Państwowe stypendja oraz inne formy pomocy dla młodzieży akademickiej.

USTAWA
z dnia 30 października 1923 r.
o państwowych stypendiach oraz innych formach pomocy dla młodzieży akademickiej.

Na mocy art. 44 Konstytucji ogłaszam ustawą następującej treści:

A.

O stypendjach.

Art.  1.

Celem umożliwienia studjów w państwowych szkołach akademickich wyjątkowo zdolnej, pilnej a niezamożnej młodzieży, odznaczającej się nieskazitelnym charakterem obywatelskim, ustanawia się na pożytek i chwałą nauki polskiej i Rzeczypospolitej państwowe stypendja w wysokości, zapewniającej całkowite pokrycie kosztów utrzymania I kształcenia się stypendysty.

Wysokość stypendjów ulega automatycznie zwyżce lub zniżce w ciągu danego roku stypendialnego, równolegle do wahań poborów urzędników państwowych.

Stypendja przyznaje siej na rok jeden, przyczem dotychczasowi stypendyści mają pierwszeństwo do otrzymania stypendjum na rok następny aż do ukończenia normalnego biegu studiów.

Jedna osoba nie może pobierać stypendjum dłużej, niż przez liczbę lat, odpowiadającą normalnemu czasowi studjów w danej dziedzinie w szkole akademickiej.

Art.  2.

Pierwszeństwo do przyznawanych stypendjów przysługiwać będzie studentom, zamierzającym poświęcić się badaniom naukowym lub pracy pedagogicznej.

Art.  3. 1

Stypendja będą wypłacane z funduszów, na które składają się:

a)
sumy, corocznie wnoszone; przez Rząd w miarą możności finansowej Skarbu Państwa do budżetu na pokrycie stypendjów;
b)
specjalne, opłaty, pobierane od studentów państwowych szkół akademickich; wysokość opłat ustanawia Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego na podstawie opinji senatów; rady wydziałowe mają prawo zwalniać niezamożnych studentów od powyższych opłat;
c)
sumy, przyznawane przez ciała samorządowe na cele stypendjów państwowych, przyczem, jeżeli przyznana suma pokrywa przynajmniej w połowie pełne stypendjum, wolno im czynić zastrzeżenia: 1) co do kierunku prac stypendystów, oraz 2) co do pierwszeństwa dla kandydatów, pochodzących z danej okolicy;
d)
sumy, wnoszone przez instytucje społeczne i jednostki prywatne, które również mogą czynić zastrzeżenia, wskazane w p. c), o ile wnoszą sumę. dostateczną na pokrycie pełnego stypendjum;
e)
zwroty pobranych stypendjów.
Art.  4.

Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego ustala liczbę oraz wysokość stypendjów, nadto przed rozpoczęciem roku szkolnego dokonywa podziału stypendiów pomiędzy szkoły akademickie, biorąc w zasadzie za podstawę liczbę studentów w każdej szkole. Senaty akademickie dzielą przyznane szkole stypendja między wydziały z uwzględnieniem szczególnych potrzeb niektórych studjów.

Art.  5.

Stypendja przyznają rady wydziałowe szkół akademickich. W razie zwolnienia się stypendjum rada wydziałowa w czasie jaknajkrótszym przyznaje stypendjum nowemu stypendyście.

Art.  6.

Rada wydziałowa ma prawo przyznać najwyżej 1/4 znajdujących się w jej rozporządzeniu funduszów stypendjalnych na stypendja, w wysokości 50% pełnego stypendjum, oraz 1/8 na pożyczki bezprocentowe, zwrotne najpóźniej w ciągu lat dziesięciu.

Art.  7.

Szkoła wypłaca stypendja w ratach miesięcznych zgóry.

Art.  8.

Stypendysta obowiązany jest nie podejmować się prac zarobkowych, któreby stanowiły jego główne zajęcie.

Każdy stypendysta winien zawiadomić radę wydziałową o swoich zajęciach zarobkowych.

Art.  9.

Stypendysta traci prawo do pobierania przyznanego mu stypendjum w razie:

1)
odjęcia mu tego prawa przez wyrok akademickiej władzy dyscyplinarnej;
2)
porzucenia szkoły lub wydziału;
3)
zaniedbania się w studjach.

O utracie praw stypendysty do przyznanego mu stypendium oraz o wstrzymaniu mu wypłaty rat miesięcznych orzeka ostatecznie rada wydziałowa.

Art.  10.

Przed rozpoczęciem roku akademickiego szkoły składają Ministerstwu Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego sprawozdanie z rozdawnictwa stypendjów w roku ubiegłym.

Art.  11.

Stypendja podlegają zwrotowi w ciągu lat 12 od dnia wypłaty ostatniej raty stypendjalnej.

Sposób i termin spłaty rat stypendjalnych określi Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego w porozumieniu z Ministrem Skarbu.

Art.  12.

Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego i noże niezamożnego byłego stypendystę, zwolnić w całości lub w części od obowiązku zwrotu niespłaconych rat stypendjum, lub termin spłat przedłużyć.

Obowiązek zwrotu stypendjum nie przechodzi na spadkobierców stypendystów.

B.

O innych formach pomocy dla młodzieży akademickiej.

Art.  13.

Niezależnie od opłat na cele stypendjalne (art. 3 b) oraz opłat, ustanowionych art. 92 ustawy o szkołach akademickich z dnia 13 lipca 1920 r. (Dz. U. R. P. № 72, poz. 494), Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego na podstawie opinji senatów akademickich ustanawia specjalne opłaty od studentów na inne cele pomocy w naturze dla młodzieży akademickiej, jako to: na kuchnie, zaopatrzenie w ubranie, książki i t. p. Podziału sum dokonywa Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.

Rady wydziałowe mają prawo zwalniać niezamożnych studentów od powyższych opłat.

Art.  14.

Rząd wnosi corocznie do budżetu odpowiednie sumy na cele, związane z opieką nad fizycznem zdrowiem młodzieży akademickiej, jako to: na uzdrowiska, kolonje letnie, sporty i t. d.

C.

Przepisy ogólne.

Art.  15.

Wykonanie niniejszej ustawy powierza się. Ministrowi Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego w porozumieniu z Ministrem Skarbu.

Art.  16.

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem jej ogłoszenia.

1 Art. 3 zmieniony przez art. 13 ustawy z dnia 22 grudnia 1925 r. o środkach zapewnienia równowagi budżetowej (Dz.U.25.129.918) z dniem 1 stycznia 1926 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1923.118.942

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Państwowe stypendja oraz inne formy pomocy dla młodzieży akademickiej.
Data aktu: 30/10/1923
Data ogłoszenia: 22/11/1923
Data wejścia w życie: 22/11/1923