Przerachowanie zobowiązań Skarbu Państwa Austrjackiego i Węgierskiego, tudzież zobowiązań funduszu krajowego galicyjskiego, które ciążą na Skarbie Państwa Polskiego.

ROZPORZĄDZENIE
PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ
z dnia 27 grudnia 1924 r.
o przerachowaniu zobowiązań Skarbu Państwa Austrjackiego i Węgierskiego, tudzież zobowiązań funduszu krajowego galicyjskiego, które ciążą na Skarbie Państwa Polskiego.

Na zasadzie art. 1 lit. F. punkt 1 i art. 2 ustawy z dnia 31 lipca 1924 r. o naprawie Skarbu Państwa i poprawie gospodarstwa społecznego (Dz. U. R. P. № 71 poz. 687) oraz zgodnie z uchwalą Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1924 r., stanowią co następuje:
§  1.
Obligacje długu przedwojennego austrjackiego i węgierskiego, zarejestrowane i ostemplowana zgodnie z przepisami ustawy z dnia 10 maja 1921 r. (Dz. U. R. P. № 45 poz. 269) oraz rozporządzenia Ministra Skarbu z dnia 20 lipca 1921 r. (Dz. U. R. P. № 70 poz. 469), które zostaną przejęte na ciężar Skarbu Państwa, ulegają przerachowaniu według poniżej podanych przepisów.
§  2.
Obligacje wyrażone w złocie (guldeny złote lub korony złote) będą wymienione na obligacje pożyczki konwersyjnej, emitowanej według przepisów rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 17 marca 1924 r. (Dz. U. R. P. Na 27 poz. 274) po kursie 30 złotych za 100 koron nominalnych.
§  3.
Astrjackie bony skarbowe 41/2°/o-owe (rozporządzenie z dnia 20 lipca 1921 r. § 1 lit. R poz. 11), należące do seryj, które miały być wykupione po dniu 16 lipca 1920 r.(oraz obligacje 41/2%-owej węgierskiej renty amortyzacyjnej z r. 1914 (rozporządzenie z dnia 20 lipca 1921 r. § 1 lit. B poz. 6), należące do seryj, które miały być wykupione po dniu 21 lipca 1921 r., będą wymienione na obligacje pożyczki konwersyjnej (§ 2) po kursie 25 złotych za 100 koron nominalnych.
§  4.
Obligacje wyrażone w koronach lub walucie srebrnej oraz obligacje 41/2% amortyzowanej pożyczki kolejowej (rozporządzenie z dnia 20 lipca 1921 r. § 1 lit. A. p. 1-6, 8, 9, 10 i 21) będą wymienione na obligacje pożyczki konwersyjnej po kursie 2 zł. za 100 koron nominalnych, z wyjątkiem wymienionych w § 5.

W drodze wyjątku Minister Skarbu może zezwolić fundacjom, funduszom dobroczynnym, instytucjom dobroczynnym, wyznaniowym i oświatowo-kulturalnym na wymianę, tych tytułów po kursie 15 zł. za 100 koron nominalnych.

§  5.
Obligacje kolejowe, zabezpieczone na kolejach państwowych b. dzielnicy austrjackiej, lub powstałe z wykupna tych kolei, będą wymienione na emitować się mającą specjalną konwersyjną pożyczkę kolejową po kursie 15 złotych za 100 koron nominalnych. Pożyczka ta zostanie zabezpieczona na kolejach państwowych Dyrekcji Krakowskiej, Lwowskiej i Stanisławowskiej, przyczem zabezpieczenie jej będzie wpisane w gruntowych księgach kolejowych w miejsce zabezpieczenia wpisanego dla skon-wertowanych obligacyj. Obligacje konwersyjnej pożyczki kolejowej będą oprocentowane w stosunku 5% rocznie i amortyzowane drogą losowania w ciągu lat 40 od daty emisji. Szczegółowe warunki emisji tej pożyczki określi Minister Skarbu.
§  6.
Obligacje kolei Albrechta 5% z r. 1877 (rozporządzenie z dn. 20 lipca 1921 r. § 1 lit. C p. 1) będą wymienione na. obligacje kolejowej pożyczki konwersyjnej (§ 5) w stosunku 30 zł. za 100 koron nominalnych.
§  7.
Także niezarejestrowane i nieostemplowane (§ 1) obligacje kolejowe, zabezpieczone na tych linjach państwowych, które w całości znajdują się na terytorjum Polski, będą wymienione na obligacje kolejowej pożyczki konwersyjnej po kursie 15 złotych względnie 30 złotych (§ 6) za 100 koron, jednakowoż obligacje ostemplowane stemplem zagranicznym, stwierdzającym należność do obywateli państw obcych, których dotyczą postanowienia § 43 rozporządzenia z dnia 14 maja 1924 r. o przerachowaniu zobowiązań prywatnoprawnych, będą 'wymienione w takim stosunku, jaki wynika z zastosowania tych postanowień.
§  8.
Przerachowanie należności, przypadających na Polskę na mocy traktatu w St.-Germain z niezarejestrowanych i nieostemplowanych (§ 1) obligacyj kolei węgiersko-galicyjskiej, jak niemniej należności z zarówno ostemplowanych, jak nieostemplowanych obligacyj b. kolei północnej im. ces. Ferdynanda oraz przypadającej na Państwo Polskie renty wykupna tej kolei, o ile te należności obciążają Polskę na mocy traktatu w St.-Germain, nastąpi na mocy układów z Rzeczpospolitą Czechosłowacką i Państwem Węgierskim, względnie z Rzeczpospolitą Czechosłowacką i Rzeczpospolitą Austrjacką, przyczem miara prze rachowania tych należności nie może przewyższać 15 zł. za 100 koron nominalnych.
§  9.
Obligacje, które Polska obowiązana będzie wydać na mocy aneksu do art. 203 traktatu w St.-Garmain i art. 186 traktatu w Trianon wzamian za przypadające na nią do spłaty obligacje długu przedwojennego austrjackiego i węgierskiego, wyrażone w walucie koronowej lub srebrnej, będą emitowane w stosunku: 1 zł. = 1.800.000 mk. = 2.571.425 koron nominalnych, o ile w drodze umów międzynarodowych miara przerachowania zobowiązań Polski z tego tytułu nie zostanie podwyższona, przyczem nie może ona być wyższą od określonej w § 4 dla należności z odpowiednich obligacyj zarejestrowanych i ostemplowanych.
§  10.
Obligacje pożyczek, zaciągniętych przez b. kraj Galicję, będą wymienione na obligacje pożyczki konwersyjnej (§ 2) po kursie 20 złotych za 100 koron, jednakowoż obligacje ostemplowane stemplem zagranicznym, stwierdzającym należność do obywateli państw obcych, których dotyczą postanowienia § 43 wyżej powołanego rozporządzenia z dnia 14 maja 1924 r., będą wymienione w takim stosunku, jaki wynika z zastosowania tych postanowień.

Obligacje 41/2%-wej pożyczki krajowej na cele gospodarcze z r. 1914 będą, wymieniane (konwertowane) na żądanie posiadaczy na nowe obligacje po kursie 25 złotych za 100 koron. Warunki emisyj tych nowych obligacyj określi Minister Skarbu.

§  11.
Należność za kupony zaległe do dnia 30 czerwca 1925 roku nie będzie osobno dochodzona jako uwzględniona w mierze przerachowania długu głównego. Wyjątek stanowią kupony od walorów wymienionych w §§ 2 i 3.
§  12.
Niespłacone wierzytelności, zabezpieczone hipotecznie na nieruchomościach państwowych, a wynikła bądź 2 pożyczek, bądź z zobowiązań do spłaty ceny kupna, lub kosztów budowy, zaciągniętych przez rząd austriacki lub węgierski, przerachowuje się według postanowień §§ 5 i 6 rozporządzenia z dnia 14 maja 1924 r.

Wierzytelności niezabezpieczone hipotecznie, wynikłe z zobowiązań do spłaty ceny kupna lub kosztów budowy, zaciągniętych przez rząd austrjacki lub węgierski, które zostały przez komisję odszkodowań w myśl art. 203 traktatu w St.-Germain względnie art. 186 traktatu w Trianon, zaliczone na ciężar Polski, przerachowują się na 10% sum obliczonych według skali § 2.

§  13.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
§  14.
Wykonanie niniejszego rozporządzenia powierza się Ministrowi Skarbu w porozumieniu z Ministrem Spraw Zagranicznych i Sprawiedliwości oraz w zakresie §§ 4-8 z Ministrem Kolei.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1924.115.1028

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Przerachowanie zobowiązań Skarbu Państwa Austrjackiego i Węgierskiego, tudzież zobowiązań funduszu krajowego galicyjskiego, które ciążą na Skarbie Państwa Polskiego.
Data aktu: 27/12/1924
Data ogłoszenia: 31/12/1924
Data wejścia w życie: 31/12/1924