Zmiana przepisów tymczasowych o kosztach sądowych w b. zaborze rosyjskim.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 18 lutego 1924 r.
zmieniające przepisy tymczasowe o kosztach sądowych w b. zaborze rosyjskim.

Na podstawie: 1) art. 1 ustawy z dnia 17 maja 1923 r. w przedmiocie upoważnienia Rady Ministrów do wprowadzania zmian w kwotach pieniężnych, ustalonych w rosyjskiej ustawie postępowania cywilnego i niektórych innych ustawach, obowiązujących w b. zaborze rosyjskim (Dz. U. R. P. № 59 poz. 417), 2) art. 1, 3, 4, 5 p. a), 6, 7 ustawy z dn. 6 grudnia 1923 r. o zastosowaniu stałej jednostki do obliczania danin, niektórych innych dochodów publicznych, oraz kredytów, udzielanych przez instytucje państwowe i samorządowe (Dz. U. R. P. № 127 poz. 1044), 3) art. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 20 stycznia 1924 r. o określaniu wartości przedmiotów majątkowych oraz zaciąganiu i dochodzeniu zobowiązań w złotych (Dz. U. R. P. № 7 poz. 64), zarządza się co następuje:
§  1.
Przepisy tymczasowe o kosztach sądowych (Dz. Urz. Depart. Sprawiedl. z 1917 r. № 1 poz. 7) ostatnio zmienione rozporządzeniami Rady Ministrów z dnia 12 lipca 1923 r. (Dz. U. R. P. № 92 poz. 728) i z dnia 3 grudnia 1923 r. (Dz. U. R. P. № 130 poz. 1058) ulegają zmianie i uzupełnieniu w niżej wyszczególnionych artykułach i otrzymuje brzmienie następujące:

Art. 10. Jeżeli wartość powództwa lub jego części w chwili wytoczenia nie da się ściśle określić lub wogóle oszacowaniu na pieniądze nie ulega, wpis główny od nieokreślonej części powództwa oznaczy początkowo iv sądzie okręgowym przewodniczący Sądu w ilości od 15 do 700 złotych, a w rządach pokoju sędzia w ilości do 15 złotych. O oznaczeniu ilości przypadającego do uiszczenia wpisu sąd zawiadomi powoda, któremu służyć będzie prawo odwołania się ci o kompletu sadzącego w terminie 7 dniowym. Ostateczna suma przypadających od Stron wpisów określona będzie przez sąd przy wydaniu decyzji lub wyroku, przytem zaliczone będą pierwiastkowo uiszczone wpisy,

Art 12. Jeżeli przy obliczaniu, suma wpisu głównego lub dodatkowego wypadnie w kwocie mniejszej, niż 0,1 złotego - należy tę kwotę, zaokrąglić wzwyż do 0,1 złotego. Jeżeli przy obliczaniu wyniknie kwota wyrażona w dziesiątych i setnych częściach złotego., to setne części złotego wynosząca 5 lub więcej - zaokrągla się wzwyż do 1 dziesiątej; jeżeli wynoszą 4 lub mniej setnych - to się je pomija.

Obliczeń dalszych niż na setne części złotego nie dokonywa sit?.

Art. 13. Suma wpisu głównego lub dodatkowego w żadnym wypadku nie może wynosić mniej aniżeli 0,5 złotego w sądach pokoju; a 2 złote w sądach okręgowych. Od skarg zaś o uchylenie wyroków suma wpisu głównego lub dodatkowego nie może wynosić mniej niż 5 złotych w sprawach, podlegających właściwości sądów pokoju i 20 złotych w sprawach, podlegających właściwości sądów okręgowych.

Art. 15. Wpis stały pobierany będzie:

1) w ilości 10 złotych,

od działów prowadzonych w drodze incydentalnej, od zatwierdzenia testamentów (art. 1050 i nast. 1 cz. X tom ros. zb. pr.),

od zatwierdzenia praw do spadku (art. 1408 u. p. c, art. 1239 i nast. 1 cz. X tom ros. zb. pr.),

od przyznania prawa własności na zasadzie przedawnienia (art. 533 1 cz. X tom ros-zb. pr.),

od wykupu majątków rodowych (art. 1346 i nast. 1 cz. X tom ros. zb. pr., art. 1433 u. p. c),

od podań zatwierdzania lub unieważnienia licytacji nieruchomości.

2) w ilości 2 złotych,

od każdego podania rozpoczynającego postępowanie sądowe, nie podlegającego opłacie wpisu stosunkowego, lub opłacie wpisu stałego w ilości wyższej, w sprawach należących do właściwości sądów okręgowych,

od rozciągnięcia nadzoru celem uniknięcia upadłości; od podań, wymienionych w art. 1 i 12 ustawy z dnia 28 lipca 1919 r.

o utraconych tytułach na okaziciela (Dz. U. R. P. № 67 poz. 406) i

od sprzeciwów osób trzecich, przewidzianych w art. 15 tejże ustawy.

3) w ilości 1 złotego,

od każdego podania, rozpoczynającego postępowanie sądowe, nie podlegającego opłacie wpisu stosunkowego lub opłacie wpisu stałego w ilości wyższej, w sprawach. należących do właściwości sądów pokoju. Skargi członków rad familijnych na decyzję tych rad wolne będą od opłaty.

Art. 16. Wpis stały w tej samej ilości 10 złotych, 2 złotych, 1 złotego pobierany będzie od skarg Incydentalnych w przedmiotach. wymienionych w poprzednim (15) artykule, a od skarg o uchylenie wyroków w tychże przedmiotach wpis wynosić bidzie najmniej 5 złotych.

Art. 20. Od wszelkich podań, wnoszonych do sądów wszystkich instancji tudzież do urzędników sądowych, oprócz podań, podlegających opłacie wpisu stosunkowego lub stałego, pobierana będzie opłata:

a) w sprawach.- podlegających właściwości sądów pokoju - w ilości 0,2 złotego;

b) w sprawach, podlegających właściwości sądów okręgowych - 0,5 złotego.

Art. 21. Od wszelkiego rodzaju dokumentów, wy dawanych stronom na ich żądanie przez sądy i urzędników sadowych (prócz notarjuszów), tytułów wykonawczych, odpisów, zaświadczeń i t. p., pobierana będzie oplata kancelaryjna: w sprawach podlegających właściwości Sodów pokoju po 0,5 złotego, a w sprawach podlegających właściwości' sądów okręgowych po 1 złotym o cl każdej strony arkusza, licząc każde 25 wierszy za stronę. Każda rozpoczęta strona liczy się za całą. Od tytułów wykonawczych i dokumentów wydawanych przez pisarzy hipotecznych oplata powyższa liczy się najmniej, jak za cały arkusz.

Art. 25. Wynagrodzenie świadków za oderwanie ich od zajęć wyznaczone będzie według zasad, wskazanych w art. 407 i 403 -u. p. c. w ilości od 0,5 do 10 złotych za każdą dobą.

Art. 26. Duchowni wszelkich wyznań, wzywani przez sąd w celu odebrania przysięgi, niezależnie od tego, czy przysięga doszła do skutku, otrzymują za stawiennictwo wynagrodzenie w .wysokości według uznania sądu, nie może ono jednak przewyższać 1 złotego od każdej sprawy.

Art. 36. Od treści, projektowanych do wykazu hipotecznego, których wartość, pieniężna nie da się, oznaczyć, jak również od treści, dotyczących ostrzeżeń i wykreśleń, pobierana będzie opłata stała w ilości 2 złotych.

Art. 39. Opłata stosunkowa nie może wynosić mniej aniżeli 2 złote; wogóle zaś, jeżeli przy obliczaniu suma opłaty wypadnie w ułamkach złotego - należy stosować zasady obliczenia wyłuszczone w art. 12.

Art. 40. Oplata hipoteczna od skarg apelacyjnych na dscyzje wydziału hipotecznego przy sądach pokoju wynosić będzie 3 złote - przy sądach zaś okręgowych 10 złotych, a od skarg o uchylenie wyroków w pierwszym wypadku-10 złotych, a w drugim 25 złotych.

Art. 55. Wpis stały pobierany będzie:

a) w ilości 10 złotych,

od podań wierzycieli o ogłoszeniu upadłości, od opozycji wierzycieli przeciw wyrokowi, ogłaszającemu upadłość;

od wszelkich skarg, zakładanych przez wierzy" cieli do wyższych instancji;

b) w ilości 100 złotych,

od żądania przywrócenia do czci kupieckiej (art. 604 Kod. Handl.).

Art. 61. Skazany w pierwszej instancji obowiązany będzie tytułem kosztów sądowych uiścić w razie skazania na karę pozbawienia wolności na termin nie dłuższy niż:

1 miesiąc 5 złotych
3 " 10 "
6 " 20 "
1 rok 40 "
2 lata 80 "
4 " 160 "
6 " 320 "

w razie skazania na karę cięższą - 600 złotych.

Art. 62. Skażany w pierwszej instancji na grzywnę, względnie karę pieniężną, obowiązany będzie tytułem tychże kosztów sądowych uiścić 10% od kwoty wymierzonej mu grzywny, względnie kary pieniężnej, względnie od obu tych kwot, w każdym razie nie mniej aniżeli 0,5 złotego.

Art. 67. W sprawach z prywatnego oskarżenia w razie wyroku uniewinniającego, opłatę sądową w ilości 3 złotych do 100 złotych w pierwszej instancji obowiązany będzie uiścić oskarżyciel prywatny. W tym wypadku mają również zastosowanie art. 65 i 66.

§  2.
Wskazaną w art. 5 dekretu z dnia 8 lutego 1919 r. w przedmiocie przepisów tymczasowych o obrońcach sądowych i obrońcach przy sądach pokoju (Dz. P. P. P. 1919 r. № 15, poz. 205) opłatę za świadectwo do bronienia spraw sądowych podwyższa się do wysokości 150 złotych o ile chodzi o obronę przed sądem okręgowym lub sądem apelacyjnym, i do wysokości 80 złotych o ile chodzi o obronę przed sądami pokoju.
§  3.
Przewidziane w art. 6 dekretu z dnia 7 lutego 1919 r. o rejestrze handlowym (Dz. P. P. P. 1919 r. № 14, poz. 164) kary wynoszą od 0,5 do 15 złotych; przewidziana w art. 70 wspomnianego dekretu grzywna wynosi do 150 złotych.
§  4.
Przewidziane w art. 383 Kod. Cyw. Poi. grzywny za nieusprawiedliwione niestawiennictwo na posiedzenie rady familijnej mogą być wyrzeczone przez sędziego do wysokości 25 złotych, a przez prezydenta, burmistrza, lub wójta do wysokości 1 złotego.
§  5.
Grzywny i kary pieniężne oznaczone w ustawie postępowania cywilnego wydania 1914 r. (Dz. Urz. Dep. Spraw. 1917 r. № 1 poz. 5 art. 1) i wyrażone w rublach i kopiejkach, obecnie oznacza się w ten sposób, że kwoty wyrażone w rublach i kopiejkach zastępuje się podwójną liczbą złotych, ich dziesiątych i setnych części.
§  6.
Złoty, równy frankowi złotemu, będzie obliczany i płatny w markach polskich według kursu franka złotego ustalanego i ogłaszanego w Monitorze Polskim przez Ministra Skarbu w myśl art. 3 ustawy z dn. 6 grudnia 1923 r. (Dz. U. R. P. № 127, poz. 1044) na dzień 13 i 28 miesiąca.

Każdy miesiąc dzieli się na dwa okresy: pierwszy od 1 do 15 dnia - drugi od 16 dnia do końca miesiąca. Co do przeliczenia złotego na marki polskie miarodajnym będzie dla pierwszego okresu kurs franka złotego z dnia 28 poprzedniego miesiąca - dla drugiego okresu - kurs z dnia 13 danego miesiąca.

§  7.
Od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia wszystkie decyzje w przedmiocie opłat z niniejszego rozporządzenia wynikających nawet w sprawach już przedtem w sądach rozpoczętych - będą opiewały na złote.
§  8.
Minister Sprawiedliwości ogłosi w Dzienniku Ustaw całkowity tekst przepisów tymczasowych o kosztach sądowych (Dz. urz. Dep. Spraw. 1917 r. № 1, poz. 7 dział 1) w brzmieniu obowiązującem ze zmianami dotychczas dokonanemi.
§  9.
Rozporządzenie niniejsze otrzymuje moc obowiązującą z dniem 1 marca 1924 roku.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1924.16.154

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zmiana przepisów tymczasowych o kosztach sądowych w b. zaborze rosyjskim.
Data aktu: 18/02/1924
Data ogłoszenia: 25/02/1924
Data wejścia w życie: 01/03/1924