Wykonanie ustawy z dnia 15 lipca 1920 r. o likwidacji majątków prywatnych w wykonaniu traktatu pokoju, podpisanego w Wersalu dnia 28 czerwca 1919 r.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 26 września 1921 r.
w przedmiocie wykonania ustawy z dnia 15 lipca 1920 r. o likwidacji majątków prywatnych w wykonaniu traktatu pokoju, podpisanego w Wersalu dnia 28 czerwca 1919 r.

Na mocy art. 1 ustawy z dnia 18 marca 1921 r. (Dz. Ust Rz. P. № 31, poz. 183) Rada Ministrów zarządza co następuje:
§  1.
Likwidacji podlegają wszelkie majątki ruchome i nieruchome, w myśl postanowień traktatu pokoju, podpisanego w Wersalu dnia 28 czerwca 1919 roku, za wyjątkiem przedmiotów i pretensji, które na mocy praw, obowiązujących w poszczególnych okręgach sądowych wolne są od egzekucji.
§  2.
Komitet likwidacyjny, powitawszy uchwałą o zastosowaniu likwidacji do majątku, prawa lub interesu, ogłasza o tem w Monitorze Polskim.

W razie powzięcia uchwały, że ma nastąpić likwidacja nieruchomości lub dziedzicznego prawa budowania, przewodniczący komitetu likwidacyjnego równocześnie z ogłoszeniem stawia wniosek o zapisanie tej uchwały w księgach hipotecznych, względnie w księdze gruntowej, ewentualnie po jej założeniu.

§  3.
W przeciągu miesiąca od dnia ogłoszenia w "Monitorze Polskim" w myśl poprzedniego paragrafu osobom zainteresowanym przysługuje prawo zgłoszenia do właściwego komitetu likwidacyjnego sprzeciwów co do możliwości stosowania likwidacji. Sprzeciwy, zgłoszone w powyższym terminie, podlegają rozpatrzeniu komitetu likwidacyjnego, który, w razie uznania sprzeciwu za uzasadniony, może znieść, względnie zmienić poprzednią uchwałę.

Zgłoszenie sprzeciwu nie wstrzymuje postępowania likwidacyjnego.

Niezgłoszenie sprzeciwu w czasie powyżej przepisanym powoduje, że postępowanie likwidacyjne ma taki skutek, jak gdyby zgłoszono nieuzasadnione sprzeciwy, a osobie przeciwko której skierowaną jest uchwała o stosowaniu likwidacji, przysługuje jedynie prawo do sumy, uzyskanej z likwidacji, z zastrzeżeniem praw osób trzecich wobec odbiorcy tej sumy.

§  4.
Po powzięciu uchwały o sposobie likwidacji majątku, prawa lub interesu, komitet likwidacyjny ogłasza o tem w "Monitorze Polskim" i zawiadamia właściciela likwidowanego przedmiotu lub jego zastępcę listem poleconym pod adresem, który posiada komitet likwidacyjny.

O ile komitet likwidacyjny nie jest w posiadaniu adresu właściciela likwidowanego majątku, prawa lub interesu, albo jego zastępcy, wystarcza ogłoszenie.

Uchwała odnosi skutek prawny po upływie trzech dni od dnia ogłoszenia, w "Monitorze Polskim"

§  5.
Komitet likwidacyjny w wypadkach, kiedy to uzna za wskazane, władny jest zażądać od właściciela likwidowanego przedmiotu lub jego zastępcy osobistego stawienia się, jakoteż żądać od nich złożenia, na piśmie lub osobiście wszelkiego rodzaju informacji i wyjaśnień, dotyczących likwidowanego przedmiotu.

W razie nieuzasadnionego niestawienia się właściciela likwidowanego przedmiotu lub jego zastępcy, lub też niezłożenia na piśmie żądanych informacji i wyjaśnień, właściciel traci prawo sprzeciwu co do faktycznych stwierdzeń, dokonanych w postępowaniu likwidacyjnem.

Uznanie niestawienia się za uzasadnione należy do kompetencji komitetu likwidacyjnego.

§  6.
Likwidacja majątków nieruchomych obejmuje wszelki majątek, ruchomy, stanowiący przynależność danej nieruchomości, o ile nie nastąpiło wyłączenie na podstawie sprzeciwu w mysi § 3 niniejszego rozporządzenia.
§  7.
Przysługujące mężowi prawo zarządu i użytkowania nie stoi na przeszkodzie likwidacji majątku żony; majątek dzieci może być zlikwidowany bez względu na prawa rodzicielskie względem tego majątku.
§  8.
Przy likwidacji przez zatrzymanie na rzecz Państwa nieruchomości obciążonej prawami rzeczowemi, wszystkie zobowiązania, wynikające z tych praw, z wyjątkiem praw, które zostały zapisane w księgach hipotecznych, względnie w księdze gruntowej wbrew przepisom ustawy z dnia 4 marca 1920 roku o rejestracji i zabezpieczeniu majątków niemieckich (Dz. U. R. P. № 25, poz. 153) przechodzą na Państwo Polskie.

Przy likwidacji takiej nieruchomości komitet likwidacyjny, po dokonaniu jej oceny, potrąca z tej oceny wartość przechodzących na Państwo Polskie zobowiązań, wynikających z praw rzeczowych.

Właściwa władza winna bezzwłocznie piśmiennie zawiadomić wierzyciela o przejściu prawa własności z nadmienieniem, iż w razie niewniesienia sprzeciwu w przeciągu miesiąca, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, takie osobista odpowiedzialność wobec wierzyciela przechodzi na Skarb Państwa Polskiego.

§  9.
Przy likwidacji w drodze zatrzymania przedmiotów na rzecz Państwa przechodzi własność przedmiotu na Państwo w 3 dni po ogłoszeniu uchwały w Monitorze Polskim.

Równocześnie z ogłoszeniem komitet likwidacyjny zawiadamia dotychczasowego właściciela o uchwale listem poleconym, skierowanym do niego pod adresem przez niego podanym, lub w razie niewskazania adresu pod jego nazwiskiem do miejscowości, w której sit; likwidowany przedmiot znajduje.

W uchwale komitetu likwidacyjnego należy:

a)
wymienić imię. i nazwisko właściciela likwidowanego przedmiotu,
b)
wyszczególnić likwidowany przedmiot przy nieruchomościach według ksiąg hipotecznych, względnie według księgi gruntowej,
c)
oznaczyć cenę likwidowanego przedmiotu,
d)
przy nieruchomościach wyszczególnić prawa rzeczowe osób trzecich na rachunek Państwa przejęte, oraz sumę na jaką wartość każdego prawa ustaloną została.

Obciążenia, niewymagające zapisu w księdze gruntowej, obciążają nadal nieruchomość i nie potrzeba ich wymieniać w uchwale,

e)
ustanowić sumę, kosztów postępowania likwidacyjnego obciążających właściciela zlikwidowanego przedmiotu.
§  10.
W 3 dni po ogłoszeniu uchwały, wspomnianej w poprzednim paragrafie, przechodzą na Państwo prawa i obowiązki, wynikające z tytułu własności przedmiotu.
§  11.
Przy likwidacji drogą zbycia przedmiotu przez dotychczasowego właściciela, prawo własności przechodzi na nowonabywcę w trybie wskazanym przez ustawy i rozporządzenia, obowiązujące w miejscu, w którym się odnośny przedmiot znajduje.
§  12.
Wykreślenie wszelkich wpisów w księgach hipotecznych, względnie w księgach gruntowych w myśl § 2 niniejszego rozporządzenia a także wpisów, dokonanych wbrew przepisom ustawy z dnia 4 marca 1920 r. o rejestracji i zabezpieczeniu majątków niemieckich, oraz dokonywanie wpisu uchwal o przeznaczeniu na likwidacje, o przepisaniu tytułu własności na nowonabywcę - następuje na wniosek przewodniczącego komitetu Likwidacyjnego.
§  13.
Wszelkie koszta postępowania likwidacyjnego ponosi właścicieli likwidowanego majątku, prawa lub interesu, w granicach sum uzyskanych z likwidacji.

Wysokość kosztów określa komitet likwidacyjny.

§  14.
Likwidacja majątków, praw i interesów zakwalifikowanych do likwidacji przez sprzedaż przymusową nastąpi na zasadach przepisów dodatkowych.
§  15.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1921.84.595

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Wykonanie ustawy z dnia 15 lipca 1920 r. o likwidacji majątków prywatnych w wykonaniu traktatu pokoju, podpisanego w Wersalu dnia 28 czerwca 1919 r.
Data aktu: 26/09/1921
Data ogłoszenia: 22/10/1921
Data wejścia w życie: 22/10/1921