Zmiana niektórych przepisów ustawy o ustroju sądownictwa i ustawy o postępowaniu w cywilnych sprawach spornych w województwach: poznańskiem i pomorskiem oraz w górnośląskiej części województwa śląskiego.

USTAWA
z dnia 11 sierpnia 1923 r.
zmieniająca niektóre przepisy ustawy o ustroju sądownictwa i ustawy o postępowaniu w cywilnych sprawach spornych w województwach: poznańskiem i pomorskiem oraz w górnośląskiej czyści województwa śląskiego.

Na mocy art. 44 Konstytucji ogłaszam ustawę następującej treści:
Art.  1.

W § 23 niemieckiej ustawy o ustroju sądownictwa wprowadza się zmiany następujące:

1.
L: 1 otrzymuje brzmienie następujące:

"1. spory o roszczenia majątkowe, których przedmiot w gotówce lub wartości pieniężnej nie przekracza kwoty pięciu miljonów marek polskich";

2.
Pod. L: 2 po słowach "spory o szkodę, wyrządzoną przez zwierzynę" umieszcza się jako nowy ustęp postanowienie następujące:

"roszczenia o spełnienie obowiązku utrzymania uzasadnionego przez małżeństwo lub pokrewieństwo".

Art.  2.

L. 4 § 709 niemieckiej ustawy o postępowaniu w cywilnych sprawach spornych otrzymuje brzmienie następujące:

"4 inne roszczenia majątkowe, o ile przedmiot zasądzenia w gotówce lub wartości pieniężnej nie przekracza kwoty dwóch i pół miljona marek polskich; co do wartości przedmiotu stosuje się przepisy §§ 3-9".

Art.  3.
I.
W art. 1 rozporządzenia Ministra b. Dzielnicy Pruskiej z dnia 15 maja 1920 r. o postępowaniu w sprawach, podlegających rozpoznaniu Sądu Najwyższego (Dz. Urz. Ministerstwa b. Dzielnicy Pruskiej № 23, poz. 208), wprowadza się zmiany następujące:
1.
Przepis, umieszczony pod 1: zastępuje się następującem postanowieniem:

"§ 78 otrzymuje brzmienie następujące:

"Przed sądami okręgowemi i apelacyjnemi strony muszą powierzyć swe zastępstwo jako pełnomocnikowi adwokatowi, dopuszczonemu do wykonywania zawodu adwokackiego w województwach: poznańskiem, pomorskiem lub w górnośląskiej części województwa śląskiego (proces adwokacki); tylko za pośrednictwem takiego adwokata wolno zakładać rewizję, wnosić uzasadnienie rewizji i pismo o przyłączeniu się do rewizji.

Przepis ten nie stosuje się do postępowania przed sędzia, wyznaczonym lub wezwanym, ani do czynności procesowych, które można przedsiębrać przed sekretarzem sądowym.

Adwokat, o którym mowa w ustępie 1, może się sam zastępować przed sądami, położonemi na obszarze, w ustępie 1 wymienionym".

2. Przepis, umieszczony pod 4: zastępuje się następującem postanowieniem:

"Ustęp 1 § 546 otrzymuje brzmienie następujące:

"W sporach o roszczenia majątkowe rewizja jest dopuszczalna jedynie wówczas, gdy wartość przedmiotu zażalenia przekracza kwotę trzydziestu miljonów marek polskich".

II.
Moc, obowiązującą powyższych postanowień rozciąga się na obszar górnośląskiej części województwa śląskiego, a zarazem uchyla się przepis, umieszczony pod 1 w artykule 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia G grudnia 1922 r. w przedmiocie zmiany niektórych przepisów niemieckiej ustawy o postępowaniu w cywilnych sprawach spornych dla górnośląskiej części województwa śląskiego (Dz. U. R. P. № 108, poz. 1003) i przepis, umieszczony pod 3 w artykule 1 rozporządzenie! Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 czerwca 1922 r. o postępowaniu sądowem w sprawach z górnośląskiej części województwa śląskiego, podlegających rozpoznaniu Sądu Najwyższego Dz. U. R. p. № 46, poz. 399).
Art.  4.
1.
W rozporządzeniu Ministra b. Dzielnicy Pruskiej z dnia 23 czerwca 1920 r. o dalszej zmianie niektórych przepisów niemieckiej ustawy o ustroju sądownictwa i o uproszczeniu postępowania w cywilnych sprawach spornych (Dziennik Grzędowy Ministerstwa byłej Dzielnicy Pruskiej № 34, poz. 304) wprowadza się zmiany następujące:

I. Przepis, umieszczony w artykule 2 L: 5, zastępuje się następującem postanowieniem:

"Ustęp 3 § 568 otrzymuje brzmienie następujące:

"Rozstrzygnienia sądów okręgowych w przedmiocie kosztów sporu podlegają dalszemu zażaleniu tylko wówczas, gdy suma zażalenia przekracza kwotę pół miljona marek polskich."

2.
Przepis, umieszczony w artykule 3 L: 2, zastępuje się następującemi postanowieniami:

"2. Zdanie 1 ustępu 1 § 20 otrzymuje brzmienie następujące:

"W wypadkach, gdy odwołania dotyczy wyłącznie roszczenia, które ma za przedmiot zapłatę sumy pieniężnej, jest odwołanie jedynie wówczas dopuszczalne, gdy wartość przedmiotu zażalenia przekracza kwotę pół miljona marek polskich."

3.
§ 21 otrzymuje brzmienie następujące:

"W wypadkach, przewidzianych w §§ 3, 4 rozporządzenia o sądowem ustanawianiu czasokresów do zapłaty (Dz. Ust. Rzeszy 1915 str. 290), natychmiastowe zażalenie jest jedynie wówczas dopuszczalne, gdy kwota wierzytelności przekracza sumą pół miljona marek polskich."

4.
§ 22 otrzymuje brzmienie następujące:

"W wypadku, przewidzianym w ustępie 3 § 99 ustawy o postępowaniu w cywilnych sprawach spornych, natychmiastowe zażalenie przeciw rozstrzygnieniu jest jedynie wówczas dopuszczalne, gdy suma zażalenia przekracza kwotę pół miljona marek polskich."

II. Moc obowiązującą powyższych postanowień rozciąga się na obszar górnośląskiej części województwa śląskiego.

Art.  5.

Na obszar województw: poznańskiego i pomorskiego rozciąga się moc obowiązującą artykułu 1 L: 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 grudnia 1922 r. w przedmiocie zmiany niektórych przepisów niemieckiej ustawy o postępowaniu w cywilnych sprawach spornych dla górnośląskiej części województwa śląskiego (Dz. U. R. P. № 108, poz. 1003).

Art.  6. 1

Upoważnia się Radę Ministrów do wprowadzania na wniosek Ministra Sprawiedliwości odpowiednio do stosunków walutowych zmian w kwotach pieniężnych, wyżej określonych.

Art.  7.

Ustawa niniejsza wchodzi v/ życie w województwach: poznańskiem i pomorskiem po upływie 14 dni po dniu ogłoszenia, a w górnośląskiej części, województwa śląskiego z dniem 1 listopada 1923 r.

Do sporów, zawisłych w sądach w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, należy stosować dotychczasowe przepisy, określające właściwość sądów i dopuszczalność środków prawnych. Przepis ten będzie miał zastosowanie także przy każdej dalszej zmianie w kwotach pieniężnych, wprowadzonej na podstawie artykułu 6.

Art.  8.

Wykonanie niniejszej ustawy porucza się Ministrowi Sprawiedliwości.

1 Art. 6 zmieniony przez zarządzenie z dnia 17 listopada 1923 r. (Dz.U.23.117.935) zmieniające nin. ustawę z dniem 17 listopada 1923 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1923.92.724

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Zmiana niektórych przepisów ustawy o ustroju sądownictwa i ustawy o postępowaniu w cywilnych sprawach spornych w województwach: poznańskiem i pomorskiem oraz w górnośląskiej części województwa śląskiego.
Data aktu: 11/08/1923
Data ogłoszenia: 21/09/1923
Data wejścia w życie: 06/10/1923, 01/11/1923