Wykonanie ustawy z dnia 17 lutego 1922 r. o zakładaniu i utrzymywaniu publicznych szkół powszechnych.

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRA WYZNAŃ RELIGIJNYCH I OŚWIECENIA PUBLICZNEGO WYDANE W POROZUMIENIU Z MINISTREM SPRAW WEWNĘTRZNYCH I MINISTREM SKARBU

z dnia 30 maja 1923 r.

w przedmiocie wykonania ustawy z dnia, 17 lutego 1922 r. o zakładaniu i utrzymywaniu publicznych szkół powszechnych.

Na zasadzie art. 19 ustawy z dnia 17 lutego 1922 r. o zakładaniu i utrzymywaniu publicznych szkół powszechnych (Dz. U. R. P. N. 18 poz. 143) zarządza się co następuje:

Do art. 1.

§ 1. Obowiązek zakładania i utrzymywania publicznych szkół powszechnych obciąża gminę terytorjalną zarówno wiejską, jak miejską. Tam, gdzie obszary dworskie istnieją, jako odrębne jednostki administracyjne, winny one spełniać narówni z gminami wiejskiemi obowiązki, wypływające z ustawy z dnia 17 lutego 1922 r. o zakładaniu i utrzymywaniu publicznych szkół powszechnych.

§ 2. Jak długo likwidacja majątku istniejących w województwach pomorskiem i poznańskiem gmin (związków) szkolnych i prawozdolnych szkół, oraz istniejących w województwach lwowskiem, krakowskiem, stanisławowskiem i tarnopolskiem funduszów szkolnych miejscowych nie zostanie ustawowo uregulowana, majątki i fundusze te pozostają w zawiadywaniu Rad Szkolnych miejscowych.

Do art. 2 i 3.

§ 3. Sposób opracowania i opublikowania sieci szkolnej będzie określony osobnem zarządzeniem.

§ 4. Organami samorządu szkolnego na obszarze gminy, względnie w gminie lub gminnego są:

a) w województwach: kieleckiem, lubelskiem, łódzkiem i warszawskiem, oraz w białostockiem z wyłączeniem powiatów grodzieńskiego i wołkowyskiego oraz gmin: białowieskiej, masiewskiej i suchopolskiej powiatu bielskiego;

1. w miastach, tworzących samodzielne powiaty szkolne -Rady Szkolne Miejskie,

2. w pozostałych miastach i gminach wiejskich-Dozory Szkolne;

b) w województwach: krakowskiem, lwowskiem, stanisławowskiem i tarnopolskiem - Rady Szkolne miejscowe,

c) w województwach pomorskiem i poznańskiem, do czasu wydania osobnych przepisów - Rady szkolne miejscowe, istniejące na podstawie § 20 rozporządzenia Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z dnia 26 stycznia 1921 r., wydanego w porozumieniu z Ministrem b. Dzielnicy Pruskiej w przedmiocie tymczasowego ustroju władz szkolnych na obszarze tej dzielnicy (Dz. U. R. P. № 46 poz. 283).

Do art. 4.

§ 5. Za drogą dziecka z domu do szkoły uważa się. te. drogę, z której dziecko może korzystać w ciągu całego roku szkolnego.

Do art. 5.

§ 6. Nietylko inne gminy, lecz także obszary dworskie obowiązane są do ponoszenia części wydatków na utrzymanie szkoły przeznaczonej dla ich mieszkańców na podstawie wzajemnego porozumienia.

Jeżeli szkoła zgodnie z planem sieci szkolnej znajduje się na obszarze dworskim, obowiązek założeniu i utrzymywania szkoły ciąży na tej gminie, która wraz z obszarem dworskim należą do tego samego obwodu szkolnego.

§ 7. Porozumienie zainteresowanych gmin i obszarów dworskich dotyczy jedynie klucza rozdziału wydatków na założenie i utrzymanie szkoły. Wydatki zawarte w poszczególnych corocznych budżetach szkolnych rozdziela Rada Szkolna powiatowa miedzy interesowane gminy i obszary dworskie na podstawie tego klucza.

Raz ustalony klucz ulega rewizji na żądanie jednej z interesowanych gmin (obszarów dworskich) i może być zmieniony, jeżeli zajdą znaczne trwałe zmiany w stosunku zaludnienia obszaru gminy głównej do innych gmin i obszarów dworskich do tego samego obwodu szkolnego należących, lub w stosunkach ekonomicznych danego obwodu szkolnego.

§ 8. W województwach: krakowskiem, lwowskiem, stanisławowskiem i tarnopolskiem Rada Szkolna Powiatowa, na pozostałym zaś obszarze Rzeczypospolitej, na który rozciąga się moc obowiązująca ustawy z dnia 17 lutego 1922 r. o zakładaniu i utrzymywaniu publicznych szkół powszechnych, Inspektor szkolny zwraca się do zainteresowanych gmin i obszarów dworskich o zawarcie porozumienia co do klucza rozdziału wydatków na założenie i utrzymanie szkoły, podając termin, do którego porozumienie nastąpić powinno. Termin ustala się od miejscowych warunków.

W razie niedojścia do porozumienia w oznaczonym przez inspektora szkolnego (wzgl. Radę Szkolną Powiatową) terminie ustalają klucz rozdziału władze wskazane w art. 5 ustawy.

§ 9. Władze powołane do rozstrzygania sporów między dwiema lub więcej gminami (obszarami dworskiemi), korzystającemi z jednej szkoły w przedmiocie klucza podziału kosztów założenia i utrzymania szkoły mają w zasadzie kierować się następującemi wskazówkami:

1) gdy gminy są zbiorowe, udział każdej z nich w ponoszeniu kosztów założenia i utrzymania szkoły winien być proporcjonalny do liczby ludności zamieszkałej w częściach danego obwodu szkolnego, należących do poszczególnych gmin. W tym wypadku liczbą ludności zainteresowanych części gmin ustala się. na podstawie ostatniego spisu ludności;

2) jeżeli ze szkoły w mieście korzysta gmina (względnie obszar dworski) podmiejska, wówczas gmina ta uczestniczy w kosztach założenia i utrzymania szkoły w tym stosunku, w jakim pozostaje liczba jej dzieci, korzystających ze szkoły, do pozostałej liczby dzieci w szkole,

3) gdy gminy są jednostkowe (t. j. gminy jednowioskowe i obszary dworskie) i wszystkie wchodzą całkowicie do jednego obwodu szkolnego, wówczas udział każdej z nich w pokrywaniu kosztów założenia i utrzymania szkoły winien być proporcjonalny do ogólnych kwot opłacanych przez ich mieszkańców państwowych podatków od gruntów, od budynków, dochodowego i przemysłowego,

4) gdy gmina jednostkowa należy więcej niż do jednego obwodu szkolnego, wówczas udział jej w kosztach założenia i utrzymania szkół w każdym obwodzie ustala się w sposób, wskazany wyżej pod punktem 3 z tą jednak poprawką, iż dla każdego obwodu bierze się pod uwagę nie ogólną kwotę opłacanych przez mieszkańców tej gminy państwowych podatków od gruntów, od budynków, dochodowego i przemysłowego, lecz tylko odpowiednie części tej kwoty w zależności od obszarów i liczb ludności części tej gminy, wchodzących do różnych obwodów szkolnych.

do art. 6 i 8

§ 10. Postanowieniom ustępów 2-go i 3-go art. 8 ustawy podlegają sześcioklasowe szkoły wydziałowe w województwach poznańskiem i pomorskiem, oraz 4, 5 i 6-klasowe szkoły wydziałowe w województwach, krakowskiem, lwowskiem, stanisławowskiem i tarnopolskiem jako szkoły powszechne o stopniu organizacyjnym wyższym ponad przepisany artykułem 6 ustawy.

do art. 7

§ 11. Rada szkolna powiatowa rozważywszy na prośbę gminy (wzgl. obszaru dworskiego) lub organu samorządu szkolnego oraz z polecenia władz sprawą założenia szkoły, stosowny wniosek-pozytywny lub negatywny-wraz z dołączonemi do niego opinjami gminy (obszaru dworskiego) i organu samorządu szkolnego na obszarze gminy składa Inspektorowi Szkolnemu, który przesyła go Kuratorowi z pisemnie wyrażonem swem stanowiskiem względem niego.

Tam, gdzie niema Rady Szkolnej Powiatowej, zastępuje ją inspektor szkolny.

do art. 10.

§ 12. Własny majątek szkoły oraz środki uzyskane z fundacji, zapisów darowizn i świadczenia oparte na szczególnych tytułach prawnych są w pierwszym rządzie obracane na pokrycie kosztów zakładania i utrzymywania publicznych szkół powszechnych, inne zaś źródła pociągane są do tego celu o tyle o ile powyższe dochody nie pokrywają tych kosztów.

do art. 11.

§ 13. Zalicza się.:

a) do pomocy naukowych.-obrazy, tablice, modele i wszelkie inne środki do uzmysłowienia nauki; mapy, globusy, przyrządy, okazy i przybory do nauki przyrody żywej i martwej, przezrocza, skrzypce;

b) do materjałów do nauki - odczynniki chemiczne, materjały do konserwowania okazów przyrodniczych;

c) do druków szkolnych - katalogi i dzienniki szkolne oraz inne druki, o ile będą do tej kategorji przez Ministra W. R. i O. P. zaliczone.

§ 14. Ubezpieczenia szkół winny obejmować budynek szkolny, wewnętrzne urządzenie szkoły oraz pomoce naukowe i bibljoteki.

Do art. 12.

§ 15. Normy, podług których gminy mają zaopatrywać szkoły w opał, oświetlenie i rnaterjały piśmienne oraz zapewnić utrzymania czystości, określa Się w naturze, nie w stawkach pieniężnych.

Przez zapewnienie usługi rozumieć należy i uprawą ogrodu szkolnego.

§ 16. O każdej zmianie w szkole, pociągającej za sobą potrzebę nowego określenia norm opału, oświetlenia, usługi, środków utrzymania czystości i materjałów piśmiennych zawiadamia Inspektor szkolny Radą szkolną powiatową celem powzięcia nowej uchlały.

O ile obowiązujące na danym obszarze przepisy niestanowią inaczej, przeciwko orzeczeniu Rady szkolnej powiatowej przysługuje Inspektorowi Szkolnemu i interesowanej gminie (obszarowi dworskiemu) odwołanie do kuratora w terminie czternastodniowym od dnia następnego po otrzymaniu zawiadomienia o uchwale Rady Szkolnej powiatowej. Orzeczenie Kuratora jest ostateczne.

§ 17. Tam, gdzie niema Rad szkolnych powiatowych, normy określa Inspektor szkolny.

Do art. 13.

§ 18. 1 Projekt budżetu wydatków, ciążących w myśl art. 11 ustawy, na gminach i obszarach dworskich układa corocznie organ samorządu szkolnego tej gminy, na której obszarze znajduje się szkoła, a jeżeli jest kilka szkół, dla każdej zosobna i przesyła przed dniem 15 września poprzedzającego roku właściwej radzie szkolnej powiatowej, która obowiązana jest powziąć uchwalę do 1 listopada i po dokonaniu w razie potrzeby zmian przesłać budżet zarządowi gminy celem uchwalenia pokrycia przez właściwą władzę gminy.

Jeżeli część wydatków na utrzymanie szkoły ponoszą w myśl art. 5 ustawy i inne gminy lub obszary dworskie, Rada szkolna powiatowa przesyła im odpisy uchwalonego przez siebie budżetu w tym samym celu, podając przytem do wiadomości kwoty wypadające na każdą gminą (obszar dworski) zgodnie z kluczem rozdziału, obowiązującym według § 7 niniejszego rozporządzenia.

Tam, gdzie organy samorządu szkolnego w gminach nie istnieją, projekt budżetu szkolnego układa właściwa władza gminna, czynności zaś Zastrzeżone Radzie szkolnej powiatowej należą do Inspektora Szkolnego.

§ 19. Wydatki na cele szkolne pokrywają gminy na tych samych zasadach, co inne wydatki gminne.

Do art. 14.

§ 20. termin uchwalenia budżetów szkolnych przez władze gminne oznacza Kurator Okręgu Szkolnego w porozumieniu z Wojewodą, zgodnie z obowiązującemi na danym obszarze ustawami gminnemi.

Do art. 15.

§ 21. Za zgodą Rady szkolnej powiatowe), a tam, gdzie jej niema, za zgodą inspektora szkolnego gmina (obszar dworski) może zamiast funduszów na założenie i utrzymanie szkoły dostarczyć odpowiednie świadczenia w naturze.

Gdyby świadczenia te nie odpowiadały potrzebom szkoły, Rada szkolna powiatowa (względnie Inspektor Szkolny) może je odrzucić i zażądać dostarczenia funduszów.

§ 22. Obowiązek dostarczania funduszów na utrzymanie szkoły w oznaczonych przez Rade. szkolną powiatową terminach dotyczy także obszarów dworskich. W razie niedopełnienia togo obowiązku należne sumy będą ściągane drogą egzekucji administracyjnej.

§ 23. 2 Terminy dostarczania przez gminę (obszar dworski) funduszów dla szkoły należy ustalać tak:

1) by zapewnione było otwarcie jej we właściwym czasie i normalne funkcjonowanie w ciągu roku szkolnego,

2) by zgóry nie uniemożliwione było gminie zastosowanie się do nich.

Organ Samorządu Szkolnego rozporządza sumami wpłaconemi przez gminy i obszary dworskie zgodnie z budżetem szkoły, dokonywa wydatków i prowadzi kasą oraz rachunkowość.

Gdzie organy samorządu szkolnego w gminie niw istnieją, czynności te spełnia Urząd gminy.

§ 24. O ile Obowiązujące na danym obszarze przepisy inaczej nie stanowią, od decyzji Rady Szkolnej Powiatowej (względnie Inspektora szkolnego) w sprawie terminów dostarczenia funduszów lub świadczeń w naturze służy gminie (obszarowi dworskiemu) odwołanie w ciągu 14 dni od dnia następnego po otrzymaniu orzeczenia Rady szkolnej powiatowej do Kuratora, który rozstrzyga ostatecznie.

Do art. 16.

§ 25. Organ Samorządu Szkolnego przestrzega terminów wpłacenia przez gminy i obszary dworskie sum według budżetu na nie przypadających i w razie niedotrzymania terminu zawiadamia inspektora Szkolnego, który w miarę, większej lub mniejszej pilności danego wydatku, albo odrazu przedstawia Kuratorowi wniosek o zastosowanie art. 16 ustawy, Bibo wdraża przedtem inne kroki celem zmuszenia organów gminnych do zastosowania się do postanowień artykułu 15 ustawy.

Prawo decyzji w sprawie asygnowania w myśl art. 16 ustawy organom gminnego samorządu szkolnego odpowiednich sum ze Skarbu Państwa należy do -wolnego uznania Kuratora, który decyzją tę poweźmie w każdym poszczególnym wypadku po stwierdzeniu, że inny sposób wywarcia nacisku na gminą (obszar dworski) nie osiągnie celu i że zwloką w dostarczeniu funduszów organowi samorządu szkolnego przyniesie znaczną szkodą interesom szkolnictwa.

§ 26. ociąganie z gmin (względnie obszarów dworskich) asygnowanych przez Kuratora Okręgu Szkolnego organom gminnego samorządu szkolnego sum, o których mowa w art. 16 ustawy, odbywa się w drodze egzekucji administracyjnej w sposób przepisany dla publiczno-prawnych pretensji Skarbu Państwa.

1 § 18 zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 6 czerwca 1931 r. (Dz.U.31.70.570) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 13 sierpnia 1931 r.

2 § 23 zmieniony przez obwieszczenie z dnia 6 czerwca 1931 r. o sprostowaniu błędu w rozporządzeniu z dnia 5 lipca 1923 r. w przedmiocie wykonania ustawy z dnia 17 lutego 1922 r. o zakładaniu i utrzymywaniu publicznych szkół powszechnych. (Dz.U.31.70.576) z dniem 13 sierpnia 1931 r.

• Identyfikator: Dz.U.1923.73.574
• Rodzaj: Rozporządzenie
• Tytuł: Wykonanie ustawy z dnia 17 lutego 1922 r. o zakładaniu i utrzymywaniu publicznych szkół powszechnych.
• Data aktu: 05/07/1923
• Data ogłoszenia: 27/07/1923
• Data wejścia w życie: 11/08/1923