się. prokuratora, posła oraz jego obrońcę. Niestawiennictwo posła i jego obrońcy nie wstrzymuje rozpoznania sprawy.

Art.  8.

W razie stwierdzenia zasadności zarzutu, uczynionego posłowi, Sąd orzeka, że poseł dopuścił się naruszenia art. 22 Konstytucji i ulega skutkom, przewidzianym w ustępie końcowym tegoż artykułu.

Art.  9.

Sąd przesyła odpisy wyroku motywowanego lub decyzji umarzającej postępowanie Marszałkowi Sejmu, Prezesowi Rady Ministrów, Prezesowi Najwyższej Izby Kontroli i posłowi.

Art.  10.

O ile rozporządzenie niniejsze nie stanowi inaczej, będą w Sądzie Najwyższym stosowane odpowiednio przepisy ustawy postępowania karnego, obowiązującej w stolicy Państwa.

Art.  11.

Wniesienie powództwa do sądu właściwego o nieważność umów sprzecznych z art. 22 Konstytucji oraz o utratę korzyści osobistych od Rządu otrzymanych należy do Prokuratorji Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej na zlecenie Najwyższej Izby Kontroli.

Przepis powyższy ma odpowiednie zastosowanie do żądania od władzy administracyjnej odebrania koncesji.

Art.  12.

Rozporządzenie niniejsze stosuje się również do senatorów; uprawnienia Marszałka Sejmu służą Marszałkowi Senatu.

Art.  13.

Wykonanie niniejszego rozporządzenia porucza się Ministrowi Sprawiedliwości.

Art.  14.

Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1927.41.368

Rodzaj: Rozporządzenie z mocą ustawy
Tytuł: Postępowanie sądowe w razie naruszenia postanowień art. 22 Konstytucji.
Data aktu: 22/04/1927
Data ogłoszenia: 05/05/1927
Data wejścia w życie: 05/05/1927