Dostarczanie ociemniałym inwalidom wojennym narzędzi, środków pomocniczych i psów-przewodników.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA PRACY I OPIEKI SPOŁECZNEJ, MINISTRA SPRAW WOJSKOWYCH I MINISTRA SKARBU
z dnia. 11 sierpnia 1923 r.
w sprawie dostarczania ociemniałym inwalidom wojennym narzędzi, środków pomocniczych i psów-przewodników.

Na podstawie art. 58 ustawy z dnia 18 marca 1921 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i ich rodzin oraz rodzin po poległych i zmarłych, których śmierć znajduje się w związku przyczynowym ze służbą wojskową (Dz. U. R. P. № 32 poz. 195) w Wykonaniu art. 40 i 41 tejże ustawy zarządza się co następuje:
§  1.
Inwalidzi wojenni ociemniali, którzy w ciągu odpowiedniego czasu poddawali się reedukacji zawodowej w jednym ze specjalnych zakładów inwalidzkich Rzeczypospolitej Polskiej lub byłych państw zaborczych i po przebyciu odnośnych kursów, wykażą dostateczne wiadomości i wprawą niezbędną do samodzielnego wykonywania zawodu, mogą otrzymać na koszt Skarbu Państwa jednorazowo komplet narządzi, potrzebnych do urządzenia własnego warsztatu.

O ile inwalidzi ociemniali, pochodzący z armji zaborczej, poddawali się reedukacji w zakładach reedukacyjnych państwa zaborczego, dowód zaś szkolenia zagubili, a uzyskanie wtórnika świadectwa jest bardzo trudne lub niemożliwe, Winni, w razie Ubiegania się, o wspomniany komplet narzędzi, poddać się. egzaminowi w jednym z zakładów reedukacyjnych, utrzymywanych przez Państwo, w celu stwierdzenia wyszkolenia zawodowego i uzdolnienia do samodzielnego wykonywania zawodu.

Inwalidzi ociemniali, którzy przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia otrzymali narzędzia pracy zawodowej, środki pomocnicze i t. p. od; urzędów państwowych, instytucji lub stowarzyszeń filantropijnych Rzeczypospolitej Polskiej lub b. państw zaborczych, nie mogą domagać się ponownego bezpłatnego przydziału takich samych narządzi i środków pomocniczych.

§  2.
Inwalidzi wojenni ociemniali, po przebyciu kursu wyszkolenia, mają prawo do otrzymania 9-wierszowej, względnie, w wypadkach zasługujących na uwzględnienie, 21-wierszowej tablicy do pisania pismem wypukłem ciemnych.

Inwalidom ociemniałym, którzy wykonują zawód intelektualny, wymagający częstego korzystania z pisma ciemnych (stenotypiści, korespondenci i t. p.) przysługuje prawo do otrzymania maszyny do pisania pismem wypukłem, w wypadkach wyjątkowych z dyktafonem lub parlografem.

Inwalidzi wojenni ociemniali, poświęcający się zawodom intelektualnym i posiadający niezbędne ku temu wykształcenie ogólne i kwalifikacje, mają prawo do otrzymania zwyczajnej maszyny do pisania, niezbędnej do wykonywania ich zawodu.

Naprawa maszyn do pisania pismem wypukłem i zwykłem, otrzymanych na koszt Skarbu Państwa, względnie otrzymanych przed wejściem niniejszego rozporządzenia w życie, od urzędów państwowych, instytucji lub stowarzyszeń filantropijnych Rzeczypospolitej Polskiej lub państw zaborczych, będzie uskuteczniana w odpowiednich zakładach na koszt Skarbu Państwa pod warunkiem, że uszkodzenie tych maszyn nie zostało spowodowane przez złą wolą lub niedbalstwo inwalidy wojennego. Zwrot kosztów naprawy następuje na podstawie uzyskanego zezwolenia urzędu wojewódzkiego. Suma kosztów jednak nie może przekraczać cen ogólnie przyjętych.

§  3.
Inwalidzi wojenni tak ociemniali, że nie mogą chodzić bez pomocy obcej, mają prawo do otrzymania psa-przewodnika, zaopatrzonego w obrożę, linewkę do prowadzenia i kaganiec.

Na pokrycie kosztów utrzymania psa-przewodnika otrzymują inwalidzi wojenni ociemniali dodatek, równający się kosztom żywienia psów policyjnych, ustalonym przepisami wydanemi przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych. Dodatek ten jest wypłacany od dnia przydziału psa. O stracie psa (skutkiem śmierci, ucieczki, kradzieży i t. d.) inwalida Wojenny obowiązany jest zawiadomić izbę skarbową, Wypłacającą mu rentę, w celu spowodowania zamknięcia wypłaty dodatków na żywienie psa-przewodnika.

Inwalidzi wojenni ociemniali, którzy pozostali bez psa-przewodnika (wskutek jego śmierci, ucieczki, kradzieży i t p.) mogą ubiegać się o udzielenie im innego psa-przewodnika tylko w wypadku, gdy śmierć, ucieczka, kradzież i t. p. psa nie była skutkiem winy lub niedbalstwa inwalidy wojennego ociemniałego czy też jego najbliższej rodziny. Jeżeli pies-przewodnik skutkiem starości lub choroby stał się niezdolny do pełnienia właściwej usługi, inwalida wojenny może prosić o udzielenie mu innego.

O ile inwalidzi wojenni ociemniali, posiadający prawo do otrzymania psa - przewodnika rezygnują z uzasadnionych powodów z przydziału psa, przyznaje im się równoważnik w wysokości dodatku na pokrycie kosztów utrzymania psa-przewodnika.

§  4.
Uzasadniona potrzeba dostarczenia psa-przewodnika, przewidziana w art. 40 ustawy z dn. 18 marca 1921 r. (Dz. U. R. P. № 32, poz. 195) nie istnieje, jeżeli inwalida:
1)
z powodu choroby lub utraty nóg nie może chodzić,
2)
znajduje się w domu inwalidów,
3)
ma dochód tak znaczny, że renta zostaje mu całkowicie zawieszona w mysi art. 26 p. f. ustawy z dnia 18 marca 1921 r.
§  5.
Skarb Państwa może sobie zastrzec prawo własności dostarczonych inwalidzie wojennemu ociemniałemu narządzi, materjałów pomocniczych, psa - przewodnika itp. oraz prawo kontroli nad używaniem ich przez inwalidów ociemniałych. Jednakże i w tym wypadku, gdy takie zastrzeżenie nie zostało uczynione, otrzymane od Państwa przedmioty nie mogą być pod rygorem zwrotu Skarbowi Państwa ich wartości bez zgody urzędu wojewódzkiego sprzedawane, obciążane pożyczką itp.
§  6.
Podanie o udzielenie narządzi pracy, materjałów pomocniczych, psa - przewodnika, naprawę maszyn do pisania, parlografu, dyktafonu itp. inwalidzi wojenni ociemniali wnoszą względnie zgłaszają protokularnie do urzędu wojewódzkiego przez urząd administracyjny I instancji, na którego terenie stale mieszkają, a w Warszawie do Komisarjatu Rządu. Do podania należy dołączyć:
a)
odpis dokumentów inwalidzkich, będących w posiadaniu petentów;
b)
świadectwo zakładu reedukacyjnego o ukończeniu reedukacji lub szkolenia, lub leż o poddaniu się egzaminowi, stwierdzającemu wyniki reedukacji w jednym z zakładów b. państw zaborczych oraz orzeczenie tegoż zakładu o zdolnościach inwalidy wojennego do samodzielnego wykonywania zawodu;
c)
dowody niezbędności udzielenia inwalidzie wojennemu ociemniałemu narzędzi, materjałów pomocniczych, psa-przewodnika itp. ze wzglądu na obrany przez niego zawód lub zajęcie, jak np. odbycia lub odbywania studjów umysłowych, dowód zajmowania posady w urzędzie państwowym lub samorządowym, w zakładzie prywatnym itp.;
d)
szczegółowy opis życia i plan pracy w przyszłości;
e)
opis, a ewentualnie i kosztorys przedmiotów, o których udzielenie inwalida wojenny wnosi podanie, względnie opis uszkodzenia przyrządu, o którego naprawę prosi;
f)
oświadczenie, że petent nie otrzymał dotychczas od urzędów państwowych lub instytucji filantropijnych przedmiotów, o których udzielenie wnosi podanie.
§  7.
Urzędy wojewódzkie decydują w sprawie świadczenia, określonego w niniejszem rozporządzeniu, biorąc pod uwagę zawód, stosunki materjalne i rodzinne petenta, oraz wyznaczają źródło zakupu objektów i sposób oraz termin dostarczenia ich.

W razie odmowy przysługuje ubiegającym się odwołanie do Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej w przeciągu dni 14 od dnia otrzymania odmownego postanowienia urzędu wojewódzkiego.

§  8.
W razie potrzeby mogą inwalidzi wojenni udać się do wyznaczonego przez urząd wojewódzki zakładu reedukacyjnego, lub zakładu wykonującego naprawę maszyny do pisania na koszt Skarbu Państwa, w celu osobistego odbioru przyznanych im przedmiotów lub otrzymania wskazówek co do używania narzędzi względnie co do sposobu uskuteczniania łatwiejszej naprawy. Djety i zwrot kosztów podróży przysługują inwalidzie tylko w tym wypadku, gdy podróż odbył na wezwanie władzy.

W razie przydzielenia psa-przewodnika inwalidzi wojenni obowiązani są udać się, W terminie, oznaczonym przez urząd wojewódzki, na koszt Skarbu Państwa z miejsca swego pobytu do miejsca odbioru psa i w ciągu niezbędnego na to czasu, niedłuższego niż 3 tygodnie, poddać się szkoleniu w obchodzeniu się z psem-przewodnikiem

Inwalidzi wojenni ociemniali obowiązani są dbać o psa-przewodnika i co roku poddawać go oględzinom weterynarza urzędowego.

W razie konieczności udzielenia psu natychmiastowej pomocy weterynaryjnej winien inwalida wojenny zwrócić się do weterynarza, w celu poddania psa-przewodnika leczeniu, o czem powinien zawiadomić urząd wojewódzki.

Koszty oględzin, oraz leczenia psów-przewodników ponosi Skarb Państwa, pokrywane one będą na-podstawie rachunków weterynarza, przedstawionych przez inwalidę właściwemu urzędowi wojewódzkiemu.

§  9.
Wyznaczony przez urząd wojewódzki zakład wydaje inwalidzie wojennemu przyznane mu przedmioty nie inaczej, jak za pokwitowaniem i po złożeniu przez niego zobowiązania zgodnie z § 5 niniejszego rozporządzenia oraz notuje odbiór doręczonych przedmiotów w jego książeczce inwalidzkiej.
§  10.
Djety i koszty podroży, odbytej na wezwanie władzy w związku z niniejszem rozporządzeniem pokrywa się w myśl §§ 110-123 rozporządzenia wykonawczego z dnia 10 stycznia 1923 r. (Dz. U. R. P. № 20, poz. 132).
§  11.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1923.84.660

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Dostarczanie ociemniałym inwalidom wojennym narzędzi, środków pomocniczych i psów-przewodników.
Data aktu: 11/08/1923
Data ogłoszenia: 25/08/1923
Data wejścia w życie: 25/08/1923