Wykonanie ustawy z dnia 9 marca 1923 r. o karach za zwłokę oraz o kosztach egzekucyjnych.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SKARBU
z dnia 29 marca 1923 r.
w przedmiocie wykonania ustawy z dnia 9 marca 1923 r. o karach za zwłokę oraz o kosztach egzekucyjnych.

Na zasadzie art. 8 ustawy z dnia 9 marca 1923 r. o karach za zwłokę oraz o kosztach egzekucyjnych (Dz. U. R. P. № 31 poz. 189) zarządza się co następuje:
§  1.
Ustawa ma zastosowanie zarówno do tych należności, których uiszczenie jest nakazane w terminach ściśle w odnośnych ustawach określonych, bez uprzedniego doręczenia nakazu płatniczego (np. połowa podatku dochodowego przypadająca za rok podatkowy 1923 od osób prawnych, a płatna najpóźniej dnia 1 maja 1923 r.), jak również do tych należności, których terminy płatności są wyznaczone w doręczonych płatnikom nakazach płatniczych, względnie w wezwaniach płatniczych (np. podatek spadkowy).

Do art. 1 ustawy.

§  2.
Określone artykułem 1 ustawy należnością nieuiszczone w terminach należycie oznaczonych (§ 1 nin. rozp.) uważa się za zaległości powstałe z winy płatnika. Jeżeli płatnik udowodni, że nie-uiszczenie przezeń należności w terminie płatności wynikło z winy właściwego urzędu (np. wskutek nie-przeprowadzenia na czas przypisu należność)), wówczas należności takie nie podpadają pod pojęcie zaległości w rozumieniu art. 1 ustawy.

Do art. 2 ustawy.

§  3.
Kara za zwłokę wynosi 10% miesięcznie za cały czas zwłoki, który liczy się od piętnastego dnia po upływie terminu płatności należności, wymienionych w art. 1 ustawy.
§  4.
Od grzywien i kar podatkowych oraz stemplowych nie pobiera się kary za zwlokę, ponieważ grzywny te i kary nie są wymienione w art. 1 ustawy.
§  5.
Odsetki za zwłokę od zaległych jeszcze kwot nadzwyczajnej daniny państwowej oblicza się i pobiera według norm ustalonych ustawą z dnia 16 grudnia 1921 r. (Dz. U. R. P. z r. 1922 № 1 poz. 1).

Do art. 3 ustawy.

§  6.
Czas zwłoki oblicza się według miesięcy w rozumieniu ustaw cywilnych (a die ad diem, np. od 15 lutego do 14 marca włącznie liczy się miesiąc), przyczem miesiąc zaczęty liczy się za cały.

(Przykłady:

1.
Ustawowy termin płatności pewnej należności upływa 1 marca 1924 r. Płatnik uiścił tę należność dopiero 14 marca 1924 r.; nie jest on obowiązany płacić kary za zwłoką, gdyż według § 3 nin. rozp. kary za zwłokę pobiera się dopiero od piętnastego dnia po upływie terminu płatności.
2.
Płatnikowi doręczono nakaz płatniczy 9 stycznia 1924 r. Wymieniona w nakazie należność płatną jest w ciągu trzydziestu dni, licząc od dnia następnego po doręczeniu nakazu płatniczego, czyli że termin płatności upływa 8 lutego 1924 r.

Płatnik uiścił tę należność dopiero 25 listopada 1924 r.

Karę za zwłokę należy obliczyć od 23 lutego 1924 r. (t. j. od piętnastego dnia po upływie terminu płatności, który upłynął 8 lutego 1924 r.) po 10% miesięcznie za okres dziesięciu miesięcy, gdyż 25 listopada 1924 r. upłynął czas zwłoki, wynoszący pełnych 9 miesięcy i 2 dni, które liczy się za cały miesiąc.

3.
Termin płatności pewnej należności upłynął 31 marca 1924 r. Płatnik zgłosił się do kasy z zamiarem uiszczenia tej należności dnia 14 kwietnia 1924 r. Wpłaty jednak nie mógł uskutecznić z powodu zamknięcia kasy (np. pożar, przeniesienie kasy) lub z powodu braku przypisu dodatków samorządowych. W tym wypadku czas zwłoki liczy się dopiero

od dnia ustania przyczyn, które uniemożliwiły uiszczenie należności).

Do art. 6 ustawy.

§  7.
Przez pisemne wezwanie (upomnienie) płatnika (ustęp 1 art. 6 ustawy) należy rozumieć pismo władzy lub organu, powołanego do ściągania należności, skierowane do płatnika z wezwaniem uiszczenia zaległości i doręczone temuż płatnikowi za potwierdzeniem odbioru.
§  8.
Koszty, o których mowa w art. 6 ustawy, wpływają zawsze na rzecz Skarbu Państwa i to nawet w tych wypadkach, w których przedmiotem egzekucji przeprowadzonej przez organa skarbowe są zaległości, przypadające na rzecz niepaństwowych związków prawa publicznego. Jeżeli jednak przymusowe ściągnięcie zaległości nie powoduje żadnych kosztów dla Skarbu Państwa, np. gdy egzekucji zaległości nie przeprowadza organ skarbowy, lecz zarząd gminy bez współudziału organów skarbowych, wówczas zarząd gminy pobiera koszty egzekucyjne dla siebie w wysokości unormowanej w art. 6 ustawy.
§  9.
W wypadkach solidarnego obowiązku kilku płatników do uiszczenia należności w art. 1 wymienionych kary za zwłoką oraz opłaty za pisemne wezwania (upomnienia), pobrane łącznie od wszystkich solidarnie zobowiązanych, nie mogą przekraczać norm przewidzianych w art. 2 i w art. 6 ustęp 1 ustawy.
§  10.
Za podstawę do obliczenia opłaty za upomnienie (wezwanie) płatnika do uiszczenia zaległości (art. 6 ustęp 1 ustawy) należy przyjąć wysokość samej zaległości, t. j, należność Skarbu Państwa wraz z dodatkami na rzecz niepaństwowych związków prawa publicznego.

Z tej okoliczności, że wysokość opłaty za pisemne wezwanie (upomnienie) płatnika została unormowaną w ustawie, nie wynika wcale, iżby ustawa uznawała wezwanie (upomnienie) za nieodzowny krok egzekucyjny.

§  11.
Pięcioprocentową opłatą za każdą czynność organu egzekucyjnego, dokonaną u płatnika w celu przymusowego ściągnięcia zaległości (art. 6, ustęp 2 ustawy), oblicza się od przypadającej do ściągnięcia zaległości wraz z karami za zwłokę i kosztami egzekucyjnemi, już narosłemi do dnia przedsięwzięcia odnośnej czynności egzekucyjnej. Opłata ta jednak nie może wynosić mniej niż 1.000 mk.

Wspomniana wyżej opłata przypada do uiszczenia nawet wówczas, gdy czynność egzekucyjna nie odniosła żadnego skutku.

Do art. 8 ustawy.

§  12.
Odroczenie zaległości lub rozłożenie ich na raty zasadniczo nie zwalnia płatnika od obowiązku uiszczenia kar za zwłokę w pełnej ustawowej wysokości (art. 2 ustawy) chyba, że specjalne ustawy zwalniają go od tego obowiązku lub przewidują ulgi w tym względzie (np. art. 297 ustawy ros. o podatkach bezpośrednich lub art. 16 ustawy o podatku od wzbogacenia się (Dz. U. R. P. № 30, poz. 238).
§  13.
Z początkiem każdego roku kalendarzowego izby skarbowa winny uprzedzać płatników publicznem obwieszczeniem o terminach płatności podatków i opłat (art. 1 ustawy) z tem, że nieuiszczenia w terminie pociąga za sobą nałożenie kar i kosztów przewidzianych w ustawie o karach za zwłokę oraz o kosztach egzekucyjnych.

Do art. 9 ustawy.

§  14.
Od zaległości, powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy, należy pobrać karę za zwłokę w myśl art. 2 ustawy dopiero po upływie czterech tygodni t. j. poczynając od dnia 29 po ogłoszeniu ustawy; za czas przeszły zaś należy od takich zaległości obliczać kary, względnie odsetki za zwłoką wedle przepisów, które obowiązywały przed dniem wejścia w życie ustawy.

O ileby jednak co do pewnych zaległości w dniu 29 po ogłoszeniu ustawy, nie upłynęło jeszcze pełnych 14 dni od terminu ich płatności (art. 2 ustawy), wówczas należy przy pobraniu kary za zwłokę, doliczyć do powyższego czterotygodniowego okresu jeszcze te dni, których brak do pełnych 1.4 dni.

[Przykłady:

Ustawę ogłoszono dnia 28 marca 1923 r. Ustawa ta wchodzi przeto w życie dnia 26 kwietnia 1923 r.

1. Termin płatności pewnej należności upłynął z dniem 20 marca 1923 r. Kary za zwłokę należy pobrać od 26 kwietnia 1923 r.

2. Termin płatności pewnej należności upłynął z dniem 18 kwietnia 1923 r. Kary za zwłokę należy pobrać dopiero od 3 maja 1923 r. (gdyż do 26 kwietnia 1923 r. upłynęło dopiero 7 dni od terminu jej płatności)].

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1923.38.259

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Wykonanie ustawy z dnia 9 marca 1923 r. o karach za zwłokę oraz o kosztach egzekucyjnych.
Data aktu: 29/03/1923
Data ogłoszenia: 12/04/1923
Data wejścia w życie: 26/04/1923