Przepisy o kolejności przyjmowania ładunków, nadawanych do wysyłania oraz o wykonaniu planu przewozowego na zasadzie kolejności.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA KOLEI ŻELAZNYCH
z dnia 24 czerwca 1922 r.
w sprawie przepisów o kolejności przyjmowania ładunków, nadawanych do wysyłania oraz o wykonaniu planu przewozowego na zasadzie kolejności.

Na mocy dekretu z dnia 7 lutego 1919 r. o tymczasowem przekazaniu Ministrowi Komunikacji prawa wydawania przepisów o przewozie pasażerów bagażu i towarów oraz ustalania taryf przewozowych na kolejach polskich (Dz. P. P. P. № 14, poz. 152) i w po rozumieniu z Mistrami Skarbu oraz Przemysłu i Handlu zarządza się co następuje:
§ 1. 1

I.

Przepisy o kolejności przyjmowania ładunków, nadawanych do wysyłania.

Na każdej stacji poszczególnej dyrekcji naładunek do wagonów przesyłek towarowych uskutecznia się według ustalonej poniżej kolejności.

Kolejności przewozów należy przestrzegać w takim porządku, aby przed pokryciem zapotrzebowań wyższej kolejności, niezależnie od czasu ich zgłaszania, nie były ładowane towary niższej kolejności naprzykład: jeżeli w ciągu danego dnia, z powodu braku wagonów, nie mogły być pokryte wszystkie zamówienia, to pozostałe niepokrytemi przenoszą się na następny dzień i mają pierszeństwo przed zgłoszonemi później zapotrzebowaniami jednakowej lub niższej kolejności; jeżeli jednakże na następny dzień będą zgłoszone zapotrzebowania wyższej kolejności, to powinny być zaspokojone przed pozostałemi z poprzednich dni niższej kolejności.

Lista kolejności ładunków:

1. a) Ładunki wojskowe t. j. takie, których nadawcami i odbiorcami są urzędy wojskowe i które przewożą się za listami transportowemi;

b)
ładunki na potrzeby wojska (t. j. takie, których nadawcą jest osoba lub instytucja prywatna, odbiorcą zaś wyłącznie instytucja wojskowa) ; przewożone za zwykłemi listami przewozowemi, lecz na zasadzie specjalnych zezwoleń władzy wojskowej. Jeżeli nadawcą będzie instytucja rządowa-zezwolenia takie są zbędne.

2. a) Ładunki, adresowane na imię dyrekcji kolejowej oraz ładunki przeznaczone do naprawy taboru kolei państwowych i adresowane do fabryk, uskuteczniających tę naprawę, pod warunkiem dołączenia przez nadawcę do każdego zwykłego listu przewozowego odnośnego zezwolenia Ministerstwa Kolei Żelaznych lub też dyrekcji kolejowej;

b)
słupy telegraficzne, oraz wszelkie artykuły instalacyjne telegraficzne i telefoniczne, nadawane i otrzymywane przez urzędy Ministerstwa Pocz i Telegrafów za zwykłemi listami przewozowemi;
c)
rzeczy i sprzęty domowe pracowników kolejowych przy nominacjach i tranzlokacjach służbowych.

3. a) Węgiel kamienny i brunatny nadawany przez kopalnie do wszystkich stacji tak wewnątrz kraju jak i zagranicę bez względu na osobę odbiorcy; koks i brykiety;

b)
adresowane do kopalń, cement szaber, drzewo kopalniane (stemple, deski, fele, okorki, kapy), środki wybuchowe (strzeliwo) i karbid;
c)
nadawane do kopalń okrąglaki na zasadzie zezwoleń urzędu górniczego;
d)
nadawane przez kopalnie, rafinerje lub składy centrale i przewożone za zwykłemi listami przewozowemi: ropa, ropał, mieszanka opałowa, benzyna i olej gazowy, oraz adresowane do kopalni lub rafinerji: świdry, rury żelazne i betonowe, beczki puste, wszelki tabor kolejek przenośnych, szyny, przybory kolejkowe i części zapasowe taboru kolejkowego;
e)
nadawane pod adresem hut żelaznych, cynkowych i ołowianych rudy, szlaki, topniki (kamień wapienny i dolomit), złom (szmelc) feromangan, materjały ogniotrwałe węgiel drzewny i cement.

4. Nadawane za zwykłemy listami przewozowemi przez Ministerstwo Zdrowia Publicznego lub przez Naczelny Nadzwyczajny Komisarjat do walki z epidemjami, jak również wysyłane przez kogokolwiek bądź pod adresem tych instytucji: maszyny dezynfekcyjne, takież aparaty i przyrządy, urządzenia szpitalne, środki dezynfekcyjne i lecznicze, służące do zwalczania epidemji.

5. a) żyto, pszenica, jęczmień, owies, bobik, fasola, groch, peluszka, gryka, proso, soczewica, kukurydza, bób, wyka, rzepak ozimy i letni, łubin, saradela i przetwory tych ziemiopłodów. Nasiona wszelkie, ziemniaki świeże, cukier, mięso i przetwory mięsne, tłuszcze jadalne, zwierzęce i roślinne, nabiał, drób, jaja;

b)
ryż, śledzie, konserwy wszelkie, herbata, kawa, kakao, cykorja, marmelada, ryby świeże, wody mineralne i przetwory ziemniaczane jako to: krochmal, płatki ziemniaczane, suszonka i inne;.
c)
parafina, świece, zapałki, soda, mydło, łój surowy i topiony, odpadki łoju, wyroby metalowe do użytku domowego, skóry wyprawione na obuwie, obuwie gotowe, wyroby włókiennicze, nici, bielizna, ubrania, worki, przedmioty, służące do opakowania (beczki, skrzynie, szpagat, papier);
d)
nafta i sól przewożone za listami przewozowemi, wydawanemi przez odnośne Ministerstwa;
e)
tytuń w liściach, nadawany pod adresem państwowej fabryki wyrobów tytuniowych oraz wyroby tytuniowe pod adresem państwowych fabryk lub magazynów wyrobów tytuniowych, jak również za zezwoleniami Generalnej Dyrekcji monopolu tytuniowego względnie izb skarbowych lub urzędów skarbowych dla akcyz i monopolów państwowych pod adresem fabryk prywatnych;
f)
spirytus w beczkach, nadawany pod adresem rektyfikacji, puste beczki po spirytusie, nadawane pod adresem gorzelni i rektyfikacji;
g)
kości, mączka kostna, fosforyty;
h)
wszelkie nawozy sztuczne, narzędzia rolnicze i takież maszyny, maszyny młynarskie, kamienie młynarskie, maszyny do wydobywania torfu i dreny (sączki);
i)
drzewa ogrodowe i parkowe, sadzonki takież i leśne, warzywa i jarzyny ogrodowe, jak również wszelkie nasiona siewne traw i warzyw oraz leśne i ogrodowe;
k)
ładunki przewożone pod adresem fabryk lub zakładów, pracujących bezpośrednio na potrzeby wojska (stosownie do wykazu tych fabryk, zakomunikowanego Ministerstwu Kolei Żelaznych przez Ministerstwo Spraw Wojskowych).

6. a) Uwaga. Ładunki, wyszczególnione w wykazach towarów, których wywóz jest zabroniony, przewożone są na zasadzie zezwoleń Głównego Urzędu Przywozu i Wywozu.

7.
a) drzewo osikowe, adresowane do fabryk zapałek, oraz drzewo olszowe i lipowe adresowane do fabryk ołówków
b)
drzewo budulcowe okrągłe i tarte, nadawane pod adresem urzędów Ministerstw Robot Publicznych.
8.
Ładunki przemysłowe:
a)
rudy wszelkie, piryty;
b)
drzewo celulozowe, celuloza, masa drzewna, masa gazowa, kamień wapienny, kaolina, obcinki z papieru, szmaty, żywica, ałun, papier wszelkich gatunków;
c)
wapno palone ziemie i gliny farbiarskie oraz gips i kamień gipsowy nadawane pod adresem krajowych fabryk cementu;
d)
następujące surowce przemysłu hutniczego: żelazo, cynk i ołów w stanie surowym lub walcowanym;
e)
następujące surowce przemysłu metalowego przetwórczego, surowiec odlewny i szematyczny, surowiec żelazny i lejarski, żelazo walcowane, stare żelazo (fragment), odlewy i obrabiarki;
f)
cement oprócz adresowanego do kopalń i hut;
g)
maszyny, narzędzia i materjały budowlane przemysłowej produkcji: cegła, dachówka, łupek asbestowy, papa dachowa, drzwi, okna, posadzki, piece, szkło taflowe, wyroby cementowe i betonowe;
h)
saletra, kwas siarczany, siarkowy i azotowy, amoniak, soda amonjalna i kaustyczna, sól glauberska, chloran potasu, chlorek;
i)
wełna, bawełna, juta, len, konopie, przędza, barwniki;
j)
piasek dla hut szklanych, szkło, glinka ogniotrwała, gotowe wyroby ogniotrwałe;
k)
drzewo bukowe i materjał tarty stolarski dla fabryk mebli, meble lub części składowe mebli;
l)
żelazo handlowe, wyroby żelazne i metalowe, maszyny;
m)
melasa, chmiel i słód oraz piwo w beczkach i butelkach;
n)
gudron, wazelina, oleje smarowe, różnych gatunków, asfalt i koks naftowy;
o)
skóry i garbniki;
p)
materjały izolacyjne (płyty i łupiny z kamienia korkowego, masa izolacyjna i t. p.), używane do izolacji kotłów, maszyn, zbiorników i przewodów parowych.
9.
Drzewo opałowe karpina (pniaki i korzenie) i torf.
10.
Ładunki wszelkiego rodzaju z wyjątkiem wyszczególnionych w p. 5a, wywożone za granicę inną niż przez Gdańsk drogą, według norm, ustalonych przez Ministerstwo Kolei Żelaznych.

Uwaga. Ładunki, wyszczególnione w wykazach towarów, których wywóz jest zabroniony, przewożone są na zasadzie zezwoleń Głównego Urzędu Przywozu i Wywozu.

11.
(skreślony)
12.
Artykuły żywnościowe, niewymienione w kolejności 5 oraz pasza wszelka (melasa, makuchy, otręby, siano i słoma prasowane i t. p.).
13.
(skreślony)
14.
żyto, pszenica, jęczmień, owies, bobik, fasola, groch, peluszka, gryka, proso, soczewica, kukurydza, bób, wyka, rzepak ozimy i letni, łubin, saradela i przetwory tych ziemiopłodów. Nasiona wszelkie, ziemniaki świeże, cukier, mięso i przetwory mięsne, tłuszcze jadalne, zwierzęce i roślinne, nabiał, drób, jaja, - wywożone na obszar Wolnego Miasta Gdańska.
15.
Ładunki wyszczególnione w punkcie 13 wywożone zagranicę cłową Państwa
16.
Wszelkie inne ładunki.

Podawanie wagonów do przewozu osadników i ich mienia, zwierząt domowych, oraz innych ładunków, co do których istnieją, lub będą ogłoszone specjalne przepisy przewozowe, należy uskuteczniać na zasadzie tych specjalnych przepisów,. poza kolejnością według norm Ministerstwa Kolei Żelaznych.

Zezwolenia, o których mowa w poszczególnych punktach listy kolejności, wydane przez odnośne Ministerstwa lub urzędy, należy wklejać do grzbietu księgi ceduł. Zezwolenia te są ważne w ciągu miesiąca, na który zostały wydane.

W wypadkach, w których ładunek korzysta z odpowiedniej kolejności dzięki temu, że jest wysyłany pod pewnym określonym adresem-zawiesza się moc artykułu 73 przepisów przewozowych, obowiązujących na kolejach polskich (Dz. U. R. P. z 1920 r. № 16, poz. 82), z wyjątkiem przysługującego nadawcy prawa do żądania zwrotu ładunku na stację nadawczą.

Przesyłki pośpieszne i drobne przewożą się poza kolejnością w granicach specjalnych norm, ustalonych przez poszczególne dyrekcje.

Ładunki, przybywające z zagranicy, niewyładowane do magazynów komór granicznych, również przewożą się poza kolejnością.

Niniejsze przepisy nie stosują się do przewozów uskutecznianych w wagonach cysternach i w innych wagonach specjalnych, oraz wagonach zagranicznych (powracających na koleje macierzyste), w których ładunki przewożone być mogą na zasadzie wskazówek Ministerstwa Kolei Żelaznych, jak również w wagonach wydzielonych dla przewozu gospodarczych ładunków kolejowych.

Ministerstwo Kolei Żelaznych i dyrekcje kolejowe mają prawo w wypadkach szczególnej wagi, według swego uznania, zezwalać na podawanie wagonów dla przewozu poszczególnych przesyłek ze wskazaniem odpowiedniej kolejności.

II.

Przepisy o wykonaniu planu przewozowego na zasadzie kolejności.

Ministerstwo Kolei Żelaznych na podstawie wniosków Komisji Międzyministerjalnej wyznacza poszczególnym dyrekcjom przeciętne dzienne normy naładunku dla oddzielnych kategorji ładunków.

W granicach tych norm dyrekcje kolejowe ustalają na dany okres czasu normy naładunku na poszczególnych oddziałach i dla poszczególnych kategorji towarów. O ile dyrekcje nie otrzymają zawczasu wskazówek co do norm, otrzymanych na dany miesiąc, zachowują swą moc normy z poprzedniego okresu.

W razie ograniczeń przewozowych lub braku wagonów wskutek czego przedstawione przez nadawców zezwolenia nie mogą być pokryte, zawiadowcy stacji powinni uczynić o tem we wspomnianych dokumentach adnotację, ze wskazaniem w razie ograniczenia przewozów № depeszy ograniczającej i terminu trwania ograniczenia oraz przyłożyć stempel z nazwą stacji i datą uczynienia adnotacji.

Przekroczenia dziennych norm naładunku dopuszczalne są przy ładowaniu tylko w granicach 25% poszczególnych norm z tem jednakże, aby w ciągu bieżącego miesiąca naładunek nie przewyższał normy, określonej na ten okres czasu dla odpowiednich ładunków. O wszelkich ograniczeniach lub przerwach ładunku towarów, odnośne dyrekcje kolei państwowych podają do wiadomości ogólnej, za pomocą stosownych ogłoszeń wywieszanych na stacjach.

§ 2.

Przepisy niniejsze wchodzą w życie z dniem ogłoszenia z mocą obowiązującą od dnia 15 lipca 1922 r. Z dniem 15 lipca 1922 r. tracą swą moc obowiązującą dotychczasowe przepisy w tym przedmiocie (Dz. U. R. P. z 1921, № 86, poz. 630; r. 1922, № 11, poz. 99 i № 39, poz. 332).

1 § 1:

- zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 30 września 1922 r. (Dz.U.22.90.836) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 25 października 1922 r.

- zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 12 grudnia 1922 r. (Dz.U.23.3.17) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 11 stycznia 1923 r.

- zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 1 lutego 1923 r. (Dz.U.23.14.93) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 15 lutego 1923 r.

- zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 4 maja 1923 r. (Dz.U.23.51.362) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 16 maja 1923 r.

- zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 23 czerwca 1923 r. (Dz.U.23.68.535) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 lipca 1923 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1922.52.477

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Przepisy o kolejności przyjmowania ładunków, nadawanych do wysyłania oraz o wykonaniu planu przewozowego na zasadzie kolejności.
Data aktu: 24/06/1922
Data ogłoszenia: 15/07/1922
Data wejścia w życie: 15/07/1922