Zmiany niemieckich ustaw o sądach przemysłowych i kupieckich.

USTAWA
z dnia 30 maja 1922 r.
w przedmiocie zmian niemieckich ustaw o sądach przemysłowych i kupieckich.

Art.  1. 1

Niemiecka ustawa o sądach przemysłowych w układzie, nadanym jej obwieszczeniem z dnia 29 września 1901 r. (Dz. Ust, Rzeszy str. 353), ulega następującym zmianom:

1.
W § 3 ustępie drugim zastępuje się słowa: "dwa tysiące" słowami: "dwadzieścia cztery miljony".
2.
Po § 9 dodaje się. § 9-a o brzmieniu następującem:

"Sądy przemysłowe winny używać pieczęci, przepisanej dla władz i urzędów państwowych w ustawie z dnia 1 sierpnia 1919 r. o godłach i barwach Rzeczypospolitej Polskiej (wzór 3) (Dz. U. R. P. № 69, poz. 416), a opatrzonej na wstędze dokoła orła napisem:

"Sąd przemysłowy w ......"

3.
Zdanie pierwsze ustępu pierwszego § 11 otrzymuje brzmienie następujące:

"Urząd ławnika sądu przemysłowego jest urzędem honorowym. Ma członka sądu przemysłowego powinna być powołana jedynie osoba, która jest obywatelem Państwa Polskiego, ukończyła trzydziesty rok życia, a przytem w ciągu roku poprzedzającego wybór nie pobierała 2 funduszów publicznych ani dla siebie, ani dla swej rodziny wsparcia, przeznaczonego dla ubogich, chyba że pobrane wsparcie zwróciła".

4.
W § 11 ustępie drugim skreśla się "§ 31".
5.
Ustęp pierwszy § 14 otrzymuje brzmienie następujące:

"Czynne prawo wyborcze posiadają osoby obojga płci, które;

a) ukończyły 21 rok życia,

b) w okręgu sądu przemysłowego mają miejsce zamieszkania lub zatrudnienia,

c) są obywatelami Państwa Polskiego. Osoby, wskazane w § 11 ustępie 2, nie mają prawa głosowania".

6.
W § 23 słowa: "do trzystu marek" zastępuje się słowami: "do trzystu tysięcy marek".
7.
Ustęp trzeci § 36 otrzymuje brzmienie następujące:

"Co do utrzymania porządku na posiedzeniach i języka urzędowego stosują się przepisy § 176 do 185 i § 188 do 193 ustawy o ustroju sądownictwa z uwzględnieniem zmian, wprowadzonych rozporządzeniem Ministra b. Dzielnicy Pruskiej Z dnia 15 grudnia 1919 r. o języku urzędowym w sądownictwie i notarjacie w b. dzielnicy pruskiej (Tygodnik Urzędowy Na 70, str. 412)".

8.
W § 42 ustępie pierwszym zastępuje się słowo: "sto" słowami: "trzysta tysięcy".
9.
W § 55 w zdaniu drugiem ustępu pierwsze go zastępuje się słowo "sio" słowami: "miljon".
10.
W § 57 ustępie drugim zastępuje się słowo: "trzysta" słowami; "trzy miljony".
11.
W § 66 ustępie pierwszym zastępuje się słowo; "sto" słowami: "trzysta tysięcy".
Art.  2. 2

Niemiecka ustawa o sądach kupieckich z dnia 6 lipca 1904 r. (Dz. Ust. Rzeszy str. 266) ulega następującym zmianom:

1.
W § 4 zastępuje się słowa: "pięć tysięcy" słowami: "trzydzieści sześć miljonów".
2.
Po § 8 dodaje się § 8-a o brzmieniu następującem:

"Sądy kupieckie winny używać pieczęci, przepisanej dla władz i urzędów państwowych w ustawie i dnia i sierpnia 1919 r. o godłach i barwach Rzeczypospolitej Polskiej (wzór 3) (Dz. U. R. P. № 69, poz. 416), a opatrzonej na wstędze dokoła orła napisem:

"Sąd kupiecki w .........".

3.
§ 13 otrzymuje brzmienie następujące:

"Czynne prawo wyborcze posiadają osoby obojga płci, które:

a) ukończyły 21 rok życia,

b) w okręgu sądu kupieckiego mają przedsiębiorstwo handlowe lub miejsce zatrudnienia,

c) są obywatelami Państwa Polskiego. Osoby, wymienione w § 10 cz. 1 ust. 2-5 nie

mają prawa głosowania".

4.
W § 15 ustępie ostatnim zastępuje się słowa: "pięć tysięcy" słowami: "trzydzieści sześć miljonów".
5.
W § 16 ustępie pierwszym zastępuje się słowo: "trzysta" słowami: "miljon".
Art.  3.

Radę Ministrów upoważnia się, by w miarę zmiany stosunków ekonomicznych podwyższała lub obniżała sumy, określone artykułami 1 i 2 niniejszej ustawy.

Art.  4.

Postanowienia tej ustawy mają zastosowanie do wszystkich sporów, które w dniu wejścia w życie ustawy zawisły w sądach przemysłowych lub kupieckich, a jeszcze do tego dnia nie są ukończone.

Ustawa ta nie dotyczy sporów, które wedle przepisów, obowiązujących przed wejściem w życie niniejszej ustawy, zawisły w sądach zwykłych (powiatowych, okręgowych).

Upoważnia się Ministra Spraw Wewnętrznych do zarządzenia przeprowadzenia nowych wyborów przewodniczących i ławników do sądów przemysłowych i kupieckich dla całej byłej dzielnicy pruskiej lub jej części.

Art.  5.

Wykonanie tej ustawy powierza się Ministrowi Sprawiedliwości i Ministrowi Spraw Wewnętrznych.

Art.  6.

Ustawa niniejsza obowiązuje w b. dzielnicy pruskiej i wchodzi w życie w miesiąc po jej Ogłoszeniu.

1 Art. 1:

- zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 6 grudnia 1922 r. w przedmiocie podwyższenia kompetencji sądów przemysłowych i kupieckich w b. dzielnicy pruskiej. (Dz.U.22.116.1050) z dniem 14 stycznia 1923 r.

- zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 6 sierpnia 1923 r. w przedmiocie podwyższenia kompetencji sądów przemysłowych i kupieckich w województwie poznańskiem i pomorskiem. (Dz.U.23.84.651) z dniem 9 września 1923 r.

2 Art. 2:

- zmieniony przez § 2 rozporządzenia z dnia 6 grudnia 1922 r. w przedmiocie podwyższenia kompetencji sądów przemysłowych i kupieckich w b. dzielnicy pruskiej. (Dz.U.22.116.1050) z dniem 14 stycznia 1923 r.

- zmieniony przez § 2 rozporządzenia z dnia 6 sierpnia 1923 r. w przedmiocie podwyższenia kompetencji sądów przemysłowych i kupieckich w województwie poznańskiem i pomorskiem. (Dz.U.23.84.651) z dniem 9 września 1923 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1922.46.386

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Zmiany niemieckich ustaw o sądach przemysłowych i kupieckich.
Data aktu: 30/05/1922
Data ogłoszenia: 22/06/1922
Data wejścia w życie: 23/07/1922