Granice uchybień obiegowych dla narzędzi mierniczych, używanych w obrocie publicznym.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA PRZEMYSŁU I HANDLU
z dnia 15 listopada 1923 r.
w przedmiocie granic uchybień obiegowych dla narzędzi mierniczych, używanych w obrocie publicznym.

Na podstawie art. 11 dekretu o miarach z dnia 8 lutego 1919 r. (Dz. P. P. P. № 15 poz. 211), rozporządzenia Ministra b. Dzielnicy Pruskiej z dnia 28 mają 1921 r. w przedmiocie miar (Dz. Urzęd. M-stwa b. Dz. Pr. № 20, poz. 138), rozporządzeń Rady Ministrów z dnia 17 listopada 1921 r. (Dz. U. R. P. № 100, poz. 716) i z dnia 16 czerwca 1922 r. (Dz. U. R. P. № 52, poz. 470) oraz § 13 ustąp 2 Ustawy Rzeszy Niemieckiej o miarach z dnia 30 maja 1903 r. (Dz. U. Rzeszy Niemieckiej str. 349) i § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 1923 r. (Dz. U. R. P. № 28, poz. 166) zarządza się co następuje:
§  1.
Ustanawia się następujące granice uchybień obiegowych dla narządzi mierniczych, używanych w obrocie publicznym.

I.

NARZĘDZIA DO MIERZENIA DŁUGOŚCI.

A.

Przymiary bławatne.

Granice uchybień obiegowych wynoszą:

1. Dla długości ogólnej:

przymiarów wielkości 0, 5 i 1 mtr 3 milim.

2. Dla podziałki:

a)
dla odległości dowolnego ograniczenia od obu końców przymiaru-jak dla długości ogólnej;
b)
dla dwuch działek sąsiednich dopuszczalna różnica wynosi 1,5 milimetra.

B.

Suwaki miernicze zwyczajne.

Granice uchybień obiegowych wynoszą:

1. Dla całej długości podziałki;

a)
suwaków metalowych
2 do 1,6 metra włącznie 3 milimetry
1,5 0,6 " " 1,5 "
0,5 metra i mniej " 0,75 "
b)
suwaków z innych materjałów
2 do 0,6 metra włącznie 6 milimetrów
1,5 " 0,9 " " 4,5 "
0,8 " 0,5 " " 3 "
0,4 " 0,3 " " 1,5 "
0,2 " 0,1 " " 0,75 "
2.
Dla odległości pomiędzy mackami w porównaniu z długością, odczytaną na przymiarze;
a)
dla suwaków z drzewa-potrójne uchybianie, dopuszczalne dla całej podziałki;
b)
dla suwaków z innych materjałów-podwójna uchybienia, dopuszczalne dla całego przymiaru.
3.
Dla podziałek:
a)
dopuszczalne uchybienie od dolnej podziałki do początku (zera) podziałki równa się uchybieniu dla całkowitej długości podziałki;
b)
granica różnicy długości między dwoma sąsiedniemi centymetrami lub półcentymetrami ......... 1,5 milimetra.

między dwoma sąsiedniemi milimetrami lub półmilitrami 0,3 milimetra.

II.

POJEMNIKI.

A.

Pojemniki zwyczajne.

Wielkość pojemnika Pojemniki wąskie i średnie z wyjątkiem drewnianych Pojemniki drewniane i pojemniki szerokie
100 litrów 600 cm3 1.200 cm3
50 " 300 " 600 "
25 " 150 " 300 "
20 " 150 " 300 "
10 " 75 " 150 "
5 " 37,5 " 75 "
4 litry 30 " 60 "
2 " 15 " 30 "
1 litr 7,5 cm3 15 "
½ litra 7,5 " 15 "
¼ " 3,75 " 7,5 "
" 3,75 " - "
1/16 " 1,88 " - "
1/32 " 0,94 " - "

B.

Menzury zwyczajne

(menzury do mleka, cylindry miernicze do mleka)

Granica uchybienia obiegowego wynosi dla każdej objętości, wyznaczonej przez podziałkę, trzy dwuchsetne największej pojemności.

III.

PRZYRZĄDY MIERNICZE DO MLEKA ZE SKALĄ PŁYWAKOWĄ.

Granica uchybienia obiegowego wynosi dla każdej objętości, wyznaczonej przez podziałkę, trzy dwuchsetne największej pojemności.

IV.

WZORCE OBJĘTOŚCI NIEWŁAŚCIWE.

A.

Beczki,

Granice uchybień obiegowych wynoszą;

1. dla beczek do piwa

pojemności do 10 litrów włącznie 0,2 litra,
" powyżej 10 litrów 1/50 pojemności beczki,

2. dla innych beczek

pojemności do 30 litrów włącznie 0,2 litra,
" powyżej 30 litrów 1/50 o pojemności.

B.

Wzorowane bańki (konwie) do przewozu mleka.

Granice uchybień obiegowych wynoszą:
dla baniek o pojemności do 10 litrów włącznie 0,15 litra
" " " " " 20 " " 0,3 "
" " większych 0,75 "

V.

ODWAŻNIKI.

A.

Odważniki użytkowe zwyczajne do szalek normalnych.

Granice uchybień obiegowych wynoszą:
1. dla odważnika 5 kilogramowego 15 gram.
" " 2 " 12 "
" " 1 " 7,5 "
" " 5 kilogramowego 3,75 "
" " 2 " 1,8 "
" " 1 " 1,2 "
" " 50 dekagramowego 750 miligr.
" " 20 " 300 "
" " 10 " 180 "
" " 5 " 150 "
" " 2 " 90 "
" " 1 " 60 "
" " 0,5 " 45 "

2. dla odważników wielkości, nie pomieszczonych w tablicy powyższej,-tyleż, ile wynoszą dla odważników bezpośrednio większych, znajdujących się w tablicy.

B.

Odważniki użytkowe zwyczajne do szalek specjalnych.

Granica uchybienia obiegowego dla danego odważnika równa się granicy takiegoż uchybienia dla odważnika użytkowego zwyczajnego do szalek notarialnych, którego wielkość równa jest masie rzeczywistej danego odważnika.

C.

Odważniki dokładniejsze.

Granice uchybień obiegowych wynoszą:
1. Dla odważnika 5 mirjagramowego 5 gramów
" " 2 " 4 gramy
" " 1 " 2,5 grama
" " 5 kilogramowego 1,25 "
" " 2 " 600 "
" " 1 " 400 "
" " 50 dekagram. 250 "
" " 20 " 100 "
dla odważnika 10 " 60 miligramów
" " 5 " 50 "
" " 2 " 30 "
" " 1 " 20 "
" " 5 graniowego 12 "
" " 2 " 6 "
" " 1 4 miligramy
" " 500- miligramowego o 2 "
" " 200 " 2 "
" " 100 " 2 "
" " 50 " 1 miligram
" " 20 " 1 "
" " 10 " 1 "
" " 5 " 0,5 miligrama
" " 2 " 0,4 "
" " 1 " 0,2 "

2. dla odważników wielkości, nie pomieszczonych w tablicy powyższej,-tyleż, ile wynoszą dla odważników bezpośrednio większych, znajdujących się. w tablicy;

3. dla odważników, których wielkość wyrażona jest w karatach,-tyleż, ile wynoszą dla odważników o tejże masie, których wielkość wyrażona jest W miligramach, gramach lub dekagramach, w myśl punktów 1 i 2.

VI.

WAGI.

A.

Wagi handlowe zwyczajne.

Granice uchybień obiegowych są następujące:

1. Czułość wagi powinna być taka, aby przy największem dopuszczalnem jej obciążeniu niżej wymienione obciążenia dodatkowe wywołały stałe odchylenia (wskazówki, strzałki i t. p.) od położenia równowagi, wynoszące nie mniej niż 2 milimetry:

a)
dla wag przenośnych- gramy na każdy kilogram nośności,
b)
dla wag fundamentowanych - 2 gramy na każdy kilogram nośności.

2. Przy obciążeniu wagi jedną dziesiątą nośności powinna piąta część obciążenia dodatkowego, obliczonego według punktu 1, wywołać stałe odchylenia (wskazówki, strzałki i t. p.), wynoszące nie mniej niż 2 milimetry.

3. Uchybienia obiegowe wskazań wagi przy pełnem obciążeniu i 1/10 tegoż nie powinny przekraczać wymienionych w punktach 1 i 2 dopuszczalnych miar czułości.

4. Granica uchybienia obiegowego przy innych obciążeniach wynosi:

a)
przy obciążeniu w granicach od 1/10 do 1/5 nośności; 1/5 granicy uchybienia obiegowego dla największego obciążenia;
b)
przy obciążeniu powyżej 1/5 nośności: 3 gramy na każdy kilogram rzeczywistego obciążenia dla wag przenośnych i 2 gramy - dla wag fundamentowanych.

5. Powyższa warunki powinny być zachowane przy każdej pozycji obciążenia szalki lub pomostu.

6. W wagach z wyłącznikiem wskazanie wagi obciążonej, po kilkakrotnem wyłączeniu (odciążeniu) i ponownem włączeniu mechanizmu dźwigniowego nie powinno wykazywać uchybień większych od wymienionych w punktach 1, 2, 3 i 4,

B.

Wagi dokładniejsze.

Granice uchybień obiegowych przy największem dopuszczalnem obciążeniu wynoszą:

dla wag o nośności 10 gramów i mniej-2 miligramy na każdy gram nośności,

powyżej 10 gramów do 20 gramów -20 miligramów,
" 20 " " 100 " - 1 miligram na każdy gram nośności,
powyżej 100 gramów do 200 gramów -100 miligramów,
" 200 " " 5 kg. wyłącznie -0,5 mg. na każdy gram nośności,
5 kg. i 10 kg. - 2 gramy,
10 kg. i więcej - 0,2 miligrama na każdy gram nośności.

VII.

WODOMIERZE.

Różnica pomiędzy wskazaniem wodomierza a objętością przepuszczonej przez niego wody, wymierzonej za pomocą wzorców normalnych, przy największem dopuszczalnem obciążeniu wodomierza, jego połowie i dziesiątej części nie powinna być większa od 4% wymierzonej objętości.
§  2.
W wypadkach, kiedy postanowienia § 1 niniejszego rozporządzenia przewidują dla jednego i tego samego narzędzia mierniczego dwie lub kilka granic uchybień obiegowych, narzędzie to jest nierzetelne, jeżeli choć jedna z tych granic jest przekroczona.
§  3.
Rozporządzenie niniejsze obowiązuje na całem terytorjum Państwa i wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Równocześnie tracą moc obowiązującą w b. zaborze rosyjskim wszelkie dotychczasowe przepisy w przedmiocie granic uchybień obiegowych dla narzędzi mierniczych, używanych w obrocie publicznym zaś w b. dzielnicy pruskiej wszystkie przepisy sprzeczne z niniejszem.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1923.121.978

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Granice uchybień obiegowych dla narzędzi mierniczych, używanych w obrocie publicznym.
Data aktu: 15/11/1923
Data ogłoszenia: 30/11/1923
Data wejścia w życie: 30/11/1923