Wprowadzenie bezpośredniej komunikacji towarowej na przewóz przesyłek zwyczajnych pomiędzy Polską a Tryjestem i Fiume.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA KOLEI ŻELAZNYCH
z dnia 13 sierpnia 1923 r.
o wprowadzeniu bezpośredniej komunikacji towarowej na przewóz przesyłek zwyczajnych pomiędzy Polską a Tryjestem i Fiume. 1

Na mocy dekretu z dnia 7 lutego 1919 r. o tymczasowem przekazaniu Ministrowi Komunikacji prawa wydawania przepisów o przewozie osób, bagażu i towarów oraz ustalania taryf przewozowych na kolejach polskich (Dz. P. P. P. № 14, poz. 152) i w porozumieniu z Ministrami Skarbu oraz Przemysłu i Handlu zarządza się co następuje:
§  1. 2
W bezpośredniej komunikacji na przewóz przesyłek zwyczajnych pomiędzy stacjami kolei żelaznych w Polsce z jednej strony, a Tryjestem i Fiume z drugiej strony, obowiązują postanowienia następujące:

A. 3

Zakres działania.

Postanowienia niniejsze obowiązują w bezpośredniej komunikacji na przewóz przesyłek zwyczajnych pomiędzy stacjami kolei żelaznych w Polsce z jednej strony, a Tryjestem i Fiume z drugiej strony, mianowicie stacjami, towarowemi tych portów, poniżej wymienionemi:

Trieste Centrale, Trieste punto Franco Vittorio Emanueie III,

Trieste Campomarzio, Trieste punto Franco Duca D'Aosta,

Trieste Scalo legname, Trieste Servola, Trieste S. Sabba,

Trieste Zaule,

Fiume z punktami naładunkowemi Rive i Punto franco

Fiume Rione Industriale

jskoteż punktami na- I wyładunkowemi w Tryjeście Campomarzio rive (riwa Grumula, molo Venezia i molo Sanità, riva Ottaviano Augusto i molo Fratelli Bandiera), przez Czechosłowację, Austrję i Królestwo Serbów, Kroatów i Słoweńców.

B.

Postanowienia przewozowe.

Przewóz przesyłek odbywa się na zasadzie postanowień Konwencji Międzynarodowej (K. M.) o przewozie towarów kolejami żelaznemi (Konwencji Berneńskiej z dnia 14 października 1890) wraz ze wszystkiemi zmianami i uzupełnieniami, oraz z ujednostajnionemi postanowieniami dodatkowemi, o ile nie są przewidziane poniżej postanowienia odrębne.

C. 4

Postanowienia szczególne.

1.
Przedmioty wyłączone z przewozu (do art. 3 K. M.).

Z przewozu za bezpośredniemi międzynarodowemi listami przewozowemi-wyłączone są:

a)
przedmioty wymienione w paragrafie 1 Postanowień Wykonawczych do Konwencji Międzynarodowej pod liczbą (1),
b)
złoto i srebro w sztabach, platyna, pieniądze, monety i papiery wartościowe, dokumenty, kamienie drogocenne, prawdziwe perły, klejnoty oraz inne kosztowności, dzieła sztuki, jako to: obrazy, posągi, bronzy artystyczne i antyki.

Nie mogą być przyjęte do przewozu za międzynarodowym listem przewozowym przedmioty, zaliczone przez jedno choćby tylko z państw, uczestniczących w przewozie do kosztowności.

Na przykład wyłączone są z przewozu za bezpośredniemi listami przewozowemi, jako kosztowności, przedmioty następujące: Wyroby że złota, srebra, platyny, kamieni drogocennych i prawdziwych pereł, korale, "zegary precyzyjne, tiule jedwabne, aksamity, plusz jedwabny, materje jedwabne wyciskane, malowane lub haftowane, jak również wyroby z tiulu, aksamitu, pluszu i materji wzorzystej całojedwabnej, materje meblowe, dywany bardzo cenne, futra drogocenne, a mianowicie: bobry, lisy niebieskie, chinchilla, gronostaje, kuny, wydry bagniste, wydry, foki, wydry morskie, skunksy i sobole, jak również wyroby z tych futer, koronki szczególnie cenne i takież hafty, pióra strusie, czaple i marabu, jak również przedmioty z tych piór, olejek różany, esencja różana i filmy.

c)
Towary szczególnie wartościowe, jak: wyroby perfumeryjne, mianowicie: farby do włosów, perfumy i barwidia, wyroby z perłowej masy, z wyjątkiem guzików z perłowej masy, pół drogocenne kamienie, bursztyn, jak również przedmioty z pół drogocennych kamieni, bursztynu, korali, kości słoniowej i szyldkretu,
d)
środki przewozowe, z wyjątkiem środków przewozowych ręcznych,
e)
przedmioty, które z powodu nadzwyczajnej objętości, nadzwyczajnego ciężaru, albo kształtu, mogą być ładowane tylko w wagonach o ładowności 35.000 kg. i wyższej,
f)
zwierzęta żywe, g) zwłoki.

2.

Obowiązek przewozu kolejami żelaznemi (Art. 5 K. M.).

Do przewozu przyjmowane są ładunki tylko wagonowe.

3.

Treść listu przewozowego (Art. 6 K. M.).

Nadawca obowiązany jest zaznaczyć w liście przewozowym żądanie zastosowania taryfy na przewóz towarów pomiędzy Tryjestem, Fiume, Pola i Rovigno a Rzecząpospolitą Czeskosłowacką, wskazując wyraźnie graniczny punkt przejściowy polsko-czeskosłowacki Petrovice ve Slezku statni hranice, względnie Tesin statni hranice, od którego lub do którego taryfa ta ma być stosowana, tudzież włoski graniczny punkt przejściowy Postumia

Jeżeli stacja nadawcza przyjęła list przewozowy omyłkowo bez przekładu, wymaganego stosownie do ustępu (3) par. 2 Postanowień wykonawczych do Art. 6 Konwencji Międzynarodowej, wówczas zdawcza, przejściowa stacja graniczna winna dokonać rzeczonego przekładu.

W tym wypadku stacja ta uważana jest za działającą z polecenia nadawcy i nie ponosi odpowiedzialności za zgodność przekładu.

Gdyby wskutek nadzwyczajnych trudności przewozowych kolej żelazna zmuszoną była kierować przesyłki drogą okrężną, należy' pobrać według taryfy powstałe z tego powodu zwiększone koszta, przewozowe.

4.

Odpowiedzialność za wskazania i oświadczenia, zamieszczone w liście przewozowym. Sprawdzanie przez kolej żelazną. Dopłaty (do Art. 7 K. M.).

Kolej żelazna nie ponosi odpowiedzialności za straty, powstałe wskutek mylnego wskazania nazwy stacji przeznaczenia, lub wskutek nieuwzględnienia jej uprawnień przewozowych.

5.

Opakowanie i cechowanie towarów (do Art. 9 K. M.).

Kolej żelazna nie ma obowiązku dostarczenia na żądanie nadawcy, opon na towary, przewożone w wagonach niekrytych (platformach).

6.

Przepisy celne podatkowe i policyjna (do Art. 10 K. M.).

Nadawca obowiązany jest dołączyć do listu przewozowego, niezależnie od dokumentów niezbędnych do załatwienia formalności celnych, podatkowych i policyjnych, również dokumenty na prawo przywozu, tranzytu lub wywozu. Kolej żelazna nie jest obowiązana sprawdzać prawidłowość i dostateczność tych dokumentów.

Gdyby okazał się brak dokumentów lub sporządzono je nieprawidłowo i niedokładnie, towar może być nieprzyjętym. Jeżeli brak, nieprawidłowość lub niedostateczność dokumentów okaże się dopiero na jednej ze stacji pośrednich, w drodze, dalszy przewóz może zostać wstrzymany i towar pozostawiony do rozporządzenia nadawcy.

7.

Obliczanie przewoźnego (do Art. 11 K. M.),

Przewoźne i inne należności oblicza się;
a)
za przestrzeń polską;

według taryfy towarowej polskiej., przyczem, gdy odległość P. K. P. równa się lub przenosi 100 km., opłaty za przewóz według normalnych klas taryfowych obniża się o 20°/o. Przy odległości poniżej 100 km, stosuje się zwykłą taryfę, wewnętrzną; gdyby jednak opłata według tej taryfy okazała się wyższą od opłaty,' obliczonej według taryfy wewnętrznej obniżonej o 20% za odległość 100 km., należy stosować taryfa za 100 km.

b)
od lub do stacji granicznej polsko-czesko-słowackiej:

na zasadzie wydanych postanowień Taryfy kolejowej na przewóz towarów pomiędzy Tryjestem, Fiume, Pola i Rovigno a Rzecząpospolitą Czeskosłowacką (ustąp B I - IV, I i II U, C, D i E).

8.

Uiszczanie przewoźnego (do art. 12 K. M.).

Przewoźne tudzież opłaty za wynajem opon, dopłaty do przewoźnego, opłaty dodatkowe, cło ii wydatki w gotowiźnie podlegają w obydwu kierunkach obowiązkowemu ofrankowaniu do stacji granicznej polsko-czeskosłowackiej, zaś od tej stacji winny być przekazywane.

Roszczenia o zwrot przewoźnego mogą być zgłaszane tylko przez osobę, która dokonała nadpłatę i od tej mianowicie kolei żelaznej, na której uiszczono nadpłatę.

9.

Zaliczenia (do Art. 13 K. M.).

Zaliczenia i zaliczki w gotowiźnie nie są dopuszczone.

10.

Terminy dostawy (Art. 14 K. M.).

Do przepisanych ustawą terminów dostawy, dolicza się będące obecnie w mocy w Polsce, Czechosłowacji, Austrji, Królestwie Serbów, Kroatów i Słoweńców oraz we Włoszech, specjalne terminy dodatkowe.

11.

Prawo nadawcy rozporządzania przesyłką (do Art 15 K. M.).

Dodatkowe zlecenia nadawcy są dopuszczalne, o ile przesyłka nie przekroczyła granicy państwa, skąd była wysłana. Jeżeli przesyłka przebyła już granicę kraju, gdzie była nadaną, to zlecenie dodatkowe może odnosić się tylko do zmiany adresata, na tej samej stacji przeznaczenia, o ile zlecenie dodatkowe nie jest uczynione według art. 18 lub 24 K. M. i jeżeli niewykupiony został jeszcze list przewozowy przez odbiorcą.

12.

Deklaracja o ubezpieczeniu dostawy (Art. 38 K. M.).

Ubezpieczenie dostawy przesyłki jest niedopuszczalne.

D. 5

Szczególne postanowienia o wagonach prywatnych,

(Ogłoszenie odnośnych postanowień nastąpi oddzielnie. Na razie będą obowiązywać postanowienia taryfy towarowej na przewóz towarów pomiędzy Tryjestem, Fiume, Pola i Rovigno a Rzecząpospolitą Czeskosłowacką).

E. 6

Stosowanie postanowień.

Postanowienia te stosują się:
a)
w kierunku do stacji portowych Tryjestu i Fiume tylko do przesyłek przeznaczonych do dalszego przewozu morzem;
b)
w kierunku ze stacji portowych Tryjestu i Fiume tylko do przesyłek, przybyłych drogą morską. (Dane co do ważności taryf wyjątkowych w Taryfie na przewóz towarów pomiędzy Tryjestem a Rzecząpospolitą Czeskosłowacką, w jednym tylko lub w drugim kierunku, czy też w obu kierunkach, zaczerpnąć należy z tejże taryfy).

W razie stwierdzenia, że w Tryjeście lub Fiume przesyłki nie nadeszły lub nie zostały wysłane drogą morską, za przewóz do i z Tryjestu lub Fiume pobiera się różnicę między opłatami, przypadającemi na zasadzie niniejszych postanowień, a opłatami miejscowych taryf towarowych dróg uczestniczących w przewozie.

§  2.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 Tytuł zmieniony przez § 1 lit. a) rozporządzenia z dnia 29 lipca 1924 r. (Dz.U.24.70.681) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 sierpnia 1924 r.
2 § 1 zmieniony przez § 1 lit. b) rozporządzenia z dnia 29 lipca 1924 r. (Dz.U.24.70.681) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 sierpnia 1924 r.
3 Rozdział A:

-zmieniony przez § 1 lit. c) rozporządzenia z dnia 29 lipca 1924 r. (Dz.U.24.70.681) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 sierpnia 1924 r.

- zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 30 października 1924 r. (Dz.U.24.97.904) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 10 listopada 1924 r.

4 Rozdział C:

-zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 8 listopada 1923 r. (Dz.U.23.116.931) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 16 października 1923 r.

- zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 1923 r. (Dz.U.23.132.1094) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 grudnia 1923 r.

- zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 23 lutego 1924 r. (Dz.U.24.20.222) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 5 marca 1924 r.

- zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 12 maja 1924 r. (Dz.U.24.41.440) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 15 maja 1924 r.

- zmieniony przez § 1 lit. e) rozporządzenia z dnia 29 lipca 1924 r. (Dz.U.24.70.681) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 sierpnia 1924 r.

5 Rozdział D zmieniony przez § 1 lit. e) rozporządzenia z dnia 29 lipca 1924 r. (Dz.U.24.70.681) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 sierpnia 1924 r.
6 Rozdział E zmieniony przez § 1 lit. d) rozporządzenia z dnia 29 lipca 1924 r. (Dz.U.24.70.681) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 sierpnia 1924 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1923.82.644

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Wprowadzenie bezpośredniej komunikacji towarowej na przewóz przesyłek zwyczajnych pomiędzy Polską a Tryjestem i Fiume.
Data aktu: 13/08/1923
Data ogłoszenia: 21/08/1923
Data wejścia w życie: 15/08/1923, 21/08/1923