Zmiana przepisów tymczasowych o kosztach sądowych.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 12 lipca. 1923 r.
zmieniające przepisy tymczasowe o kosztach sądowych.

Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 17 maja 1923 r. w przedmiocie upoważnienia Rady Ministrów do Wprowadzenia zmian w kwotach pieniężnych, ustalonych w rosyjskiej ust. post. cywiln. i niektórych innych ustawach, obowiązujących w b. zaborze rosyjskim (Dz. U. R. P. № 59 poz. 417), zarządza się co następuje:
§  1.
Przepisy tymczasowe o kosztach sadowych (Dz. Urzęd. Dep. Spraw, z 1917 r. № 1 poz. 7), zmienione przez ustawy z dnia 17 marca 1921 r. (Dz. U. R. P. № 32 poz. 194) i z dnia 17 grudnia 1921 r. (Dz. U. R. P. № 106 poz. 770), ulegają zmianie i uzupełnieniu w niżej wyszczególnionych artykułach i otrzymują brzmienie następujące:

"Art. 10. Jeżeli wartość powództwa lub jego części w chwili wytoczenia nie da się ściśle określić lub wogóle oszacowaniu na pieniądze nie ulega, wpis główny od nieokreślonej części powództwa oznaczy początkowo w sądzie okręgowym przewodniczący sądu w ilości od 150.000 do 5.000.000 mk., a W sądach pokoju sędzia w ilości od 30.000 do 150.000 mk. O oznaczeniu ilości przypadającego do uiszczenia wpisu sąd zawiadomi powoda, któremu służyć będzie prawo odwołania się do kompletu sądzącego w terminie 7-dniowym. Ostateczna suma przypadających od stron wpisów określona będzie przez sąd przy wydaniu decyzji lub wyroku, przytem zaliczone będą pierwiastkowe uiszczone wpisy.

Art. 13. Suma Wpisu głównego lub dodatkowego w żadnym wypadku nie może wynosić mniej aniżeli 8.000 mk. w sądach pokoju, a 100.000 mk. w sądach okręgowych. Od skarg zaś o uchylenie wyroków suma wpisu głównego lub dodatkowego nie może wynosić mniej niż 100.000 mk. w sprawach, ulegających właściwości sądów pokoju i 1.000.000 mk. w sprawach, ulegających właściwości sądów okręgowych.

Art. 15. Wpis stały pobierany będzie:

1) w ilości 600.000:

od działów prowadzonych w drodze incydentalnej, od zatwierdzania testamentów (art. 1050 i nast. 1 cz. X t. rosyj. zb. pr.),

od zatwierdzenia praw do spadku (art. 1408 u. p. c, art. 1239 i nast. 1 cz. X tom. ros. zb. pr.),

od przyznania prawa własności na zasadzie przedawnienia (art. 533, 1 cz. X tom ros. zb. pr.),

od wykupu majątków rodowych (art. 1346 i nast. 1 cz. X tom ros. zb. pr. art. 1433 u. p. c),

od podań zatwierdzenia lub unieważnienia licytacji nieruchomości;

2) w ilości 90.000 mk.:

od każdego podania rozpoczynającego postępowanie sądowe, nie podlegającego opłacie wpisu stosunkowego, lub opłacie wpisu stałego w ilości wyższej, w sprawach, należących do właściwości sądów okręgowych;

od rozciągnięcia nadzoru celem uniknięcia upadłości, od podań, wymienionych w art. 1 i 12 ustawy z dnia 25 lipca 1919 r., o utraconych tytułach na okaziciela (Dz. U. R. P. Na 67 poz. 406) i

od sprzeciwów osób trzecich, przewidzianych w art. 15 tejże ustawy;

3) w ilości 60.000 mk.:

od każdego podania, rozpoczynającego postępowanie sądowe, nie podlegającego opłacie wpisu stosunkowego lub opłacie wpisu stałego w ilości wyższej, w sprawach, należących do właściwości sądów pokoju.

Skargi członków rad familijnych na decyzję tych rad wolne będą od opłaty.

Art. 16. Wpis stały w tej samej ilości (600.000, 90.000 i 60.000 mk.) pobierany będzie od skarg incydentalnych w przedmiotach, wymienionych w poprzednim (15) artykule, a od skarg o uchylenie wyroków w tychże przedmiotach wpis wynosić będzie najmniej 180.000 mk.

Art. 20. Od wszelkich podań, wnoszonych do sądów wszystkich instancji, tudzież do urzędników sądowych, oprócz podań, podlegających opłacie wpisu stosunkowego lub stałego, pobierana będzie opłata:

a) w sprawach, podlegających właściwości sądów pokoju-w ilości 15.000 mk.,

b) w sprawach, podlegających właściwości sądów okręgowych - 30.000 mk.

Art. 21. Od wszelkiego rodzaju dokumentów, wydanych stronom na ich żądanie przez sądy i urzędników sądowych (prócz notarjuszów), tytułów wykonawczych, kopji, zaświadczeń i t. p., pobierana będzie oplata kancelaryjna w sprawach, podlegających właściwości sądów pokoju po 8.000 mk., a w sprawach, podlegających właściwości sądów okręgowych, po 16.000 mk. od każdej strony arkusza, licząc każde 25 wierszy za stroną'. Każda rozpoczęta strona liczy się za całą. Od tytułów wykonawczych i dokumentów wydawanych przez pisarzy hipotecznych opłata powyższa liczy się najmniej, jak za cały arkusz.

Art. 25. Wynagrodzenie świadków za oderwanie ich od zajęć wyznaczone będzie według zasad, wskazanych w art. 407 i 408 u. p. c. w ilości od 15.000 do 300.000 mk. za każdą dobę.

Art. 35. Duchowni wszelkich wyznań, wzywani przez sąd w celu odebrania przysięgi, niezależnie od tego czy przysięga doszła do skutku, otrzymują za stawiennictwo wynagrodzenie w wysokości według uznania sądu, nie może jednak ono przewyższać 60.000 mk. od każdej sprawy.

Art. 36. Od treści, projektowanych do wykazu hipotecznego, których wartość pieniężna nie da się oznaczyć, jak również od treści, dotyczących ostrzeżeń i wykreśleń, pobierana będzie opłata stała w ilości 100.000 mk.

Art. 40. Opłata hipoteczna od skarg apelacyjnych na decyzje wydziału hipotecznego przy sądach pokoju wynosić będzie 150.000 mk. przy sądach zaś okręgowych - 500.000 mk., a od skarg o uchylenie wyroków w pierwszym wypadku-800.000 mk., a w drugim-1.500.000 mk.

Art. 55. Wpis stały pobierany będzie:

a) w ilości 500.000 mk.:

od podań wierzycieli o ogłoszeniu upadłości, od opozycji wierzycieli przeciw wyrokowi, ogłaszającemu upadłość, od wszelkich skarg, zakładanych przez wierzycieli do wyższych instancji;

b) w ilości 5.000.000 mk.

od żądania przywrócenia do czci kupieckiej (art. 604 kod. handl.)

Art. 61. Skazany w pierwszej instancji obowiązany będzie tytułem kosztów sądowych uiścić w razie skazania na karę pozbawienia wolności na termin nie dłuższy niż:

1 miesiąc - 200.000 mk.
3 " - 300.000 "
6 " - 500.000 "
1 rok - 1.000.000 "
2 lata - 2.000.000 "
4 " - 3.000.000 "
6 " - 4.000.000 "

w razie skazania na karę cięższą-5.000.000 mk.

Art. 62. Skazany w pierwszej instancji, na grzywnę, względnie karę pieniężną, obowiązany będzie tytułem tychże kosztów sądowych uiścić 10% od kwoty wymierzonej mu grzywny, względnie kary pieniężnej, względnie od obu tych kwot, w każdym razie nie mniej aniżeli 100.000 mk.

Art. 67. W sprawach z prywatnego oskarżenia w razie wyroku uniewinniającego, opłatę sądową w ilości 30.000 - 3.000.000 mk. w pierwszej instancji obowiązany będzie uiścić oskarżyciel prywatny. W tym wypadku mają również zastosowanie art. 65 i 66".

§  2.
Wskazaną w art. 5 dekretu z dnia 8 lutego 1919 r. w przedmiocie przepisów tymczasowych o obrońcach sądowych przy sądach pokoju (Dz. P. P. P. № 15, poz. 205) opłałę za świadectwo do bronienia spraw sądowych podwyższa się do wysokości 1.000.000 względnie 2.000.000 mk. od każdego świadectwa corocznie.
§  3.
Przewidziane w art. 6 i 70 dekretu z dnia 7 lutego 1919 r. o rejestrze handlowym (Dz. P. P. P. № 14, poz. 164) grzywny podwyższa się tysiąckrotnie.
§  4.
Przewidziane w art. 383 Kod. Cyw. Polsk. grzywny za nieusprawiedliwione niestawiennictwo na posiedzenia rady familijnej mogą być wyrzeczone przez sędziego do wysokości 500.000 mk., a przez prezydenta, burmistrza, lub wójta do wysokości 50.000 mk.
§  5.
Rozporządzenie niniejsze otrzymuje moc obowiązującą w 15 dni po ogłoszeniu.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1923.92.728

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zmiana przepisów tymczasowych o kosztach sądowych.
Data aktu: 12/07/1923
Data ogłoszenia: 21/09/1923
Data wejścia w życie: 07/10/1923