Powierzenie Państwowemu Bankowi Rolnemu prowadzenia likwidacji spraw instytucyj osadniczych i finansowych, które udzielały kredytów na cele agrarne w województwie pomorskiem, poznańskiem i górnośląskiej części województwa śląskiego.

ROZPORZĄDZENIE
PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ
z dnia 19 listopada 1927 r.
o powierzeniu Państwowemu Bankowi Rolnemu prowadzenia likwidacji spraw instytucyj osadniczych i finansowych, które udzielały kredytów na cele agrarne w województwie pomorskiem, poznańskiem i górnośląskiej części województwa śląskiego.

Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o upoważnieniu Prezydenta Rzeczypospolitej do wydawania rozporządzeń z mocą ustawy (Dz. U. R. P. № 78, poz. 443) postanawiam co następuje:
Art.  1.

Przeprowadzenie likwidacji spraw finansowych instytucyj osadniczych i finansowych, które tworzyły włości rentowe na zasadzie pruskich ustaw z dnia 2 marca 1850 r., 26 kwietnia 1886 r., 27 czerwca 1890 r., 7 lipca 1891 r., 20 marca 1908 r., 26 czerwca 1912 r. oraz rozporządzenia pruskiej Rady Ministrów z dnia 15 stycznia 1909 r., jak również administrację funduszów, należnych z rent ciążących na tych włościach i administrację hipotek amortyzacyjnych, zapisanych na rzecz b. Komisji Kolonizacyjnej, powierza się Państwowemu Bankowi Rolnemu.

Art.  2.
1.
Przy wypełnieniu zadań w art. 1 oznaczonych Państwowy Bank Rolny jest upoważniony:
a)
do przymusowego ściągania nieuiszczonych należności z tytułów oznaczonych w art. 1;
b)
do stawiania wniosków w sprawach wykreślenia i zmiany wpisów w księgach gruntowych uskutecznionych na rzecz instytucyj lub władz, nie wyłączając Skarbu Państwa Polskiego, w zależności od przerachowania rent lub ich całkowitej spłaty. Przy zgłaszaniu wniosków w tych sprawach Państwowy Bank Rolny nie będzie obowiązany udzielać dowodów zezwolenia urzędów ziemskich, oznaczonych w części 2 i 3;
c)
do egzekwowania należności z tytułów oznaczonych w art. 1 w trybie, przewidzianym dla ekzekucji bezspornych należności skarbowych.
2.
Przedterminowa splata renty lub kapitału, o ile kontraktem lub ustawowo jest uzależniona od zgody władz państwowych, może być przyjęta przez Państwowy Bank Rolny jedynie za zgodą właściwego okręgowego urzędu ziemskiego.
3.
O ustąpieniu pierwszeństwa hipotecznego renty na rzecz pożyczki Państwowego Banku Rolnego decyduje okręgowy urząd ziemski z tem ograniczeniem, że renta wraz z poprzedzać ją mającą pożyczką mieścić się będzie w 2/8 wartości szacunkowej danej włości, ustalonej wedle przepisów Państwowego Banku Rolnego. Wartość renty w takich przypadkach należy ustalić, o ile chodzi o rentę amortyzacyjną, w wysokości kwoty, wynikającej z planu umorzenia, o ile zaś chodzi o rentę wieczystą - w wysokości dwudziestokrotnej rocznej renty.
Art.  3.

Państwowy Bank Rolny ustali należności, ciążące na nieruchomościach na rzecz instytucyj lub władz, a po przerachowaniu ich ujawni wyniki przerachowania w księgach gruntowych, zgłaszając imieniem Skarbu Państwa odnośne wnioski do sądów po myśli § 49 ustępu 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 14 maja 1924 roku o przerachowaniu zobowiązań prywatno-prawnych (Dz. U. R. P. z 1925 r. № 30, poz. 213).

Art.  4.

Państwowy Bank Rolny winien prowadzić odrębną rachunkowość dla każdej z wymienionych w art. 1 instytucyj lub władz.

Art.  5.
1.
Wynagrodzenie za czynności, za które na podstawie ustaw niemieckich lub pruskich obowiązaną była płacić strona, Państwowy Bank Rolny pobierać będzie od osób interesowanych w wysokości ustalanej przez Ministra Reform Rolnych w porozumieniu z Ministrem Skarbu.
2.
Wynagrodzenie za inne czynności, związane z wykonaniem niniejszego rozporządzenia, potrącane będzie na rzecz Państwowego Banku Rolnego z funduszów, wpływających z tytułów oznaczonych w art. 1. Wysokość tego wynagrodzenia ustalać będzie Minister Reform Rolnych w porozumieniu z Ministrem Skarbu.
Art.  6.

Sposób, w jaki mają być użyte przez Państwowy Bank Rolny fundusze, wpływające na zasadzie niniejszego rozporządzenia, określać będą Ministrowie Skarbu i Reform Rolnych.

Art.  7.

W przypadkach, w których należności z tytułów, oznaczonych w art. 1, ściągane będą za pośrednictwem urzędów gminnych, może być tym urzędom na pokrycie ich kosztów przyznane wynagrodzenie, którego wysokość określana będzie na wniosek Państwowego Banku Rolnego przez Ministra Reform Rolnych w porozumieniu z Ministrem Skarbu i Ministrem Spraw Wewnętrznych. Wynagrodzenie to będzie pokryte w sposób, wskazany w części 2 art. 5.

Art.  8.

Wykonanie niniejszego rozporządzenia porucza się Ministrom Reform Rolnych i Skarbu.

Art.  9.

Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1927.109.924

Rodzaj: Rozporządzenie z mocą ustawy
Tytuł: Powierzenie Państwowemu Bankowi Rolnemu prowadzenia likwidacji spraw instytucyj osadniczych i finansowych, które udzielały kredytów na cele agrarne w województwie pomorskiem, poznańskiem i górnośląskiej części województwa śląskiego.
Data aktu: 19/11/1927
Data ogłoszenia: 10/12/1927
Data wejścia w życie: 10/12/1927