Wykonanie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 7 października 1927 r. o sztucznych środkach słodzących.

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRA SKARBU

z dnia 7 grudnia 1927 r.

w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych, Ministrem Przemysłu i Handlu oraz Ministrem Sprawiedliwości w celu wykonania rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 7-go października 1927 r. o sztucznych środkach słodzących.

Na mocy art. 14 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dn. 7 października 1927 r. o sztucznych środkach słodzących (Dz. U. R. P. № 89, poz. 797) zarządza się co następuje:

I.

Przepisy ogólne.

do art. 2.

§  1.

1) Sztucznych środków słodzących oznaczanych niżej jako Szśs wolno używać tylko do celów leczniczych, higjenicznych i do badań naukowych.

2). Zabrania się używania Szśs do słodzenia artykułów żywności, napojów oraz przypraw.

§ 2. Uprawnienia na uruchomienie osobnej wytwórni Szśs lub oddziału dla sporządzania ich przy istniejącej fabryce chemicznej udziela Minister Skarbu w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych oraz Ministrem Przemysłu i Handlu.

do art. 3.

§ 3. 1  Uprawnione wytwórnie mogą sprowadzać z zagranicy tak gotowe Szśs celem ich przerobu, jako też związki chemiczne, które zapomocą prostych zabiegów chemicznych mogą być przetworzone na Szśs, oraz uprawnione hurtowe składy materjałów aptecznych mogą sprowadzać Szśs z zachowaniem przepisów zawartych w rozporządzeniu niniejszem.

Na przywóz sztucznych środków słodzących z zagranicy i z obszaru W. M. Gdańska należy uzyskać zezwolenie Ministra Skarbu

do art. 4 - 6.

§ 4. Wytwórnie Szśs, uprawnione hurtowe składy materjałów aptecznych i apteki podlegają odnośnie kontroli obrotu Szśs nadzorowi organów kontroli skarbowej, które przy wykonywaniu czynności swoich stosują się do przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1923 r. o uprawnieniach organów wykonawczych władz skarbowych (Dz. U. R. P. z 1924 r. № 5, poz. 37).

§  5.

1) Na każdą przesyłkę Szśs musi być sporządzony przepisany dokument, a mianowicie:

a) z wytwórni i hurtowych składów materjałów aptecznych świadectwo przewozowe sporządzone przez organ kontroli skarbowej według załączonego wzoru,

b) z urzędu celnego - dowód odprawy celnej.

2) Druki świadectw przewozowych dostarcza organom kontroli skarbowej właściwa izba skarbowa, która winna postarać się o nie w biurze druków Ministerstwa Skarbu.

§ 6. Rok obrachunkowy dla wytwórni hurtowych składów materjałów aptecznych i aptek liczy się odnośnie do obrotu Szśs od 1 stycznia do 31 grudnia.

§ 7. Izby skarbowe składają corocznie do 15 lutego Ministerstwu Skarbu (dep. akcyz i mon.) wykazy za rok ubiegły według załączonych wzorów: a) przychodu i rozchodu Szśs i b) liczbę i wyniki wszczętych spraw o przekroczenia przepisów o obrocie Szśs.

II.

O wytwórniach Szśs.

§  8.

1) Podania o zezwolenie na urządzenie wytwórni czy to samoistnej, czy też przy istniejącej już fabryce chemicznej należy składać do właściwego urzędu skarbowego akcyz i monopolów.

2) W podaniu należy wymienić następujące szczegóły:

a) miejsce i dokładny opis wytwórni, jej urządzenia i sposób wyrabiania Szśs;

b) nazwę wyrabiać się mających Szśs;

c) ich skład chemiczny;

d) przypuszczalny wyrób w ciągu doby, miesięczny i roczny;

e) czy wyrób będzie odbywał się przez rok cały bez przerw, czy też z przerwami i jakiemi mianowicie;

f) długość dnia roboczego i czy w ciągu dnia roboczego wyrób będzie odbywał się bez przerwy, czy też z przerwami i jakiemi mianowicie.

3) Do podania należy dołączyć w trzech egzemplarzach dokładny plan wytwórni z uwidocznieniem w nim rozmieszczenia maszyn i przyrządów do wyrobu Szśs, pomieszczenia na przechowywanie surowców i półfabrykatów, na odważanie i przechowywanie gotowych wyrobów, na kancelarję dla kontroli skarbowej tudzież na ewentualne mieszkanie dla tejże kontroli.

§ 9. Urząd skarbowy akcyz i monopolów po zasięgnięciu niezbędnych wiadomości, dotyczących osoby petenta i przedmiotu jego prośby przedstawi sprawę przełożonej izbie skarbowej, która po zasięgnięciu opinji wojewódzkiej władzy administracji ogólnej przedstawi sprawę z zebranym materjałem Ministrowi Skarbu dla załatwienia w drodze przepisanej (art. 2).

§  10.

1) Po otrzymaniu zezwolenia Ministra Skarbu na uruchomienie wytwórni izba skarbowa zarządzi przeprowadzenie przez urząd skarbowy akcyz i monopolów sprawdzenia (weryfikacji) wytwórni odpowiednio do szczegółów wymienionych w podaniu i planie wytwórni.

2) Sprawdzenia dokona inspektor kontroli skarbowej z drugim organem tejże kontroli w obecności przedsiębiorcy i spisze o tem w dwóch egzemplarzach odpowiedni protokół.

3) Niezależnie od wykonania warunków przewidzianych w pozwoleniu Ministra Skarbu, nie wolno uruchomić zakładu przed uzyskaniem od właściwej władzy przemysłowej zatwierdzenia projektu jego urządzenia według postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 7 czerwca 1927 r. o prawie przemysłowem (Dz. U. R. P. № 53, poz. 468).

§ 11. Wytwórnia winna posiadać osobne pomieszczenia: a) do wyrobu Szśs i b) do ich ważenia, pakowania i przechowywania; okna w tych ostatnich pomieszczeniach mają być zaopatrzone w siatki bezpieczeństwa i ubezpieczone przez kontrolę skarbową, w pakowni powinna być dokładna i rzetelna waga legalizowana.

Stały dozór.

§ 12. Wyrób Szśs, ich odważanie, pakowanie, przechowywanie i ekspedycja ma odbywać się pod osobistym dozorem wyznaczonego do tego organu kontroli skarbowej.

Oznajmienie wyrobu.

§  13.

1) Przedsiębiorca winien złożyć właściwemu urzędowi skarbowemu akcyz i monopolów co najmniej na 14 dni przed rozpoczęciem wyrobu oznajmienie z wymienieniem:

a) dnia i godziny rozpoczęcia wyrobu Szśs;

b) długości trwania okresu wytwórczego;

c) ilości i rodzaju przeznaczonych do przerobu surowców lub półfabrykatów;

d) ilości i rodzaju uzyskać się mających gotowych wyrobów.

2) O zmianach w przebiegu fabrykacji powodujących odstępstwo od oznajmienia (ust. 1) przedsiębiorca winien donieść urzędowi skarbowemu akcyz i monopolów w ciągu 24 godzin od chwili zajścia tych zmian.

Przerwy w ruchu.

§  14.

1) W razie wykonywania pracy w jednem tylko z pomieszczeń wytwórni (§ 11) inne pomieszczenia winny być zamknięte i zabezpieczone przez organ skarbowy dozorujący wytwórnię.

2) W czasie przerwy w pracy wytwórni wszystkie jej pomieszczenia mają być zamknięte i zabezpieczone przez dozorujący organ kontroli, a dostęp do nich w tym czasie może nastąpić tylko w obecności tegoż organu.

Księgi wytwórni.

§  15.

1) Przedsiębiorca wytwórni obowiązany jest do prowadzenia następujących ksiąg i zapisków według załączonych wzorów:

a) księgi przychodu i rozchodu surowców;

b) księgi przychodu i rozchodu gotowych Szśs;

c) wykazu osób zatrudnionych w wytwórni.

2) Księgi przepisanych wzorów winny być przed ich rozpoczęciem oparafowane przez właściwy urząd skarbowy akcyz i monopolów.

3) Po upływie roku obrachunkowego księgi należy zamknąć i złożyć wraz z dotyczącemi dowodami właściwemu urzędowi skarbowemu akcyz i monopolów.

§  16.

1) Celem sprowadzenia z zagranicy niezbędnych dla wytwórni związków chemicznych wymienionych w § 3 niniejszego rozporządzenia przedsiębiorca winien otrzymać od urzędu skarbowego akcyz i monopolów odpowiednie zaświadczenie, bez którego nie może być dokonana w urzędzie celnym odprawa sprowadzonych materjałów. Urząd celny zwróci przedsiębiorcy wraz z dowodami odprawy wymienione zaświadczenie.

2) Półfabrykaty sprowadzone do wytwórni muszą być przyjęte w obecności organu kontroli i wciągnięte do właściwej księgi, do której dołącza się też dowody należące do przesyłki.

Opakowanie.

§ 17. Na każdem opakowaniu Szśs należy uwidocznić nazwę handlową środka, wagę netto zawartości opakowania, siłę słodyczy środka w stosunku do cukru, nazwę wytwórni i miejscowość gdzie się wytwórnia znajduje.

Wydawanie nazewnątrz.

§  18.

1) Wydawanie Szśs z wytwórni może odbywać się tylko w obecności organu kontroli skarbowej i tylko przedsiębiorstwom posiadającym przepisane zaświadczenie do nabywania tych środków, które to uprawnienie załącza się do każdorazowego zamówienia Szśs.

2) Powyższe zaświadczenia wydaje hurtowym składom materjałów aptecznych i aptekom wojewódzka władza administracji ogólnej. O ile takie uprawnienie opiewa na prawo nabycia Szśs w pewnej określonej ilości - organ dozorujący baczy, by z wytwórni nie wydawano więcej, niż w zaświadczeniu podano, zaznaczając na niem wydaną ilość Szśs aż do wyczerpania całej zezwolonej ilości (§ 39).

Odprawa.

§ 19. Opakowanie Szśs wydawanych wytwórni należy zabezpieczyć pieczęcią lub plombą organu kontroli skarbowej. Gdy środki te wydaje się w skrzynkach, należy zabezpieczyć je w ten sposób, by nie można było ich otworzyć bez uszkodzenia zabezpieczenia.

§  20.

1) Przy odprawia przesyłki Szśs z wytwórni organ kontroli skarbowej wydaje świadectwo przewozowe, jego duplikat, wymieniając w odpowiednich rubrykach numer zaświadczenia na pobór środka. Unikat świadectwa otrzymuje odbiorca Szśs, duplikat przesyła się urzędowi skarbowemu akcyz i monopolów stosownie do miejsca zamieszkania odbiorcy, a odcinek pozostaje w wytwórni. Gdy Szśs są przeznaczone na wywóz zagranicę, duplikat przesyła się do wyjściowego urzędu celnego.

2) Organ kontroli wpisuje szczegóły podane w świadectwie przewozowem na stronie rozchodu księgi przychodu i rozchodu (§ 15) i równocześnie z wydaniem świadectwa przewozowego zwraca zaświadczenie na prawo nabycia Szśs.

Przyjęcie przesyłki.

§ 21. Uprawniony nabywca Szśs po przybyciu przesyłki na miejsce przeznaczenia winien niezwłocznie zgłosić ją ustnie lub pisemnie najbliższemu organowi kontroli, który porówna świadectwo towarzyszące przesyłce z otrzymanym duplikatem świadectwa przewozowego, a następnie po stwierdzeniu zgodności przesyłki ze szczegółami podanemi w świadectwie i duplikacie odeszle duplikat organowi kontroli wytwórni celem usprawiedliwienia odnośnej pozycji rozchodu.

§ 22. W razie nieotrzymania duplikatu świadectwa przewozowego do trzech tygodni od wydania przesyłki organ kontroli wytwórni zwróci się do urzędu skarbowego akcyz i monopolów właściwego dla miejsca przeznaczenia przesyłki celem wyjaśnienia powodów zwłoki.

§ 23. Naczelnik urzędu akcyz i monopolów obowiązany jest rewidować wytwórnie Szśs co najmniej raz na rok, a inspektor kontroli skarbowej raz na miesiąc.

§ 24. Przy rewizjach sprawdza się, czy rzeczywisty zapas surowców i półfabrykatów oraz gotowych wyrobów znajdujących się w magazynach wytwórni zgadza się ilościowo i jakościowo z danemi ksiąg, czy księgi są należycie prowadzone i zamykane, czy wszystkie załączniki i dowody są na miejscu i w należytym porządku, czy zabezpieczenia kontroli skarbowej są nienaruszone, wreszcie czy nie zachodzą podejrzenia potajemnego wynoszenia gotowych wyrobów. Dzień i miesiąc oraz wyniki dokonanej rewizji wpisuje się do ksiąg wytwórni przez całą ich szerokość. W razie stwierdzenia braków lub nadużyć spisuje się protokół.

III.

O przywozie Szśs z zagranicy.

§ 25. Urząd celny dokonywa odprawy celnej Szśs przeznaczonych dla hurtowych składów materjałów aptecznych, dopiero po nadejściu zaświadczenia nabywcy na prawo otrzymania środków. Wojewódzka władza administracji ogólnej wydaje zaświadczenia na nabycie tych środków na każdą przesyłkę osobno, kierując je do właściwego urzędu celnego. W tych wypadkach, gdy zaświadczenie opiewa na ilość Szśs mniejszą, niż zawiera nadeszła do urzędu celnego przesyłka, to urząd postępuje w sposób następujący: jeśli przesyłka nadeszła w jednem tylko opakowaniu, to odprawy nie dokonywa wcale, jeśli zaś przesyłka nadeszła w kilku opakowaniach, to odprawa może dotyczyć tylko tej ilości, jaka odpowiada zaświadczeniu nabywcy.

§ 26. 2  Odprawa celna Szśs i związków chemicznych, wymienionych w § 3 niniejszego rozporządzenia, odbywa się w urzędach celnych na podstawie zezwolenia Ministra Skarbu na przywóz sztucznych środków słodzących z poza terytorjum Rzeczypospolitej. Przedsiębiorca winien dostarczyć urzędowi celnemu wymienione wyżej zezwolenie na przywóz przed odprawą celną.

§ 27.  Urząd celny wydaje Szśs w stanie oplombowanym. Gdy te środki znajdują się w skrzynkach, to należy obwiązać je sznurkiem, który przeciąga się przez wszystkie boki skrzynki, a końce zabezpiecza się plombą urzędu.

§ 28. Urząd celny wydaje jednocześnie z przesyłką Szśs dowód odprawy stosownie do przepisów celnych z zaznaczeniem w nim numeru i daty zaświadczenia nabywcy na prawo sprowadzenia środków. Duplikat dowodu odprawy przesyła się do urzędu skarbowego akcyz i monopolów właściwego dla składu, apteki lub wytwórni. Urząd celny zaznacza na powołanem wyżej zaświadczeniu ilość wydanych Szśs, poczerń zwraca je nabywcy Szśs lub jego zastępcy.

§ 29. Po nadejściu przesyłki do miejsca przeznaczenia i przyjęciu jej przez właściwy urząd kontroli skarbowej i po zaznaczeniu zgodności jej ze szczegółami zawartemi w dowodach odprawy zwraca się duplikat urzędowi celnemu na dowód odbioru przesyłki w należytym stanie.

§ 30. W razie nieotrzymania w urzędzie celnym zpowrotem duplikatu dowodu odprawy do sześciu tygodni urząd ten zwraca się do właściwego urzędu skarbowego akcyz i monopolów o wyjaśnienie powodów zwłoki.

§  31. ³

1)  Zajęte sztuczne środki słodzące mają być przesłane do najbliższego urzędu skarbowego akcyz i monopolów względnie urzędu celnego, gdzie pozostają na przechowaniu aż do uprawomocnienia orzeczenia konfiskaty.

2) O zajęciu sztucznych środków słodzących w ilości ponad 1000 g winien urząd skarbowy (celny) zawiadomić Ministerstwo Skarbu (Dep. Akcyz i Mon.) z podaniem ilości i rodzaju zajętych sztucznych środków słodzących.

3) Po prawomocnem orzeczeniu konfiskaty sztuczne środki słodzące do 1000 g podlegają zniszczeniu.

4) Przy konfiskatach ilości ponad 1000 g urząd skarbowy (celny) postąpi wedle zarządzeń Ministra Skarbu.

5) Zniszczenie skonfiskowanych sztucznych środków słodzących, tudzież produktów i napojów z domieszką tych środków odbywa się w obecności kierownika urzędu względnie jego zastępcy i jednego z funkcjonarjuszów urzędu. O dokonanem zniszczeniu sporządza się protokół za podpisem obecnych.

§ 32. Celem zbadania artykułów żywności i napojów na zawartość w nich Szśs urzędy celne kierują się przepisami zawartemi w załączniku do § niniejszego.

IV.

O sprzedaży Szśs w hurtowych składach materjałów aptecznych i w aptekach.

W składach.

§ 33. Przedsiębiorcy hurtowych składów materjałów aptecznych zamierzający zająć się sprzedażą Szśs mają złożyć w tym celu podanie do wojewódzkiej władzy administracji ogólnej, która po zasięgnięciu opinji izby skarbowej przedstawi akta Ministerstwu Spraw Wewnętrznych do rozstrzygnięcia w sposób przepisany w art. 3.

§  34.

1) 4  Na skutek zezwolenia Ministra Spraw Wewnętrznych wojewódzka władza administracji ogólnej wydaje proszącemu zezwolenie na sprzedaż Szśs tudzież zaświadczenie na prawo nabywania tychże.

2)  Zezwolenie wydaje się bezterminowo lecz do odwołania.

W aptekach.

§ 35. Każda apteka korzysta z prawa nabywania i sprzedaży Szśs bez osobnego na to zezwolenia, winna jednak otrzymać od właściwej wojewódzkiej władzy administracji ogólnej zaświadczenie na prawo nabywania tych środków celem udowodnienia, że zamówienie przeznacza się istotnie dla apteki. Zaświadczenia takie są ważne w ciągu tego roku kalendarzowego, w którym zostały wydane.

§ 36. Gdy przy rewizji apteki okaże się brak Szśs nieusprawiedliwiony dowodami pisemnemi, to niezależnie od pociągnięcia winnego do odpowiedzialności apteka może być ograniczona w prawie nabywania Szśs do 100 gr., jednorazowo. Natenczas urzędnik kontroli skarbowej odbiera wydane aptece zaświadczenie i odsyła je właściwej wojewódzkiej władzy administracji ogólnej, a potem w razie potrzeby nabycia Szśs apteka winna za każdym razem prosić tę władzę o zaświadczenie na prawo nabycia tych środków w ilości nie przenoszącej 100 gr., załączając do podania dowody na wyjście poprzednio nabytej ilości. Wraz z odnośnym zaświadczeniem zwraca się aptece załączone do podania dowody.

Kontrola sprzedaży.

§ 37. Przedsiębiorcy hurtowych składów materjałów aptecznych i aptekarze winni prowadzić książkę przychodu i rozchodu Szśs według załączonego wzoru poświadczoną i oparafowaną przez urząd skarbowy akcyz i monopolów.

§  38.

1) Zezwolenie na prawo sprzedaży Szśs w hurtowym składzie materjałów aptecznych przechowuje się stale w tym składzie (§ 34).

2) Zaświadczenia na prawo nabywania Szśs (§§ 34, 33, 35) przesyła się przy zamówieniu do uprawnionego miejsca sprzedaży tych środków lub do urzędu celnego. Po załatwieniu zamówienia lub po dokonaniu odprawy celnej zwraca się zaświadczenie nabywcy (§§ 20, 25).

§ 39. Urzędnik kontroli skarbowej sprawdzający w hurtowym składzie materjałów aptecznych nadeszłą przesyłkę Szśs (§§ 21, 29) wpisuje takową na przychód do książki (§ 37) i dołącza do niej świadectwo przewozowe lub dowód odprawy celnej wraz z zaświadczeniem na prawo nabycia.

§ 40. Przesyłka Szśs z hurtowych składów materjałów aptecznych do aptek lub pracowni chemicznych dla celów naukowych odbywa się-w obecności urzędnika kontroli skarbowej, który w tym celu ma być zawczasu zawiadomiony przez przedsiębiorcą o zamierzonej przesyłce.

2). Organ kontroli skarbowej dokonywujący odprawy kieruje się przytem przepisem § 20.

§ 41. Odbiór przesyłki Szśs w aptece odbywa się w obecności organu kontroli skarbowej z zachowaniem analogicznych postanowień § 21.

§ 42. Wydawanie Szśs w aptekach odbywa się wyłącznie za przepisem (receptą) lekarskim, rozchód tych środków wpisuje się do książki (§ 37) z dołączeniem do niej odnośnej recepty.

§  43.

1) Urzędnicy kontroli skarbowej dokonywują rewizji i sprawdzenia zapasów Szśs w hurtowych składach materjałów aptecznych raz na miesiąc, a w aptekach przynajmniej raz na rok, wpisując wyniki rewizji do książki przedsiębiorstwa przez całą jej szerokość.

2) W razie zajścia różnicy zdań między kontrolującym urzędnikiem kontroli skarbowej, a kierownikiem apteki odnośnie do treści recept rozstrzyga właściwa powiatowa władza administracji ogólnej na wniosek urzędu skarbowego akcyz i monopolów.

§  44.

1) Apteki prywatne tudzież zakładowe (szpitalne, kasy chorych i t. p.) odnośnie do obrotu Szśs podlegają wszystkim przepisom dotyczącym aptek publicznych.

2) Każda apteka zwolniona jest od obowiązku prowadzenia kontroli zużycia Szśs, jeżeli zużycie nie przekracza 20 gr. rocznie.

V.

O nabywaniu Szśs przez pracownie chemiczne.

§ 45. Pracownie naukowe otrzymują Szśs do celów badawczych na podstawie zaświadczeń bezpośredniej władzy przełożonej (dziekana, dyrektora szkoły, instytutu i t. p.).

§  46.

1) Kontrola przesyłek przewyższających 15 gramów odbywa się w pracowniach analogicznie do przepisów dotyczących aptek.

2) Pracownie naukowe nie mają obowiązku prowadzenia książek przychodu i rozchodu Szśs.

VI.

O nabywaniu Szśs do celów przemysłowych.

§ 47. Szśs wolno używać w zakładach przemysłowych tylko do wyrobu przedmiotów służących da celów leczniczych i higjenicznych.

§  48.

1) Przedsiębiorca zakładu przemysłowego zamierzający stosować Szśs do wyrobu przedmiotów przeznaczonych do celów leczniczych i higjenicznych winien uzyskać zezwolenie na to od Ministerstwa Skarbu. W tym celu ma złożyć podanie do wojewódzkiej władzy administracji ogólnej, tudzież do izby skarbowej z wymienieniem przedsiębiorstwa, rodzaju wyrobów do jakich mają być Szśs używane, składu chemicznego tych środków, technicznego postępowania i przeznaczenia wyrobów. Wojewódzka władza administracji ogólnej oraz izba skarbowa po zebraniu danych potwierdzających szczegóły zawarte w podaniu przedstawi je ze swoim wnioskiem Ministerstwu Spraw Wewnętrznych względnie Ministerstwu Skarbu.

2) Minister Skarbu decyduje te sprawy w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych oraz Przemysłu i Handlu a w razie przychylnego załatwienia wydaje proszącemu odpowiednie zezwolenie.

§ 49. Na podstawie otrzymanego zezwolenia przedsiębiorca wnosi do właściwej izby skarbowej (wydz. IV) podanie w celu otrzymania zaświadczenia na prawo nabywania Szśs.

§ 50. Zakłady przemysłowe korzystające z prawa przerobu Szśs podlegają dozorowi kontroli skarbowej, a wyrób przedmiotów z domieszką tych środków odbywa się w obecności dozorującego urzędnika.

§ 51. Nabywanie, odbiór, przechowywanie, księgowanie i przerób Szśs odbywa się z zachowaniem przepisów §§ 21 do 27, 37-39, 43.

§  52.

1) 5  Wyroby zawierające Szśs a przeznaczone do wewnętrznego użytku mają być zaopatrzone w opakowanie z oznaczeniem firmy wytwórczej, nazwy wyrobu uzupełnionej wzmianką, że zamiast cukru zawiera sacharynę, przeznaczenia do celów leczniczych, oraz z wymienieniem daty i liczby zezwolenia Ministra Skarbu (§ 48).

 Sprzedaż tych wyrobów może odbywać się tylko z zakładów, które uzyskają zezwolenie urzędu skarbowego akcyz i monopolów i tylko osobom, które złożą zaświadczenie lekarza urzędowego stwierdzające konieczność nabywania tych wyrobów.

W zaświadczeniu powinna być wymieniona nazwa wyrobu i miesięczne zapotrzebowanie. Te zaświadczenia są ważne tylko w ciągu roku kalendarzowego, w którym je wydano.

§ 53. Wyroby zawierające Szśs a przeznaczone do pielęgnowania jamy ustnej przepisom § 52 nie podlegają i mogą być sprzedawane bez żadnych ograniczeń.

VII.

O wykonywaniu kontroli wyrobu artykułów żywności i napojów co do zawartości w nich Szśs.

§ 54. We wszelkich zakładach przemysłowych, w których odbywa się bądź wyrób, bądź też sprzedaż artykułów żywności i napojów, które przypuszczalnie mogłyby zawierać Szśs, urzędnicy kontroli skarbowej, funkcjonarjusze dozoru sanitarnego lub policji państwowej mają prawo nabywać próbki takich towarów po cenie sprzedażnej w celu poddania ich odpowiedniemu zbadaniu.

§ 55. Próbki wymienione w § 54 należy umieścić w dwóch osobnych opakowaniach i zabezpieczyć pieczęcią urzędową tudzież na żądanie przedsiębiorcy jego pieczątką własną. Na opakowaniu uwidocznia się rodzaj zawartej w niem próbki towaru za podpisem przedsiębiorcy na dowód pochodzenia próbki. O nabyciu próbki spisuje się szczegółowy protokół z wymienieniem rodzaju towaru z którego próbki pochodzą.

§  56. ⁶

1)  Urzędnicy kontroli skarbowej, odbierający próbki, oddają je wraz z protokółem, względnie doniesieniem karnem, właściwemu urzędowi skarbowemu akcyz i monopolów, który prześle jedną próbkę do właściwej pracowni chemicznej w celu zbadania stosownie do załącznika do § 32, drugą zaś próbkę zachowuje u siebie do czasu otrzymania wyniku zbadania pierwszej. Po załatwieniu sprawy druga próbka ulega zniszczeniu.

2) Funkcjonariusze dozoru sanitarnego lub policji państwowej przesyłają próbki wraz z protokółem poboru do właściwego państwowego zakładu badania żywności i przedmiotów użytku, który w razie stwierdzenia obecności Szśs w artykule żywności lub napoju obowiązany jest zawiadomić o tem odnośny urząd skarbowy akcyz i monopolów.

§  57.

1) Do badania prób na zawartość Szśs uprawnione są pracownie chemiczne wyższych zakładów naukowych, centralne laboratorjum dyrekcji państwowego monopolu spirytusowego, okręgowe laboratorja tej dyrekcji w Krakowie, Lublinie, Lwowie, Poznaniu, Warszawie i Wilnie, tudzież państwowe zakłady badania żywności i przedmiotów użytku.

2) Pracownia chemiczna spisuje o zbadaniu otrzymanej próbki szczegółowy protokół, w którym należy ściśle wymienić sposób i wynik dokonanego badania. Do protokółu dołącza się opakowanie, z którego wyjęto otrzymaną w celu zbadania próbkę.

§ 58. 7  Przedsiębiorcy u których nabyto próbki (§ 55) mogą przesłać na swój koszt takież próbki do pracowni chemicznych wyższych zakładów naukowych w celu zbadania. W takich wypadkach przedsiębiorca pobiera niezależnie od dwóch próbek nabytych przez organ urzędowy, jeszcze dwie takież próbki, przyczem postępuje się według przepisu § 56. Jedną próbkę dołącza się do protokółu i odsyła się wraz z próbkami urzędowemi do urzędu skarbowego akcyz i monopolów Po załatwieniu sprawy przedsiębiorca może próbkę odebrać. W razie otrzymania w urzędowi skarbowemu akcyz i monopolów dwóch wyników badania niezgodnych między sobą urząd skarbowy akcyz i monopolów prześle obie posiadane próbki wraz z orzeczeniami pracowni do centralnego laboratorjum dyrekcji państwowego monopolu spirytusowego lub do państwowego zakładu badania żywności i przedmiotów użytku dla ponownego zbadania. Orzeczenie tego laboratorjum lub państwowego zakładu badania środków żywności i przedmiotów użytku będzie miarodajne i ostateczne.

§ 59.  Koszta nabycia próbek zwróci izba skarbowa urzędnikom kontrolującym (§ 55) z funduszów wyznaczonych jej w tym celu przez Ministerstwo Skarbu.

§ 60. Przy wykonywaniu wyroku właściwego sądu orzekającego o konfiskacie artykułów żywności i napojów zawierających Szśs podlegają konfiskacie tylko te towary, w których stosownie do pobranych próbek zawartość Szśs niewątpliwie stwierdzono i co do których konfiskatę wyrok sądu orzekł. O stwierdzeniu tożsamości towaru w stosunku do pobranych próbek i o wykonaniu konfiskaty spisuje się szczegółowy protokół, a skonfiskowany towar ulega zniszczeniu w obecności organu kontroli skarbowej.

§  61.

1) Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie od 1 stycznia 1928 r. i równocześnie traci moc obowiązującą rozporządzenie Ministra Skarbu z dnia 30 grudnia 1924 r. (Dz. U. R. P. z r. 1925 № 9, poz. 64).

2) Z dniem 1 stycznia 1928 r. trącą wartość dotychczasowe uprawnienia na sprzedaż sacharyny.

3). Przepis ustępu drugiego nie dotyczy aptek.

ZAŁĄCZNIK 

INSTRUKCJA O WYKRYWANIU SZTUCZNYCH ŚRODKÓW SŁODZĄCYCH W PRODUKTACH SPOŻYWCZYCH.

I.

Sacharyna.

1) Sacharyna, sulfimid kwasu benzoesowego o wzorze C₆ H₄ SO₂/CO NH, w handlu występuje pod nazwami: Acide anhydroorthosulfamide - benzoique, Benzoesänresulfimid, Orthosulfaminbenzoesäureanhydrid, Saccharol, Saccharinol, Saccharinose, Sycose, Toluolsüss, Zuckerin, Fahlberg, s Saccharin, Sulfinidum, Aguearina, Glucinide, Sucre de houille.

2) Wydzielanie sacharyny ze środków spożywczych odbywa się zapomocą ekstrakcji eterem lub mieszaniną eterów etylowego i naftowego. Jeżeli badana substancja nie reaguje kwaśno, należy ją przed ekstrakcją zakwasić kwasem fosforowym. Płyny alkoholowe uwalnia się przed ekstrakcją od alkoholu przez odparowanie na łaźni wodnej.

3) Po odparowaniu rozpuszczalników (eteru lub mieszaniny eteru i eteru naftowego) otrzymuje się sacharynę wykrystalizowaną w postaci blaszek.

4) W ten sposób otrzymaną sacharynę identyfikuje się zapomocą jednej z następujących reakcyj:

a) Słodki smak, który daje się stwierdzić nawet przy bardzo małej ilości substancji, lub w bardzo rozcieńczonym roztworze; występuje on silniej, jeżeli zobojętnić roztwór lub sacharynę w substancji (pozostałość po ekstrakcji) małą ilością dwuwęglanu sodu.

b) Punkt topienia sacharyny jest 223 - 224°.

c) Jeżeli do stopionej mieszaniny saletry i sody dodać sacharyny, to stop będzie zawierał kwas siarkowy, który można oznaczyć przez zakwaszenie i strącenie chlorkiem baru.

d) Sacharynę rozpuszcza się w ługu sodowym, odparowuje do suchości i pozostałość ogrzewa w ciągu 30 minut do 250° C. Stop zawiera wtedy salicylan sodowy. Jeżeli roztwór tego stopu zakwasić rozcieńczonym kwasem siarkowym i ekstrahować eterem, to po odparowaniu eteru pozostanie kwas salicylowy, którego obecność można stwierdzić zapomocą chlorku żelazowego. Uprzednio należy jednak sprawdzić, czy substancja początkowa nie zawierała kwasu salicylowego.

e) Sacharyna, ogrzewana z rezorcyną i kwasem siarkowym, daje zabarwienie żółto-czerwone, następnie zielone. Po rozpuszczeniu w wodzie i nasyceniu ługiem sodowym roztwór wykazuje intensywnie zieloną fluorescencję.

f) Przez stopienie sacharyny ze sproszkowanym magnezem i zadanie roztworu stopu nitroprusydkiem sodu można stwierdzić obecność siarki.

g) Sacharynę gotuje się z 10% kwasem solnym przez kilka minut i roztwór odparowuje się do suchości. Pozostałość rozpuszcza się w małej ilości płynnego kwasu karbolowego (90%). Roztwór ten wlewa się kroplami na odrobinę bezwodnika fosforowego. Następuje gwałtowna reakcja z wydzieleniem ciepła, tworzy się przytem produkt, zabarwiony ciemno-czerwono. Jeżeli rozpuścić go w wodzie otrzymuje się żółtawy roztwór, który po dodaniu alkalji wykazuje znane niebiesko-czerwone zabarwienie ftalein. Wanilina daje przy tem postępowaniu również czerwony barwnik, dlatego, jeżeli jest ona obecna, należy ją usunąć przed wykonaniem reakcji.

h) Słabo alkaliczny wodny roztwór sacharyny zadaje się kroplami, mieszając roztworem p. dwuazonitroaniliny i wytrząsa z 10 cm^³ eteru. Po oddzieleniu warstwy wodnej i dodaniu 20 do 30 kropli 10% ługu sodowego, występuje na powierzchni zetknięcia zielony pierścień.

i) Jeżeli odparować sacharynę (co najmniej 0,5 mgr.) do suchości ze stężonym kwasem azotowym na łaźni wodnej, pozostałość oblać po ochłodzeniu kilkoma kroplami stężonego roztworu wodorotlenku potasu w 50% alkoholu, ciecz rozdzielić w parownicy porcelanowej i ogrzać prędko od dołu, zanim się zbiegnie zpowrotem - wystąpią barwy niebieska, czerwona i fioletowa.

j) Obecność sacharyny oprócz próby smakowej należy stwierdzić przynajmniej dwiema z powyżej podanych reakcyj.

k) Oznaczenie sacharyny w razie obecności rozmaitych substancyj jak np. kwasu benzoesowego, winowego, cytrynowego, salicylowego, lotnych i tłustych olejów i t. d. wymaga pewnych modyfikacyj metody ogólnej. W tych wypadkach należy się opierać na literaturze specjalnej.

II.

Dulcyna.

1) Dulcyna albo sakrol - parafenetolkarbamid - ma wzór chemiczny C₂ H₅ - OC₆ H₄ NH CO NH₂.

2) Dulcynę ekstrahuje się z badanej substancji eterem, po odparowaniu rozpuszczalnika identyfikuje się ją zapomocą jednej z następujących reakcyj:

a) Reakcja Jorissen'a. Z roztworu azotanu rtęci dulcyna daje słabo fioletowe zabarwienie, którego intensywność zwiększa się przez dodanie małej ilości dwutlenku ołowiu.

b) Reakcja Ruggieri. Jeżeli odparować dulcynę z roztworem azotanu srebra lub chlorku rtęci na łaźni wodnej - powstaje fioletowe zabarwienie, które po zadaniu ciepłym alkoholem zamienia się na winno-czerwone.

c) Próba odróżnienia dulcyny od sacharyny. Pałeczkę szklaną zwilża się wodą i nabiera na nią kilka ziarenek dobrze roztartej badanej substancji. Substancję tą poddaje się działaniu par dymiącego lub stężonego kwasu azotowego. Dulcyna zabarwia się intensywnie pomarańczowo, podczas gdy sacharyna i jej związek sodowy pozostają bezbarwne.

d) Reakcja Berlinerblau'a. Pozostałość, zawierającą dulcynę, ogrzewa się z 3 - 4 kroplami fenolu i taką samą ilością stężonego kwasu siarkowego. Po rozcieńczeniu wodą nalewa się na oziębioną ciecz warstwę amonjaku. W razie obecności dulcyny tworzy się na powierzchni zetknięcia obu płynów niebieski pierścień.

e) Dulcynę zadaje się ługiem sodowym i destyluje, wtedy przechodzi z parą wodną fenetydyną, która przez ogrzewanie z octem lodowatym daje fenacetynę.

III.

Glucyna.

1) Glucyna jest to kwas amidotrójazinosulfonowy i jego sól sodowa.

2) Glucyna, rozpuszczona w rozcieńczonym kwasie solnym i zadana roztworem azotynu sodowego, a następnie alkalicznym roztworem & - naftolu, daje czerwone zabarwienie; z rezorcyną lub kwasem salicylowym - również w alkalicznym roztworze - daje zabarwienie jasno-żółte.

ZAŁĄCZNIK  ⁸

do § 7.

WYKAZ

przychodu i rozchodu sztucznych środków słodzących za rok 19 .....

grafika

WYKAZ

spraw karnych o przekroczeniu przepisów o obrocie sztucznych środków słodzących za rok 19 .....

grafika

ZAŁĄCZNIK 

do § 15.

KSIĘGA № 1.

Przychód i rozchód surowca w wytwórni sztucznych środków słodzących

w .........

na rok .........

grafika

ZAŁĄCZNIK 

do § 15.

KSIĘGA № 2.

Produkcja i rozchód gotowej sacharyny w wytwórni ......

na rok ......

grafika

ZAŁĄCZNIK 

do § 15.

WYKAZ

osób zatrudnionych w wytwórni sztucznych środków słodzących

w ......

na rok ......

grafika

ZAŁĄCZNIK 

do § 20.

DUPLIKAT ŚWIADECTWA № ......

grafika

ZAŁĄCZNIK 

do § 37.

KSIĄŻKA

Przychodu i rozchodu sztucznych środków słodzących w składach aptecznych i aptekach

na rok ......

grafika

1 § 3 zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 12 marca 1930 r. (Dz.U.30.36.300) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 15 maja 1930 r.

2 § 26 zmieniony przez § 3 rozporządzenia z dnia 12 marca 1930 r. (Dz.U.30.36.300) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 15 maja 1930 r.

3 § 31 zmieniony przez § 4 rozporządzenia z dnia 12 marca 1930 r. (Dz.U.30.36.300) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 15 maja 1930 r.

4 § 34 ust. 1 zmieniony przez obwieszczenie z dnia 17 stycznia 1928 r. o sprostowaniu błędów w rozporządzeniu Ministra Skarbu z dnia 7 grudnia 1927 r. w celu wykonania rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 7 października 1927 r. o sztucznych środkach słodzących. (Dz.U.28.30.289) z dniem 15 marca 1928 r.

5 § 52 ust. 1 zmieniony przez obwieszczenie z dnia 17 stycznia 1928 r. o sprostowaniu błędów w rozporządzeniu Ministra Skarbu z dnia 7 grudnia 1927 r. w celu wykonania rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 7 października 1927 r. o sztucznych środkach słodzących. (Dz.U.28.30.289) z dniem 15 marca 1928 r.

6 § 56 zmieniony przez § 5 rozporządzenia z dnia 12 marca 1930 r. (Dz.U.30.36.300) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 15 maja 1930 r.

7 § 58 zmieniony przez § 6 rozporządzenia z dnia 12 marca 1930 r. (Dz.U.30.36.300) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 15 maja 1930 r.

8 Załącznik dodany przez § 2 rozporządzenia z dnia 12 marca 1930 r. (Dz.U.30.36.300) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 15 maja 1930 r.

• Identyfikator: Dz.U.1927.117.1008
• Rodzaj: rozporządzenie
• Tytuł: Wykonanie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 7 października 1927 r. o sztucznych środkach słodzących.
• Data aktu: 1927-12-07
• Data ogłoszenia: 1927-12-30
• Data wejścia w życie: 1928-01-01