Zmiana niektórych przepisów budowlanych na obszarach byłego zaboru rosyjskiego (rozporządzenie budowlano-policyjne dla wsi z dnia 20 listopada 1917 r. Dz. Rozp. dla Gen. Gub. Warsz. Nr 99 poz. 421, dekret z dnia 7 lutego 1919 r. Dz.P.P.P. Nr 14 poz. 176 i rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 14 kwietnia 1924 r. Dz. U. R. P. Nr 36, poz. 383).

USTAWA
z dnia 18 lipca 1924 r.
w sprawie zmiany niektórych przepisów budowlanych na obszarach byłego zaboru rosyjskiego (rozporządzenie budowlano - policyjne dla wsi z dnia 20 listopada 1917 r. Dz. Rozp. dla Gen. Gub. Warsz. № 99 poz. 421, dekret z dnia 7 lutego 1919 r. Dz. Pr. P. P. № 14 poz. 176 i rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 14 kwietnia 1924 r. Dz. U. R. P. № 36 poz. 383).

Na mocy art. 44 Konstytucji ogłaszam ustawę następującej treści:
Art.  1.

Uchyla się punkt 3 § 1, punkt 2 § 2, § 3, § 4, ustęp 1 § 5, §§ 15, 16 i 17 rozporządzenia budowlano-policyjnego dla wsi z dnia 20 listopada 1917 r. (Dz. Rozp. dla Gen. Gub. Warsz. № 99 poz. 421) oraz dekret z dnia 7 lutego 1919 r. w przedmiocie tymczasowych przepisów budowlanych na obszarach byłego zaboru rosyjskiego (Dz. P. P. P. № 14 poz. 176).

Art.  2.
1.
Pozwolenia na wznoszenie nowych budowli lub gruntowną przebudowę starych, nie wymienionych w punkcie 1 § 1 rozporządzenia budowlano-policyjnego dla wsi z dnia 20 listopada 1917 r. (budowie parterowe), udziela w zakresie zleconym wójt gminy bezpłatnie na zasadach, podanych w cytowanem rozporządzeniu, o ile poszczególne postanowienia tego rozporządzenia nie zostały uchylone przez niniejszą ustawę.
2.
O ile prośba o pozwolenie została zgłoszona ustnie, wójt winien spisać ją protokolarnie i wydać pisemne potwierdzenie zgłoszenia
3.
Wójt najdalej w terminie 3 tygodni od zgłoszenia prośby winien: a) albo udzielić, pozwolenia, b) bądź odmówić tegoż, c) lub uzależnić pozwolenie od spełnienia warunków, wymienionych w punkcie 7 art. 3 oraz w art. 5 niniejszej ustawy.
4.
O ile w ciągu 3 tygodni od chwili zgłoszenia prośby nie nastąpi odpowiedź, to pozwolenie należy uważać za udzielone na warunkach, wyszczególnionych w prośbie.
Art.  3.

Pozwolenie na budowę winno zawierać:

1)
imię. i nazwisko osoby, ubiegającej się o pozwolenie;
2)
dokładne oznaczenie posiadłości, na której ma być wykonana budowa;
3)
odległość zamierzonej budowli od ulic, dróg i placów publicznych, granic sąsiedzkich, tudzież innych zabudowań, studni, dołów ustępowych i gnojowni, znajdujących się na posiadłości;
4)
oznaczenie materjałów, z których mają być zbudowane ściany, dach, kominy, a w budynkach drewnianych również i ściany, przylegające do komina lub pieca;
5)
długość, szerokość oraz wysokość pomieszczeń mieszkalnych, a w budynkach niemieszkalnych długość, szerokość i wysokość całych budynków;
6)
ilość i wymiar okien;
7)
oznaczenie, jakie warunki ze wzglądów bezpieczeństwa przeciwpożarowego winny być zachowane w wypadkach, gdy wymiary parceli nie pozwalają na zachowanie wymaganych odległości od granic i innych zabudowań.
Art.  4.
1.
Odstąp ogniotrwałej budowli od granicy sąsiedzkiej nie może wynosić mniej niż 3 metry, a nieogniotrwałej mniej niż 5 metrów.
2.
Odstęp pomiędzy dwiema poszczególnemi ogniotrwałemi budowlami, położonemi na jednej i tej samej parceli, nie może wynosić mniej niż 5 metrów.
3.
Odstęp budowli nieogniotrwałej od jakiejkolwiek innej nie może być mniejszy niż 8 metrów.

Artykuł niniejszy ma zastosowanie bezwzględnie w nowozakładanych wsiach i zagrodach, powstających na skutek parcelacji lub komasacji.

Przy budowie nowych wiosek odległość budynków jednej osady (zagrody) od drugiej nie może być mniejsza niż 30 metrów.

Art.  5.

Gdyby we wsiach już istniejących zastosowanie przepisów art. 4 przy wznoszeniu lub gruntownej przebudowie budynków ze względu na rozmiary i konfigurację parcel było niemożliwe, wójt jest obowiązany w ciągu 3 tygodni po otrzymaniu zgłoszenia zbadać sprawę na miejscu osobiście lub przez swego zastępcę w obecności petenta. Po dokonaniu oględzin na miejscu wójt, względnie jego zastępca, biorąc pod uwagę najkorzystniejsze warunki ze względu na bezpieczeństwo przeciwpożarowe oraz prawa własności petenta i posiadaczy gruntów sąsiednich, winien wydać decyzję w myśl art. 2 punkt 3 lit. c) oraz art. 3 punkt 7.

Art.  6.
1.
O ile wójt, dając zezwolenie na budowę, zastrzegł w niem w myśl art. 3 punkt 7 oraz art. 5 wykonanie pewnych zabezpieczeń przeciwpożarowych, to na użytkowanie takich budowli należy uzyskać zezwolenie wójta.
2.
Jeżeli prośba na użytkowanie takich budowli została zgłoszona ustnie, wójt winien spisać ją protokolarnie i wydać pisemne potwierdzenie zgłoszenia.
3.
Wójt najdalej w ciągu 3 tygodni od zgłoszenia prośby winien osobiście lub przez swego zastępcą dokonać oględzin na miejscu i: a) albo udzielić zezwolenia, b) bądź odmówić tegoż, c) lub uzależnić zezwolenie od wykonania pewnych przeróbek.
4.
Zezwolenie na użytkowanie takich budowli uważać należy za udzielone, o ile w ciągu 3 tygodni od zgłoszenia prośby nie nastąpi odmowa, lub też o ile w tymże terminie zezwolenie na zamieszkanie nie zostanie uzależnione od wykonania pewnych przeróbek..
Art.  7.
1.
Osobom interesowanym przysługuje prawo odwołania się od decyzji wójta do wydziału powiatowego w terminie 2-tygodniowym, licząc oś dnia następnego po doręczeniu decyzji wójta.
2.
Urząd gminny obowiązany jest w terminie 7-dniowym przesłać odwołania do wydziału powiatowego, który winien załatwić sprawę w terminie 2-tygodniowym od dnia otrzymania.
3.
Od decyzji wydziału powiatowego przysługuje prawo odwołania się do wojewody w terminie 2-tygodniowym, licząc od dnia następnego po doręczeniu decyzji 1 instancji.
4.
Odwołanie się jak do wydziału powiatowego, tak do wojewody winno być złożone na ręce wójta, na co wójt winien wydać pisemne potwierdzenie.

0 ile odwołanie się zostanie dokonane ustnie, wójt winien spisać je protokolarnie.

5.
O ile w ciągu jednego miesiąca od daty złożenia u wójta odwołania się do wydziału powiatowego zainteresowana osoba nie otrzyma odpowiedzi, odwołanie się należy uważać za załatwione przychylnie na warunkach, w nim podanych.
6.
O ile na odwołanie, zgłoszone do wojewody, nie nadejdzie odpowiedź w ciągu 2 miesięcy od daty złożenia, to odwołanie się należy uważać za załatwione przychylnie na warunkach, w odwołaniu podanych.
Art.  8.

Bez specjalnego zezwolenia państwowej władzy budowlanej zabrania się znosić, usuwać lub przebudowywać ruiny dawniejszych kościołów, kaplic, cmentarzy, zamków, baszt, murów obronnych, ruin zamkowych, posągów, pomników i innych starożytnych budowli; w tych wypadkach winna państwowa władza budowlana przed wydaniem swej decyzji wyjednać zgodą władzy konserwatorskiej.

Art.  9.

Pozwolenie na wznoszenie i użytkowanie budowli, wymienionych w niniejszej ustawie, a stawianych przez gminne związki samorządowe i funkcjonarjuszów gminnych, udziela wydział powiatowy w trybie, przewidzianym niniejszą ustawą. Powiatowe związki samorządowe winny w tych wypadkach uzyskać zezwolenie wojewody.

Art.  10.

Do budowli, wznoszonych przez Państwo, ustawa niniejsza oraz rozporządzenie budowlano-policyjne dla wsi z dnia 20 listopada 1917 r. (Dz. Rozp. dla Gen. Gub. Warsz. № 99 poz. 421) nie ma zastosowania.

Art.  11.

Z chwilą wyjścia w życie niniejszej ustawy traci moc obowiązującą w odniesieniu do gmin wiejskich rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 1.4 kwietnia 1924 r. w sprawie przekazania zarządom gmin miejskich i wiejskich zatwierdzania projektów budowli i wydawania pozwoleń na budową na obszarze województw: warszawskiego, łódzkiego, lubelskiego, kieleckiego, białostockiego, nowogródzkiego, poleskiego, wołyńskiego, wileńskiego okręgu administracyjnego i m. st. Warszawy (Dz. U. R. P. № 36 poz. 383).

Art.  12.

Wykonanie niniejszej ustawy powierza się Ministrowi Robót Publicznych w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych.

Art.  13.

Ustawa niniejsza obowiązuje z dniem ogłoszenia.

Sprostowanie.

W Dz. U. R. P. № 73, poz. 715 w ustawie z dnia 18 lipca 1924 r. w sprawie zmiany niektórych przepisów budowlanych na obszarach byłego zaboru rosyjskiego (rozporządzenie budowlano-policyjne dla wsi z dnia 20 listopada 1917 r. Dz. Rozp. dla Gen. Gub. Warsz. № 99 poz. 421, dekret z dnia 7 lutego 1919 r. Dz. P. P. P. № 14 poz. 176 i rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dn. 14 kwietnia 1924 r. Dz. U. R. P. № 36, poz. 383) w art. 1 w wierszu piątym po liczbie "421" i w wierszu siódmym po słowie "rosyjskiego" należy skreślić nawiasy.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1924.73.715

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Zmiana niektórych przepisów budowlanych na obszarach byłego zaboru rosyjskiego (rozporządzenie budowlano-policyjne dla wsi z dnia 20 listopada 1917 r. Dz. Rozp. dla Gen. Gub. Warsz. Nr 99 poz. 421, dekret z dnia 7 lutego 1919 r. Dz.P.P.P. Nr 14 poz. 176 i rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 14 kwietnia 1924 r. Dz. U. R. P. Nr 36, poz. 383).
Data aktu: 18/07/1924
Data ogłoszenia: 26/08/1924
Data wejścia w życie: 26/08/1924