Procedura stałego Sądu Rozjemczego, ukonstytuowanego na mocy artykułów 11-21 Konwencji między Polską i Wolnem Miastem Gdańskiem a Niemcami w sprawie wolności tranzytu pomiędzy Prusami Wschodniemi a resztą Niemiec. Paryż.1921.04.21.

OŚWIADCZENIE RZĄDOWE
z dnia 11 maja 1923 r.
w przedmiocie procedury stałego Sądu Rozjemczego, ukonstytuowanego na mocy artykułów 11-21 Konwencji między Polską i Wolnem Miastem Gdańskiem a Niemcami w sprawie wolności tranzytu pomiędzy Prusami Wschodniemi a resztą Niemiec, podpisanej w Paryżu dnia 21 kwietnia 1921 r. (Dz. U. R. P. z r. 1322 r. № 61, poz. 549).

Podaje się niniejszem do wiadomości, że w myśl art. 20 Konwencji między Polską i Wolnem Miastem Gdańskiem a Niemcami w sprawie wolności tranzytu pomiędzy Prusami Wschodniemi a resztą Niemiec, podpisanej w Paryżu dnia 21 kwietnia 1921 roku, została ustalona procedura stałego Sądu Rozjemczego, ukonstytuowanego na mocy artykułów 11-21 tejże Konwencji.

PROCEDURA

Niemiecko-Polsko-Gdańskiego Sądu Rozjemczego

(Konwencja Paryska z dnia 21 kwietnia 1921).

Artykuł  1.

Sąd Rozjemczy nosi nazwę: Niemiecko-Polsko -Gdański sąd Rozjemczy do spraw ruchu tranzytowego w Gdańsku.

Artykuł  2.
(1)
Język polski i niemiecki są równouprawnione.
(2)
Do przedstawień, podań i odpowiedzi należy dołączyć tłumaczenie, uwierzytelnione przez sądownie zaprzysiężonego tłumacza, w ilości egzemplarzy, wskazanej w art. 3.
(3)
Jeżeli rozprawa ustna odbywa się w obu językach, wówczas należy powołać jednego lub więcej tłumaczy.
Artykuł  3.
(1)
Przedstawienie kierować należy do Przewodniczącego.
(2)
Przedstawienie powinno zawierać możliwie wyczerpująco wszystkie pretensje wraz z uzasadnieniem i podaniem środków dowodowych i powinno być wniesione w 4 egzemplarzach (1 oryginał, 3 uwierzytelnione odpisy).
(3)
Dalsze postępowanie odbywa się jak następuje:
a)
Przewodniczący zatrzymuje oryginał przedstawienia i posyła po jednym odpisie do obydwóch sędziów, biorących udział w sprawie (dla informacji), pozostały zaś odpis stronie przeciwnej (do oświadczenia).
b)
Do odbioru przedstawień, oświadczeń wzajemnych, orzeczeń rozjemczych i innych pism winien być wyznaczony ze strony każdego Rządu pełnomocnik, o ile to możliwe, w osobie agenta Rządu.
c)
Przewodniczący, przesyłając przedstawienie, oświadczenie strony przeciwnej, repliką, duplikę i inne pisma, wyznacza odpowiedni, niezbyt długi termin do odpowiedzi. W razie zgłoszonego wniosku- jest on uprawniony do przedłużenia rzeczonego terminu, przyczem wolno mu zasięgnąć przedtem zdania obu stron interesowanych.
d)
Strona przeciwna może złożyć oświadczenie w oznaczonym terminie, stawiając ze swej strony z uzasadnieniem i możliwie dokładnem podaniem środków dowodowych wniosek oddalenia roszczenia i przedstawiając ewentualne własne roszczenia, które jednakowoż muszą siać w prawnym i rzeczowym związku z roszczeniem przedstawionem.
e)
Wnoszący przedstawienie ma prawo wniesienia repliki, przeciwnik zaś dupliki.
f)
Przewodniczący, a także i Sąd Rozjemczy mają prawo w poszczególnych wypadkach jedną lub drugą stronę, albo też obie strony, wezwać do uzupełnienia oświadczeń.
g)
Wszystkie pisma wymienione pod c) do f) należy wnosić w oryginale i 3 uwierzytelnionych odpisach, przewodniczący zaś postępuje z niemi, jak wskazano pod a).
Artykuł  4.
(1)
Przed Sądem Rozjemczym odbywa się ustna rozprawa między stronami, chyba, że obie strony i trzej Sędziowie, biorący udział w sprawie zrzekną się rozprawy ustnej.
(2)
Jeżeli się odbywa rozprawa ustna, każda strona (każdy agent lub jego pełnomocnik) może uciec siej do pomocy rzeczoznawców (doradców).
(3)
Na wniosek obu stron Sąd Rozjemczy może zarządzić przeprowadzenie rozprawy publicznie.
(4)
Postanowienie art. III, punkt 3 f) ma odpowiednie zastosowanie.
(5)
Sąd określa zakres przeprowadzenia ewentualnie potrzebnych dowodów i rozstrzyga, czy, kiedy, gdzie i przez kogo mają być przesłuchani świadkowie i rzeczoznawcy; Sąd może zadawać im wszystkie pytania które uzna za wymagane. Sąd ma prawo również przeprowadzić dochodzenia na miejscu.
(6)
Z przebiegu rozpraw należy spisać protokuł.
Artykuł  5.
(1)
Pogodzenie się stron bez współdziałania Sądu Rozjemczego jest dopuszczalne.
(2)
Pogodzenie się, które nastąpi przy współudziale Sądu Rozjemczego, ma tę samą moc, co orzeczenie.
(3)
Każda strona ma prawo - aż do zakończenia ostatniej ustnej rozprawy - cofnąć swoje przedstawienie. Na żądanie strony przeciwnej, Sąd Rozjemczy - po wysłuchaniu wnoszącego przedstawienie - ustala koszty, jakie winien on zapłacić stronią przeciwnej.
(4)
Po cofnięciu przedstawienia przez stronę, strona przeciwna ma prawo wystąpić z wnioskiem, ażeby sporna kwestja (art. 11 Konwencji z 21 kwietnia 1921 r.) rozstrzygnięta była orzeczeniem Sądu Rozjemczego.
Artykuł  6.
(1)
Po zakończeniu rozprawy Sąd odbywa naradę w swem gronie. Orzeczenie wraz z uzasadnieniem sporządza się na piśmie. Potem dopiero uwiadamia się obie strony. Jeżeli obie strony są obecne, lub zostały wezwane do jawienia się na termin ogłoszenia orzeczenia, uwiadomienie odbywa się, ustnie, w razie przeciwnym, pisemnie przez przesłanie orzeczenia wraz z uzasadnieniem za pokwitowaniem z odbioru, lub przez pocztę. W razie ogłoszenia orzeczenia ustnie, należy oprócz tego przesłać orzeczenie wraz z uzasadnieniem pisemnem iv sposób wyżej określony.
(2)
Sąd Rozjemczy ma prawo - na wypadek wniosku - oznaczyć, która strona ponosi koszty i w jakiej wysokości.
(3)
Sędziowie są obowiązani zachować w tajemnicy przebieg i wynik głosowania.
Artykuł  7.

Przewodniczący ma prawo - nawet w tym wypadku, gdy niema do rozstrzygnięcia żadnej sprawy spornej - zwołać Sędziów na posiedzenie. Również jest on obowiązany do tego i na życzenie jednego z Sędziów.

W każdym roku kalendarzowym powinno się odbyć przynajmniej jedno posiedzenie.

Artykuł  8.

Przepisy niniejszej procedury Sąd Rozjemczy jest władny zmieniać i uzupełniać. Zmiany uzyskują moc obowiązującą dopiero po dokonanem zawiadomieniu wszystkich trzech Rządów. Do spraw będących w toku zmiany te nie mają zastosowania.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1923.57.404

Rodzaj: Umowa międzynarodowa
Tytuł: Procedura stałego Sądu Rozjemczego, ukonstytuowanego na mocy artykułów 11-21 Konwencji między Polską i Wolnem Miastem Gdańskiem a Niemcami w sprawie wolności tranzytu pomiędzy Prusami Wschodniemi a resztą Niemiec. Paryż.1921.04.21.
Data aktu: 11/05/1923
Data ogłoszenia: 09/06/1923
Data wejścia w życie: 24/06/1923