Zmiana niektórych przepisów o opodatkowaniu spadków i darowizn.

USTAWA
z dnia 18 lipca 1924 r.
w przedmiocie zmiany niektórych przepisów o opodatkowaniu spadków i darowizn.

Na mocy art. 44 Konstytucji ogłaszam ustawę następującej treści:

I.

Przepisy dla całego obszaru Państwa z wyjątkiem górnośląskiej części województwa śląskiego.

Art.  1.

Art. 2 ustawy z dnia 29 maja 1920 r. (Dz. U. R. P. No 49 poz. 299) otrzymuje brzmienie następujące:

"Podatku nie pobiera się, gdy czysta wartość otrzymanego majątku nie przewyższa: a) 10.000 złotych, o ile majątek przechodzi na małżonka lub zstępnego; b) 3.000 złotych, o ile majątek przechodzi na osoby, wymienione w pozycjach 2, 3, 4 i 5 załączonej taryfy.

Prócz tego nie podlegają podatkowi: sprzęty pokojowe i kuchenne, pościel, odzież i bielizna, przeznaczone do użytku w gospodarstwie domowem spadkodawcy lub darującego, oraz narzędzia pracy lub inwentarze żywe i martwe w gospodarstwach rolnych, a przechodzące na małżonka lub krewnego w linji prostej, jeśli wartość ich nie przewyższa 2.500 złotych".

Art.  2.

Taryfa opodatkowania spadków i darowizn (załącznik do § 2 rozp. Min. Skarbu z dnia 18 grudnia 1923 r. - Dz. U. R. P. No 134 poz. 1114) otrzymuje brzmienie, podane w załączniku do ustawy niniejszej.

Art.  3.

Ustęp 2 art. 3 ustawy z dnia 29 maja 1920 r. (Dz. U. R. P. No 49 poz. 299) otrzymuje brzmienie następujące:

"Podatek wymierza się w ten sposób, aby z sumy, która służy za podstawę wymiaru, pozostało po potrąceniu podatku nie mniej, niż zostaje z najwyższej kwoty bezpośrednio poprzedzającego stopnia wartości po potrąceniu podatku, przypadającego na ten stopień.

O ile z sumy, która służy za podstawę wymiaru, pozostało po potrąceniu podatku mniej niż wynosi kwota, zwolniona od podatku w myśl art. 2, wymierza się podatek tylko w wysokości nadwyżki podstawy wymiaru ponad kwotę zwolnioną".

Art.  4.

Art. 12 ustawy z dnia 29 maja 1920 r. (Dz. U. R. P. No 49 poz. 299) otrzymuje brzmienie następujące:

"Wolne są od podatku spadkowego oraz od podatku od darowizn:

a) Skarb Rzeczypospolitej oraz polskie zakłady państwowe, będące odrębnemi osobami prawnemi;

b) fundacje, zakłady, zrzeszenia lub związki samorządne, mające siedzibę w Państwie Polskiem - co do majątku, otrzymanego na cele dobroczynne, nauki lub nauczania;

c) małżonek i wstępny co do majątku, który darował lub sprzedał spadkodawcy;

d) ochotnicy wojsk polskich z 1920 r. odnośnie do gruntów, pochodzących z darowizn, w ziemi poczynionych w r. 1920 dla ochotników do walki z najazdem bolszewickim. Postanowienie to nie narusza jednak zasad art. 17 niniejszej ustawy.

O ile majątek, który fundacja, zakład, zrzeszenie lub związek samorządny otrzymały na podstawie rozporządzenia ostatniej woli lub darowizny, nie jest przeznaczony na cele dobroczynne, ani na cele nauki lub nauczania (punkt b), Minister Skarbu mole zezwolić na wniosek podatnika na zwolnienie od podatku spadkowego oraz podatku od darowizn, jeżeli cel, na który majątek jest przeznaczony, ma ważne znaczenia dla dobra ogólnego.

Minister Skarbu może na wniosek podatnika zezwolić na zwolnienie od podatku także wówczas, gdy fundacja, zakład, zrzeszenie lub związek samorządny ma siedzibę zagranicą, a zachodzą warunki, podane w ustępie pierwszym lub drugim niniejszego artykułu".

Art.  5.

Art. 9 ustawy z dnia 29 maja 1920 r. (Dz. U. R. P. No 49 poz. 299) otrzymuje brzmienie następujące:

"Kwota podatku, o ile wypada z ułamkiem złotego, winna być zaokrąglona wzwyż do pełnego złotego".

Art.  6.

W zdaniu pierwszem art. 20 ustawy z dnia 29 maja 1920 r. (Dz. U. R. P. No 49 poz. 299) słowo "pięciu" zmienia się na "dziesięciu".

Art.  7.

Uchyla się art. 6 ustawy z dn. 29 maja 1920 r. (Dz. U. R. P. No 49 poz. 299) i art. 17 ustawy z dnia 24 marca 1923 r. (Dz. U. R. P. No 44 poz. 296).

II.

Przepisy dla obszaru górnośląskiej części województwa śląskiego.

Art.  8.

W § 1 ustawy niemieckiej z dnia 10 września 1919 r. (Dz. Pr. str. 1543) ulega skreśleniu punkt 1.

Uchyla się: §§ 2 do 19; ustęp pierwszy § 26; § 29, 34, 35, 36, 37, 39; ustęp pierwszy § 42 oraz § 56 powołanej ustawy.

Art.  9.

§ 27 powołanej ustawy z 1919 r. otrzymuje brzmienie następujące:

"Podatku nie pobiera się, gdy czysta wartość otrzymanego majątku nie przewyższa: a) 10.000 złotych, o ile majątek przechodzi na małżonka lub zstępnego; b) 3.000 złotych, o ile majątek przechodzi na osoby, wymienione w pozycjach 2, 3, 4 i 5 załączonej taryfy.

Prócz tego nie podlegają podatkowi: sprzęty pokojowe i kuchenne, pościel, odzież i bielizna, przeznaczone do użytku w gospodarstwie domowem spadkodawcy lub darującego, oraz narzędzia pracy lub inwentarze żywe i martwe w gospodarstwach rolnych, a przechodzące na małżonka lub krewnego w linji prostej, jeśli wartość ich nie przewyższa 2.500 złotych".

Art.  10.

§ 28 powołanej ustawy z 1919 r. otrzymuje brzmienie następujące:

"Stopę podatku oznacza się według załączonej taryfy.

Podatek wymierza się w ten sposób, aby z sumy, która służy za podstawę wymiaru, pozostało po potrąceniu podatku nie mniej, niż zostaje z najwyższej kwoty bezpośrednio poprzedzającego stopnia wartości po potrąceniu podatku, przypadającego na ten stopień.

O ileby z sumy, która służy za podstawę wymiaru, pozostało po potrąceniu podatku mniej, niż wynosi kwota zwolniona od podatku w myśl § 27, wymierza się podatek tylko w wysokości nadwyżki podstawy wymiaru ponad kwotę zwolnioną".

Art.  11.

§ 32 powołanej ustawy z 1919 r. otrzymuje brzmienie następujące:

"Wolne są od podatku spadkowego:

a) Skarb Rzeczypospolitej oraz polskie zakłady państwowe, będące odrębnemi osobami prawnemi;

b) fundacje, zakłady, zrzeszenia lub związki samorządne, mające siedzibę w Państwie Polskiem-co do majątku, otrzymanego na cele dobroczynne, nauki lub nauczania;

c) małżonek i wstępny - co do majątku, który darował lub sprzedał spadkodawcy.

O ile majątek, otrzymany przez zakład, zrzeszenie lub związek samorządny, nie jest przeznaczony na cele dobroczynne, ani na cele nauki lub nauczania (punkt b), Minister Skarbu może zezwolić na wniosek podatnika na zwolnienie od podatku spadkowego, jeżeli cel, na który majątek jest przeznaczony, ma ważne znaczenie dla dobra ogólnego.

Minister Skarbu może na wniosek podatnika zezwolić na zwolnienie od podatku także wówczas, gdy fundacja, zakład, zrzeszenie lub związek samorządny ma siedzibę zagranicą, a zachodzą warunki, podane w ustępie pierwszym lub drugim niniejszego paragrafu".

Art.  12.

§ 33 powołanej ustawy z 1919 r. otrzymuje brzmienie następujące:

"Podatkowi spadkowemu nie podlega majątek, nabyty na podstawie § 1969 kodeksu cywilnego niemieckiego".

Art.  13.

W § 38 powołanej ustawy z 1919 r. ulegają skreśleniu wyrazy "33 No 4a i 4b, §§ 34, 37 No 2, § 42 ustęp 1 No 1".

Art.  14.

W § 45 powołanej ustawy z 1919 r. ulegają skreśleniu: w ustępie pierwszym punkt 1 oraz ustęp drugi.

Art.  15.

§ 46 powołanej ustawy z 1919 r. otrzymuje brzmienie następujące:

"Kwota podatku, o ile wypada z ułamkiem złotego, winna być zaokrąglona wzwyż do pełnego złotego".

Art.  16.

Na wniosek podatnika zezwoli władza skarbowa - w razie potrzeby za odpowiedniem zabezpieczeniem-na odroczenie płatności podatku lub jego części, albo na uiszczenie ratami najpóźniej w ciągu lat 10, jeżeli stwierdzi, że niezwłoczna zapłata byłaby dla podatnika ze względu na jego stosunki gospodarcze zbyt uciążliwa. Władza skarbowa cofnie lub ograniczy ulgi, udzielone z powyższego powodu, w razie odpowiedniej zmiany w stosunkach gospodarczych płatnika. Od płatnika, któremu zezwolono na odroczenie płatności lub na spłatę ratami, pobierane będą odsetki w wysokości 1/2% miesięcznie, płatne z dołu (odsetki za odroczenie); przytem miesiąc rozpoczęty liczy się za cały. W razie niedotrzymania terminu pobrane będą odsetki za zwłokę według zasad ogólnych od całej sumy nieuiszczonej w terminie.

O ile chodzi o opodatkowanie majątku spadkowego, przechodzącego na zstępnych małoletnich lub na wdowę po spadkodawcy, władza skarbowa zbada z urzędu przed wysłaniem nakazu płatniczego, czy zachodzi warunek, określony w zdaniu pierwszem niniejszego artykułu, a w razie istnienia tego warunku zezwoli w nakazie płatniczym na odroczenie płatności podatku lub na uiszczenie ratami.

Przepisy końcowe.

Art.  17.

Minister Skarbu władny jest wydać normy w przedmiocie najniższego szacunku majątków dla opodatkowania spadków i darowizn.

Art.  18.

Wykonania niniejszej ustawy powierza się Ministrowi Skarbu.

Art.  19. 1

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem ogłoszenia i będzie stosowana we wszystkich przypadkach, w których podatnika do dnia 1 lipca 1924 r. nie zawiadomiono o wymiarze podatku.

Podatek spadkowy, przed dniem 1 lipca 1924 r. już wymierzony, a jeszcze nie zapłacony, ma być umorzony z urzędu o tyle, o ile ustalenie szacunku nastąpiło w 1924 r., a czysta wartość schedy, przechodzącej na małżonka lub zstępnego, nie przewyższa 10.000 złotych.

Wpisy w księgach publicznych praw, wynikających ze spadków i darowizn wolnych od podatku spadkowego i podatku od darowizn, są wolne od należytości ryczałtowej i intabulacyjnej.

Również wolne są od opłat skarbowych dokumenty umów działu pomiędzy spadkobierców majątku wolnego od podatku spadkowego.

ZAŁĄCZNIK  2

Taryfa opodatkowania spadków i darowizn.

Pozycje Określenie podatnika według jego znamion osobistych, w szczególności według jego stosunku do spadkodawcy lub darującego Czysta wartość otrzymanego majątku w tysiącach złotych
ponad 3 - 5 ponad 5 - 10 ponad 10 - 20 ponad 20 - 50 ponad 50 - 100 ponad 100 - 200 ponad 200 - 500 ponad 500 - 1.000 ponad 1.000 - 2.000 ponad 2.000 - 5.000 ponad 5.000 - 10.000 ponad 10.000
a b c d e f g h i j k l
Podatek wymierza się według niżej podanej stopy procentowej
1. Małżonek. Zstępny - - 0.5 0.75 1 1.25 1.5 2 2.5 3 3.5 4
2. Wstępny. Przysposobiony. Rodzeństwo rodzone i przyrodnie. Zięć i synowa 1.5 2 2.5 3 3.5 4 4.5 5 5.5 6 7 8
3. Dzieci rodzeństwa. Pasierb 2 2.5 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
4. Krewni do 4 stopnia wyżej nie wymienieni (rodzeństwo rodziców, rodzeństwo dziadków, wnukowie rodzeństwa, rodzeństwo stryjeczne lub cioteczne) 3 4 6 8 10 12 14 16 18 20 22 24
5. Inni. 4 6 8 10 13 16 19 22 25 28 31 34
1 Art. 19 zmieniony przez art. 1 ustawy z dnia 22 lipca 1925 r. (Dz.U.25.86.590) zmieniającej nin. ustawę z dniem 26 sierpnia 1925 r.
2 Załącznik zmieniony przez art. 1 ustawy z dnia 14 marca 1933 r. zmieniające niektóre przepisy o opodatkowaniu spadków i darowizn (Dz.U.33.21.141) z dniem 1 kwietnia 1933 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1924.72.699

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Zmiana niektórych przepisów o opodatkowaniu spadków i darowizn.
Data aktu: 18/07/1924
Data ogłoszenia: 22/08/1924
Data wejścia w życie: 22/08/1924