Tymczasowa bezpośrednia komunikacja osobowa, bagażowa i towarowa między stacjami polskich kolei państwowych a stacjami, położonemi na obszarze W.M. Gdańska, oraz między stacjami polskich kolei państwowych przez obszar W.M. Gdańska.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA KOLEI ŻELAZNYCH
z dnia 23 stycznia 1922 r.
o tymczasowej bezpośredniej komunikacji osobowej, bagażowej i towarowej między stacjami polskich kolei państwowych a stacjami położonemi na obszarze W. M. Gdańska, oraz między stacjami polskich kolei państwowych przez obszar W. M. Gdańska. *

Na mocy dekretu z dnia 7 lutego 1919 r. o tymczasowem przekazaniu Ministrowi Komunikacji prawa wydawania przepisów o przewozie pasażerów, bagażu, i towarów oraz ustalania taryf przewozowych na kolejach polskich (Dz. P. P. P. № 14, poz. 152) i w porozumieniu z Ministrami Skarbu oraz Przemysłu i Handlu zarządza się co następuje:
§  1. 1
Tymczasowo dla bezpośredniej komunikacji osobowej, bagażowej i towarowej między stacjami polskich kolei państwowych a stacjami, położonemi na obszarze W. M. Gdańska, oraz między stacjami polskich kolei państwowych przez obszar W. M. Gdańska, wprowadza się postanowienia następujące:

A.

Komunikacja osobowa i bagażowa.

1)
Pomiędzy stacjami polskiemi a stacjami, leżącemi na obszarze W. M. Gdańska, odprawia się osoby i bagaż bezpośrednio.
a)
Ze stacji W. M. Gdańska do Polski oblicza się należności tak za przejazd osób, jak i za przewóz bagażu za odcinek Gdański, t. j. do taryfowych punktów rozdzielczych (Tczew, Gołąbiewko, Stara Piła, w kierunku Praust, Kokoszki, Kack Mały), według taryfy gdańskiej w walucie gdańskiej, a od taryfowych punktów rozdzielczych do stacji przeznaczenia, t. j. za linje polskie, według taryf polskich w walucie polskiej. Należności za całą przestrzeń pobiera się w walucie gdańskiej, przeliczając należności polskie według kursu, ustalanego co pewien czas. Na życzenie płacącego pobiera kolej należności za linje polskie w walucie polskiej;
b)
w kierunku odwrotnym oblicza się należności za przejazd osób za linje polskie według taryf polskich, a za odcinek Gdański według taryf gdańskich i pobiera się sumę w walucie polskiej, przeliczając należności gdańskie według kursu, ustalanego co pewien czas. Za bagaż oblicza się i pobiera przewoźne za całą odległość podług taryf polskich i w walucie polskiej.
2)
Opłaty za przejazd osób i przewóz bagażu od polskich stacji pogranicznych: Tczew, Gołąbiewko, Miłobądź, Stara Piła w kierunku Praust, Kokoszki, Kack Mały i Gdynia oraz Wejherowo - od tej ostatniej miejscowości tylko dla pociągów pośpiesznych- do stacji W. M. Gdańska oblicza się według taryfy gdańskiej i pobiera się w walucie polskiej według kursu, ustalanego co pewien czas. Należność tę pobiera kolej na życzenie płacącego także w walucie gdańskiej.
3)
Opłaty w komunikacji tranzytowej pomiędzy polskiemi stacjami poprzez obszar W. M. Gdańska oblicza się na podstawie taryf polskich za całą odległość.

B.

Przesyłki nadzwyczajne.

1)
Przesyłki nadzwyczajne są w zasadzie dopuszczalne do przewozu bezpośredniego.
2)
Odprawia się je za kwitem bagażowym na zasadach przewidzianych dla przesyłek bagażowych, a należności oblicza się wedle taryfy dla przesyłek nadzwyczajnych. Kwit bagażowy należy zaopatrzyć napisem przesyłkaExpressgutnadzwyczajna oraz adresem odbiorcy.
3)
Odnośne dyrekcje kolejowe ustalą pociągi, któremi ma się je przewozić i ilości, jakie można przyjąć do przewozu i podadzą to jaknajrychlej do wiadomości publicznej.

C.

.Zwłoki.

1)
Zwłoki przyjmuje się do przewozu za bezpośrednim listem przewozowym na zasadzie ustawowych postanowień, obowiązujących na odnośnych obszarach.
2)
W komunikacji między Polską i W. M. Gdańskiem stosuje się następujące zasady:
a)
z Polski do stacji W. M. Gdańska odprawia się zwłoki na podstawie bezpośrednich (przerachowanych) taryf polskich. Należność pobiera się z góry aż do stacji przeznaczenia;
b)
w kierunku odwrotnym, t. j. ze stacji W. M. Gdańska do Polski oblicza się przewoźne do stacji przeznaczenia, mianowicie: za przestrzeń gdańską do taryfowego punktu rozdzielczego wedle taryf gdańskich i za przestrzeń polską od taryfowego punktu rozdzielczego do stacji przeznaczenia wedle taryf polskich. Opłaty pobiera się w walucie gdańskiej za całą przestrzeń, przeliczając należności polskie według kursu, ustalanego co pewien czas. Na życzenie płacącego pobiera kolej należności za linje polskie w walucie polskiej.
3)
Opłaty w komunikacji tranzytowej pomiędzy polskiemi stacjami przez, obszar; W. M. Gdańska oblicza się na podstawie taryf polskich za całą odległość,

D.

Komunikacja towarowa.

1)
Towary i zwierzęta przyjmuje się do przewozu tak w komunikacji między Polską i W. M. Gdańskiem, jak i tranzytowej za bezpośredniemi listami przewozowemi.

W komunikacji między Polską i W. M. Gdańskiem używa się wewnętrznych listów przewozowych z tekstem polsko niemieckim. Aż do dostarczenia nowych formularzy można używać dotychczasowych formularzy z tekstem w jednym języku. W komunikacji tranzytowej można używać zamiast rzeczonych listów przewozowych z tekstem polsko-niemieckim także takich listów przewozowych, których używa się w komunikacji wewnętrznej kolei nadawczej.

Oświadczenia nadawcy w liście przewozowym, uskutecznia się w języku tego obszaru, w którem przyjęto towar do przewozu. Na granicy, o ile zachodzi potrzeba, ma przejmuiąca kolej przetłomaczyć piśmienne dane listu przewozowego. Kolej uważa się w tym wypadku za mandatarjuszkę nadawcy, który sam ponosi wszelkie skutki, wynikające z ewentualnego niedokładnego przetłomaczenia. Nadawcy przysługuje jednakowoż prawo oświadczenia piśmienne w liście przewozowym podać w obu językach.

Nadawca obowiązany jest dołączyć do listu przewozowego wszelkie zezwolenia wywozu, przywozu, lub przewozu tranzytowego odnośnego obszaru, wymagane dla danej przesyłki.

Kolej nie jest obowiązana do badania autentyczności tych dokumentów. W razie stwierdzenia braku lub nieprawidłowości rzeczonych dokumentów na stacji nadawczej, kolej ma prawo nie przyjąć przesyłki do przewozu. Jeżeli to stwierdzenie postąpiło dopiero na stacji pośredniej, względnie odbiorczej, kolej może przesyłkę zatrzymać i oddać do rozporządzenia nadawcy, który ponosi powstała z tego powodu wydatki (oddanie na skład, składowe, postojowe i t. p.).

2)
Podstawą dla umowy o przewóz stanowią wewnętrzne przepisy taryfowe i przewozowe kolei żelaznych, biorących udział w przewozie towarów.
3)
Odprawianie w komunikacji pomiędzy W. M. Gdańskiem a Polską odbywa się w ten sposób, że dla przestrzeni gdańskiej aż po taryfowy punkt rozdzielczy stosuje się taryfy gdańskie, dla linji polskich taryfy polskie. Wyjątek stanowią przesyłki tych towarów, dla których Taryfa towarowa polskich kolei normalnotorowych przewiduje obliczenie przewoźnego za całą odległość przewozu, nie wyłączając kolei na obszarze W. M. Gdańska.
4)
Należność przewozową pobiera się:

I. W komunikacji ze stacji W. M. Gdańska do Polski:

a) albo z góry za całą przestrzeń;

b) albo z góry tylko do taryfowego punktu rozdzielczego w walucie gdańskiej z przekazaniem reszty w walucie polskiej na odbiorcę;

c) albo całe przewoźne przekazuje się we właściwych walutach na odbiorcę.

II. W kierunku odwrotnym, t. j. z Polski do stacji W. M. Gdańska:

a) albo z góry za całą przestrzeń we właściwych walutach;

b) albo z góry do taryfowego punktu rozdzielczego w walucie polskiej z przekazaniem reszty na odbiorcę;

c) albo całe przewoźne przekazuje się na odbiorcę.

Opłaty pod I a) i b) oraz II b) i c) pobiera się w Gdańsku w walucie gdańskiej, przeliczając należności polskie według kursu, ustalanego co pewien czas. Na życzenie płacącego pobiera kolej należności za linje polskie w walucie polskiej.

5)
Opłaty w komunikacji tranzytowej pomiędzy polskiemi stacjami przez obszar W. M. Gdańska oblicza się na podstawie taryf polskich za całą odległość.
6)
Dla obliczeń przewoźnego za przestrzeń od taryfowego punktu rozdzielczego do stacji przeznaczenia miarodajne są taryfy, obowiązujące na danym odcinku w dniu przejścia przesyłki przez rzeczony taryfowy punkt rozdzielczy.
7)
Wydatki w gotowiźnie i ubezpieczenia terminu dostawy w komunikacji między Polską z jednej, a W. M. Gdańskiem, z drugiej strony, są niedozwolone.

Przesyłki mogą być obciążone zaliczeniami:

a) w komunikacji z Polski do stacyj P. K. P., położonych na obszarze W. M. Gdańska oraz stacyj kolei, będących w Zarządzie P. K. P., na tym obszarze - tylko w walucie polskiej;

b) w komunikacji ze stacyj P. K. P. położonych na obszarze W. M. Gdańska oraz ze stacyj kolei, będących w Zarządzie P. K. P. na tym obszarze, do Polski, - w walucie gdańskiej lub polskiej.

Do pobierania i wypłacania na obszarze W. M. Gdańska zaliczeń, wyrażonych w walucie polskiej, stosuje się postanowienia rozdziału D. ustęp 4.

Zaliczenia, wyrażone w walucie gdańskiej, pobierają stacje polskie w walucie polskiej, stosując urzędowy kurs kolejowy.

8)
Odpowiedzialność kolei za zaginięcia, brak, uszkodzenie i przekroczenie terminu dostawy wobec uprawnionego nadawcy lub odbiorcy określają postanowienia przepisów przewozowych i taryfowych, obowiązujących na odnośnych obszarach. Odstąpienie praw, wynikających z powyższych przepisów komu innemu, jak nadawcy lub odbiorcy, jest niedopuszczalne.
9)
Bez dalszego dowodu można uważać za zaginioną:
a)
przesyłkę pośpieszną, jeżeli najpóźniej 45 dnia po nadaniu nie nadeszła do stacji przeznaczenia:
b)
przesyłkę zwyczajną, jeżeli przy odległościach do 200 km. najpóźniej dnia 60, zaś przy odległościach powyżej 200 km. najpóźniej dnia 90 po nadaniu nie nadeszła do stacji przeznaczenia.

Przy obliczaniu powyższych czasokresów nie uwzględnia się jednak czasu trwania manipulacji celnych na stacjach pośrednich, o ile takowe będą istniały.

10)
Rozdzielczemi punktami taryfowemi, do i od których obliczać się ma należności przewozowe według taryf polskich względnie gdańskich, są następujące stacje:
a)
na odcinku Gdańsk-Tczew i na odcinku Tiegenhof-Tczew stacja Tczew;
b)
na odcinku Hohenstein-Skarszawy stacja Gołąbiewko;
c)
na odcinku Praust-Kartuzy stacja Stara Piła,
d)
" " Gdańsk-Wrzeszcz-Kartuzy stacja Kokoszki;
e)
na odcinku Gdańsk-Wejherowo stacja Kack Mały.

E.

Postanowienia końcowe.

Powyższe zasady dotyczą zarówno ogólnych przepisów taryfowych, jak i sposobu obliczania opłat przewozowych oraz należności ubocznych, klasyfikacji towarów, wysokości stawek i t. p.

Należności narosłe na stacjach pośrednich lub granicznych zalicza się wedle przepisów taryfy, obowiązującej w okręgu danej stacji pośredniej lub granicznej.

Zasady i przepisy niniejszego rozporządzenia nie odnoszą się do komunikacji między Polską a Gdańskiem przez Mławę, Iławę (Deutsch Eylau) i Malbork (Marienburg).

§  2.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem 1 marca 1922 r.

Jednocześnie traci, moc obowiązującą rozporządzenie Ministra Kolei Żelaznych z dnia 6 września 1920 r. o tymczasowej bezpośredniej komunikacji osobowej, bagażowej i towarowej między stacjami polskich kolei państwowych a stacjami, położonemi na obszarze W. M. Gdańska oraz między stacjami polskich kolei państwowych przez obszar W. M. Gdańska (Dz. U. R. P. z 1920 r. № 87, poz. 576).

* Z dniem 1 czerwca 1923 r. niniejsze rozporządzenie traci moc obowiązującą w zakresie objętym rozporządzeniem zmieniającym z dnia 22 maja 1923 r. o taryfie osobowej i bagażowej na kolejach obszaru W. M. Gdańska, zarządzanych przez Polskę w komunikacjach bezpośrednich między Polską a W. M. Gdańskiem oraz między W. M. Gdańskiem a Niemcami przez Polskę (Dz.U.23.55.398), zgodnie z jego § 2.
1 § 1:

- zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 8 listopada 1923 r. (Dz.U.23.117.941) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 15 listopada 1923 r.

- zmieniony przez § 1 rozporządzenia Ministra Kolei z dnia 25 października 1924 r. (Dz.U.24.95.888) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 listopada 1924 r.

- zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 26 marca 1925 r. (Dz.U.25.36.250) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 kwietnia 1925 r.

- zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 29 grudnia 1925 r. (Dz.U.26.4.23) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 15 stycznia 1926 r.

- zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 5 lipca 1926 r. (Dz.U.26.77.441) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 3 sierpnia 1926 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1922.7.52

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Tymczasowa bezpośrednia komunikacja osobowa, bagażowa i towarowa między stacjami polskich kolei państwowych a stacjami, położonemi na obszarze W.M. Gdańska, oraz między stacjami polskich kolei państwowych przez obszar W.M. Gdańska.
Data aktu: 23/01/1922
Data ogłoszenia: 01/02/1922
Data wejścia w życie: 01/03/1922