Wykonanie ustawy z dnia 11 sierpnia 1923 r. o tymczasowem uregulowaniu finansów komunalnych.

ROZPORZĄDZENIE III
MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH
z dnia 16 sierpnia 1924 r.
wydane w porozumieniu z Ministrem Skarbu celem wykonania ustawy z dnia 11 sierpnia 1923 r. o tymczasowem uregulowaniu finansów komunalnych.

Na podstawie art. 77 ustawy z dnia 11 sierpnia 1923 r. o tymczasowem uregulowaniu finansów komunalnych (Dz. U. R. P. № 94, poz. 747) zarządza się co następuje:
§  1.
Do art. 27 i 28.

Za zakład dobra publicznego w rozumieniu art. 27 uważać należy instytucje i urządzenia związku komunalnego z których założenia i celu wynika, iż nie mogą one przynosić zysków (szpital, ambulatorjum, przytułek i t. p.).

Przedsiębiorstwami w rozumieniu art. 28 są zarówno przedsiębiorstwa o charakterze czysto-przemysłowym i handlowym, które powinny przynosić zyski, jak i przedsiębiorstwa o charakterze zakładów użyteczności publicznej, które mogą być prowadzona jako jednostki gospodarcze samodzielne i samowystarczalne, jednakowoż nie obliczone na zysk i nie traktowane jako komunalne źródła dochodów; do ostatnich przedsiębiorstw zaliczają się np. zakłady wodociągowe, gazownie, elektrownie, tramwaje, rzeźnie i t. p.

§  2.
Do art. 33.

Za pożyczki przeznaczone na czasowe zasilenie funduszów kasowych, uważa się pożyczki, podlegające zwrotowi w tym roku budżetowym, w którym zostały zaciągnięte, oraz pożyczki, zaciągane na okres niedłuższy, aniżeli sześciomiesięczny.

§  3.
Do art. 35, ustąp 2.

Ustalenie przez Skarb Państwa kwoty rocznej dotacji odpowiadającej dwu piątym częściom zapotrzebowania, następuje na podstawie budżetu po odliczeniu wydatków nadzwyczajnych i tych wydatków zwyczajnych, które mogą być pokryte dochodami z własnego majątku, dochodami z opłat i dopłat, oraz dochodami, opartemi na tytułach ustawowych i umownych.

§  4.
Do art. 36.

Władzą nadzorczą właściwą do działania w myśl ustawy w stosunku do gmin wiejskich ziem Spiszą i Orawy - aż do czasu powołania tamże do życia samorządu powiatowego jest starosta powiatu spisko-orawskiego.

§  5. 1
Do art. 39.

Uchwały związków komunalnych, podlegające zatwierdzeniu władzy nadzorczej, z reguły powinny być przedstawiane w jednym egzemplarzu. Gmina m. st. Warszawy przedstawia swe uchwały Ministrowi Spraw Wewnętrznych do zatwierdzenia w dwóch egzemplarzach. Inne związki komunalne, nie podlegające bezpośredniemu nadzorowi Ministra Spraw Wewnętrznych, których uchwały jednakże wymagają zatwierdzenia Ministra Spraw Wewnętrznych, działającego w porozumieniu z Ministrem Skarbu, przedstawiają te uchwały bezpośredniej władzy nadzorczej w takiej ilości egzemplarzy, aby po zatrzymaniu po jednym egzemplarzu przez pośredniczące władze nadzorcze Minister Spraw Wewnętrznych otrzymał dwa egzemplarze.

Do uchwał związków komunalnych w sprawie danin publicznych, podlegających zatwierdzeniu władzy nadzorczej, należy dołączyć w jednym egzemplarzu preliminarz budżetowy i obliczenie przewidywanych wpływów z daniny publicznej, tudzież, o ile chodzi o podatek od kopalń (art. 5 ustawy) i podatek na cele inwestycyjne (art. 21 ustawy) - kosztorys zamierzonych robót z oznaczeniem terminu rozpoczęcia i przeprowadzenia tych robót.

Do uchwał o zaciągnięciu przez związek komunalny pożyczki należy dołączyć preliminarz budżetowy wraz z kosztorysem robót, na prowadzenie których pożyczka ma być zaciągnięta, sprawozdanie o stanie majątku komunalnego i zestawienie sum, które związek komunalny musi wstawiać do swych budżetów tytułem oprocentowania i amortyzacji pożyczek już zaciągniętych. W uchwale o zaciągnięciu pożyczki powinna być określona forma pożyczki, sposób jej oprocentowania i amortyzacji.

Wymienione wyżej materjały należy przedstawić władzy nadzorczej w każdym roku budżetowym jednorazowo; przy przedstawieniu do zatwierdzenia w ciągu tego samego roku budżetowego kilku uchwał należy powołać się na uchwałę, do której wymagane materjały zostały już dołączone.

Jeżeli do uchwały, przedstawionej do zatwierdzenia, nie zostały dołączone materjały wymienione wyżej lub też jeżeli sprawa wymaga wyjaśnień, obowiązana jest władza nadzorcza zwrócić uchwałę związkowi komunalnemu do uzupełnienia najdalej w ciągu tygodnia po jej otrzymaniu.

Bieg terminów, przewidzianych w art. 39 ustawy, rozpoczyna się od dnia następnego po dniu otrzymania uchwały przez władzę nadzorczą, właściwą do wydania decyzji.

W razie odmowy zatwierdzenia uchwały władza nadzorcza obowiązana jest podać powody odmowy i pouczyć o środkach prawnych.

§  6.
Do art. 44 ustęp 1 b).

Zarządy związków komunalnych, jako też władze państwowe, obowiązane :są podawać żądane od nich podstawy opodatkowania bezpłatnie.

§  7.
Do art. 47 zdanie 2-gie.

W ogłoszeniach uchwał o poborze danin komunalnych winna być wskazana data i liczba decyzji władzy nadzorczej o zatwierdzeniu tych uchwał.

§  8.
Do art. 48.

W b. dzielnicy rosyjskiej i austrjackiej służy płatnikowi przeciwko wymiarowi samoistnych danin komunalnych prawo wniesienia odwołania w ciągu dni 14-tu do władz nadzorczych za pośrednictwem władzy, która dokonała wymiaru. Dzień nadania na pocztę, lub telegraf uważa się za dzień wniesienia odwołania.

Władzami powołanemi do rozstrzygania odwołań i decydującemi ostatecznie są:

a)
w stosunku do gmin wiejskich (w b. dzielnicy rosyjskiej także gromad) i gmin miejskich, niewydzieionych z powiatowych związków komunalnych, oraz do małopolskich gmin miejskich liczących poniżej 15.000 mieszkańców według ostatniego spisu ludności, - wydziały powiatowe, w stosunku zaś do gmin wiejskich ziem Spiszą i Orawy - aż do czasu powołania tamże do życia samorządu powiatowego - starosta powiatu spisko-orawskiego;'
b)
w stosunku do gmin miejskich, wydzielonych z powiatowych związków komunalnych, z wyjątkiem m. st. Warszawy, oraz w stosunku do małopolskich gmin miejskich, liczących powyżej 15.000 mieszkańców, tudzież w stosunku do wydziałów powiatowych - wojewodowie (delegat Rządu w Wilnie), a to po myśli rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 kwietnia 1924 (Dz. U. R. P. № 36, poz. 390), po wprowadzeniu zaś w życie samorządu wojewódzkiego - wydziały wojewódzkie;
c)
w stosunku do gminy m. st. Warszawy - Minister Spraw Wewnętrznych.
§  9.
Do art. 61.

O ileby gminy miejskie, lub powiatowe związki komunalne zalegały z uiszczeniem należnych krajowemu związkowi komunalnemu zaliczek miesięcznych, względnie krajowych podatków bezpośrednich, może wydział krajowy dokonać we właściwych kęsach skarbowych zajęcia wpływów podatkowych, przypadających odnośnym związkom komunalnym, a to do wysokości zaległości.

W wypadkach przewidzianych w ustępie 2-im art. 61 uprawnionym jest wydział krajowy wysyłać delegatów, których zadaniem jest zbadanie, jakie dochody podatkowe ma zapewnione związek komunalny, ile z tytułu tych danin wpłynęło faktycznie do kasy komunalnej i czy przekazane zaliczki stanowią, względnie stanowiły, jedną dziesiątą część tych wpływów. O ile delegat stwierdzi nieścisłe spełnienie obowiązku uiszczenia zaliczek przez odnośny związek komunalny, to koszty podróży służbowej delegata obciążają tenże związek.

Niezależnie od powyższego ma wydział krajowy prawo żądania od związków komunalnych przedkładania pisemnych sprawozdań, wyjaśniających powyższe dane.

O ile wpłacone przez poszczególne związki komunalne zaliczki pokryją przed upływem półrocza budżetowego przypadający na to półrocze udział tych związków w krajowych podatkach bezpośrednich, to obowiązek uiszczania zaliczek przez te związki komunalne powstaje na nowo w pierwszym ' miesiącu następnego półrocza budżetowego.

§  10. 2
(uchylony).
§  11.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życia z dniem ogłoszenia.
1 § 5:

- zmieniony przez § 4 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 1925 r. (Dz.U.25.131.939) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 31 grudnia 1925 r.

- zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 12 stycznia 1932 r. (Dz.U.32.6.39) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 28 stycznia 1932 r.

2 § 10 uchylony przez § 61 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 1926 r. w sprawie wykonania § 11 punkt b) rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 17 czerwca 1924 r. o obowiązku i sposobie pokrywania wydatków przez związki komunalne oraz niektórych innych paragrafów tegoż rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. (Dz.U.26.75.433) z dniem 29 lipca 1926 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1924.82.790

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Wykonanie ustawy z dnia 11 sierpnia 1923 r. o tymczasowem uregulowaniu finansów komunalnych.
Data aktu: 16/08/1924
Data ogłoszenia: 23/09/1924
Data wejścia w życie: 23/09/1924