Numeracja domów na obszarze górnośląskiej części Województwa Śląskiego, Ziemi Wileńskiej z wyjątkiem powiatu brasławskiego oraz na przyłączonej do Rzeczypospolitej Polskiej części b. pasa neutralnego polsko-litewskiego.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH
z dnia 25 września 1923 r.
w przedmiocie numeracji domów na obszarze górnośląskiej części Województwa Śląskiego, Ziemi Wileńskiej z wyjątkiem powiatu brasławskiego oraz na przyłączonej do Rzeczypospolitej Polskiej części b. pasa neutralnego polsko-litewskiego.

Na zasadzie § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 sierpnia 1923 r. w sprawie przeprowadzenia spisu ludności w górnośląskiej części Województwa Śląskiego, w Ziemi Wileńskiej z wyjątkiem powiatu brasławskiego oraz na przyłączonej do Rzeczypospolitej Polskiej części b. pasa neutralnego polsko-litewskiego (Dz. U. R. P. № 90 poz. 707) zarządza się co następuje.
§  1.
W miejscowościach, w których numeracja nieruchomości (domów) jest już zaprowadzona według pewnego systemu, naczelnik gminy (wójt, burmistrz, prezydent miasta) zarządzi, aby przed dniem 1 października 1923 r. numeracja ta została sprawdzona, a w razie potrzeby uzupełniona, tak aby każdy bez wyjątku dom mieszkalny był zaopatrzony w numer, według zastosowanego w danej miejscowości systemu.
§  2.
W miejscowościach, w których dotychczas niema numeracji nieruchomości (domów) lub jest ona prowadzona bez żadnego systemu, naczelnik gminy przeprowadzi ją do dnia 1 października według jednego z następujących systemów:
a)
w miastach i miasteczkach, oraz ewentualnie w innych miejscowościach, w których to rada gminna uchwali - kolejnemi numerami według ulic względnie placów,
b)
we wszystkich innych miejscowościach numeracja winna być kolejna dla całej miejscowości, przytem każda miejscowość winna posiadać swoją odrębną w sobie zamkniętą numerację.

Numeracja winna być sporządzona bez żadnych luk (przerw).

Za odrębną miejscowość uważać należy każde osiedle ludzkie, to znaczy terytorjum zabudowane i zamieszkiwane, posiadające własną nazwę urzędową, lub choćby nieurzędową, byleby w życiu stosowaną, o ile to osiedle jest terytorjalnie wyodrębnione, to znaczy znajduje się w pewnej odległości od sąsiedniego osiedla.

Za odrębną miejscowość będzie uważane przeto nietylko takie osiedle jak wieś, miasto; folwark i t. d., lecz również np. leśnictwo, fabryka, cegielnia, młyn lub inne przedsiębiorstwo przemysłowe lub rolne, około którego skupiona jest pewna ilość domów, o ile przytem taka grupa zabudowań nosi swoją nazwę i jest terytorjalnie wyodrębniona.

Nie należy natomiast uważać za odrębne miejscowości takich osiedli ludzkich lub kompleksów zabudowań, wprawdzie zaludnionych i terytorjalnie wyodrębnionych, które jednak nie posiadają własnej nazwy i określenia topograficznego jak np. samotnie stojące oddalone wille, leśniczówki, domki lub budki kolejowe i szosowe i t. d.

Osiedla te winny być zaliczone do najbliższych miejscowości (wsi, stacji kolejowych i t. d.) i winny mieć kolejną numerację tych miejscowości, do których zostały zaliczone.

§  3.
Przy zaprowadzaniu numeracji nieruchomości (domów) należy przestrzegać następujących zasad:
a)
Numeracją winny być objęte wszelkie nieruchomości (posesje), zabudowane budynkami mieszkalnemi.
b)
Jeżeli w obrębie jednej nieruchomości (posesji) należącej do jednej osoby fizycznej lub prawnej, ewentualnie stanowiącej wspólną własność kilku osób, znajduje się kilka budynków mieszkalnych, i jeżeli nieruchomość ta stanowi przytem jedną gospodarczą całość t. zn. np. budynki otoczone są wspólnem ogrodzeniem i posiadają wspólne podwórze, ogród, studnie i t. p., wówczas budynki te otrzymują wspólny numer dla całej nieruchomości.
c)
Budynki gospodarskie i inne, znajdujące się przy domu mieszkalnym i wskutek tego należące do jednej nieruchomości (posesji), jak np. stajnie, obory, spichlerze i t. d. gdyby były chwilowo zamieszkiwane, nie otrzymują oddzielnych numerów lecz obejmuje je numer domu mieszkalnego.
§  4.
W miastach, miasteczkach oraz wogóle we wszystkich miejscowościach, w których numeracja została przeprowadzona odrębnie dla każdej ulicy względnie placu, mają ponadto zastosowanie następujące przepisy:
a)
Przy numeracji nieruchomości, których front wychodzi na dwie ulice, otrzymują domy narożne o dwóch bramach i domy prześciowe oddzielny numer od każdej ulicy, t. j. dwa numery, co winno być bezwarunkowo uwidocznione w wykazie nieruchomości.
b)
Sąsiednie budynki mieszkalne, wychodzące frontem na ulicę, winny otrzymać odrębne numery, niezależnie od tego, czy należą do jednego czy kilku właścicieli.
c)
Numeracja winna objąć również niezabudowane place, znajdujące się przy ulicy w jednym szeregu z nieruchomościami niezabudowanemi, w sporządzanych jednak wykazach nieruchomości (domów) należy koniecznie zaznaczyć, iż na danym placu niema zamieszkiwanych budynków.
§  5.
Numery bieżące, któremi oznaczono poszczególne nieruchomości, winny być uwidocznione na odnośnych domach za pomocą tabliczek lub napisów. Numery te winny anodować się na tej stronie domów, na której znajduje się główne wejście, i muszą być utrzymywane w stanie czytelnym.
§  6.
Po sprawdzeniu i uzupełnieniu względnie przeprowadzeniu numeracji zarząd gminy winien do dnia 15 października sporządzić i przesłać do odnośnej władzy spisowej wykaz nieruchomości (domów) według jednego z załączonych wzorów: w miejscowościach, w których numeracja została przeprowadzona dla poszczególnych ulic i placów - według wzoru A w miejscowościach zaś, w których numeracja została przeprowadzona dla całej miejscowości- według wzoru B. Zarząd gminy może rozszerzyć te formularze przez wstawienie nowych rubryk, o ile uzna to za potrzebne.
§  7.
Numeracja nieruchomości (domów) winna być przez zarząd gminy utrzymywana w stałej ewidencji i uzupełniana w dalszym ciągu. Przy wszystkich zmianach w numeracji należy przestrzegać zasad systemu numeracji, jaki ma w danej miejscowości zastosowanie (p. 1, względnie 3 i 4 niniejszego rozporządzenia).
§  8.
W tych miejscowościach, w których numeracja zaprowadzona jest według systemu, różniącego się od zasad wyłuszczonych w punktach 3 i 4 niniejszego rozporządzenia, władza administracyjna I instancji może po dniu 1 lutego 1924 roku zarządzić zmianę systemu numeracji w celu uzgodnienia tejże z przepisami zawartemi w wymienionych punktach.

Przed dokonaniem spisu ludności zmiany zaprowadzonych systemów numeracji są niedopuszczalne, i w miejscowościach, których to dotyczy, mogą być jedynie wydawane zarządzenia określona w p. 4 niniejszego rozporządzenia.

§  9.
Kto przeszkadza dokonaniu numeracji podlega ukaraniu w myśl § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30/VIII 1923 (Dz. U. R. P. № 90 poz. 707).
§  10.
Rozporządzenie niniejsze obowiązuje z dniem ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK 

Wzór A.

WYKAZ NIERUCHOMOŚCI (DOMÓW)

dla miejscowości, w których numeracja nieruchomości (domów) została przeprowadzona według ulic i placów.

Powiat ........... Gmina ............ Miejscowość ............

Nazwy ulic, placów i t. p. nieruchomości (domów) Nazwisko właściciela lub właścicieli lub nazwa instytucji, zakładu, towarzystwa i t. p. będącego właścicielem nieruchomości (domu) Nazwy ulic, placów i t. p, na które wychodzą nieruchomości (domy) narożne i przechodnie i odnośne numery nieruchomości Czy na obszarze danej nieruchomości znajdują się budynki zamieszkiwane (Tak czy nie?) Uwagi
1 2 3 5 6

Wzór B.

WYKAZ NIERUCHOMOŚCI (DOMÓW)

dla miejscowości, W których numeracja nieruchomości (domów) przeprowadzona została kolejno w całej miejscowości.

Powiat ........... Gmina ............ Miejscowość ............

Nieruchomości (domów) Nazwisko właściciela lub właścicieli lub nazwa instytucji, zakładu, towarzystwa i t. p., będącego właścicielem nieruchomości (domu) Nazwy ulic, placów i t. p. Uwagi
1 2 3 4
i

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1923.96.766

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Numeracja domów na obszarze górnośląskiej części Województwa Śląskiego, Ziemi Wileńskiej z wyjątkiem powiatu brasławskiego oraz na przyłączonej do Rzeczypospolitej Polskiej części b. pasa neutralnego polsko-litewskiego.
Data aktu: 25/09/1923
Data ogłoszenia: 29/09/1923
Data wejścia w życie: 29/09/1923