Podwyższenie i ujednostajnienie akcyzy od zapałek.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 30 maja 1921 r.
o podwyższeniu i ujednostajnieniu akcyzy od zapałek.

Wysokość i sposób uiszczenia akcyzy od zapałek.

Na mocy ustawy z dnia 10 maja 1921 r. (Dz. Ust. R. P. z r. 1921 № 41 poz. 248), zarządza Rada Ministrów zgodnie z powziętą w dniu 17 maja 1921 r. uchwałą co następuje;

§  1. 1
Zamiast stosowanych dotychczas w poszczególnych dzielnicach państwa różnolitych stóp opodatkowania zapałek - wprowadza się jednolitą opłatę akcyzy od zapałek na następujących zasadach:
a)
zapałki wszelkich rodzajów podlegają akcyzie w wysokości jednej marki od pudełka, zawierającego nie więcej, niż sześćdziesiąt sztuk, od pudełka zaś z zawartością większą-w wysokości jednej marki od każdych sześćdziesięciu sztuk lub reszty ilości tej nie-dosięgającej;
b)
od zapałek zaopatrzonych masą zapalną, na obu końcach, lub też w inny sposób umożliwiający więcej zapaleń, akcyzę wymierza się według ilości możliwych zapaleń.
§  2.
Zapałki, sprowadzone z zagranicy, podlegają opłacie akcyzy narówni z zapałkami wyrobu krajowego, niezależnie od obowiązku uiszczenia należności celnych.
§  3.
Zapałki wyrobu krajowego, przeznaczone do wywozu zagranicę, wolne są od opłaty akcyzy pod warunkiem zastosowania się do przepisanych formalności.
§  4. 2
Opłatę akcyzy od zapałek uskutecznia się przez naklejenie na pojedynczych pudełkach opasek podatkowych (banderoli), wykupywanych w kasach skarbowych.

Cena sprzedażna banderoli, oprócz należności akcyzowej, zawierać może również koszta przygotowania banderoli w wysokości ustalonej przez Ministra Skarbu; Minister Skarbu ma prawo, w razie uznania, zaniechać pobierania tych kosztów.

§  5.
Banderolowanie zapałek, wyrobionych w kraju, odbywa się przed wypuszczaniem ich z fabryki, zapałek zaś sprowadzonych z zagranicy, po nadejściu ich do miejsca przeznaczenia, w lokalach składowych sprowadzającego. Banderolowanie to w obu wypadkach podlega nadzorowi organów Kontroli skarbowej.

Postanowienia karne.

§  6.
Wszelkie grzywny, ustanowione dotychczas za naruszenie ustaw i rozporządzeń, obowiązujących co do opodatkowania zapałek w poszczególnych dzielnicach Państwa, wymierzać należy w wysokości dziesięciokrotnej.

Kary pozbawienia wolności oraz kompetencja władz wymierzających kary pozostają bez zmiany.

§  7.
Osoby winne naruszenia tych przepisów niniejszego rozporządzenia, które nie są zawarte w ustawach i rozporządzeniach, obowiązujących co do opodatkowania zapałek w poszczególnych dzielnicach Państwa, podlegają karze grzywny do dziesięciu tysięcy marek, w razie zaś nieściągalności tej grzywny, karze aresztu do jednego miesiąca.

Przepisy szczegółowe dla b. zaboru austrjackiego.

§  8.
Uchyla się moc obowiązującą § 17 ustęp 3 austrjackiego rozporządzenia cesarskiego z dnia 29 sierpnia 1916 r. (austr. Dz. Ust. № 278), wedle którego Minister Skarbu upoważniony jest ustanawiać w porozumieniu z Ministrem Handlu najwyższe ceny zapałek w handlu hurtowym i detalicznym.

Postanowienie to nie uchyla jednak możności ustanowienia tych cen na podstawie innych przepisów obowiązujących.

§  9. 3
W b. zaborze austrjackim pobierać się będzie nadal istniejący tam podatek od zapalniczek. Stopy tego podatku ustanowione w § 8 wymienionego w poprzednim artykule rozporządzenia cesarskiego, podwyższa się następująco:
1)
zapalniczki kieszonkowe o wadze poszczególnej sztuki nie większej, niż dwadzieścia pięć gramów, podlegają akcyzie w wysokości dwudziestu pięciu marek;
2)
większe zapalniczki kieszonkowe podlegają akcyzie w wysokości pięćdziesięciu marek;
3)
zapalniczki stołowe i ścienne podlegają akcyzie w wysokości stu pięćdziesięciu marek od jednej sztuki.

Postanowienia przejściowe.

§  10.
Banderoli, wykupionych przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia po niższej cenie, niż ustanowiona w §§ 1 i 4 ustęp drugi będzie można po wejściu w życie tego rozporządzenia użyć do naklejania na pudełka pod warunkiem uprzedniego dopłacenia różnicy pomiędzy dotychczasową a podwyższoną stopą akcyzy.
§  11.
Na obszarach Państwa, na których nie miał dotychczas zastosowania system banderolowania zapałek, zezwala się na obrót nieobanderolowanemi zapałkami, pochodzącemi z zapasów, pozostałych z czasów przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia, jednakże tylko przez przeciąg jednego miesiąca od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. Zapałki w tym terminie nierozsprzedane i wogóle niezużytkowane, ulegną nowemu opodatkowaniu wedle pełnych stóp, w § 1 określonych, za pomocą naklejenia banderoli.

Postanowienia końcowe.

§  12.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie po upływie czternastu dni od dnia ogłoszenia i obowiązuje na całym obszarze Państwa z wyjątkiem b. zaboru pruskiego.
§  13.
Obowiązujące w poszczególnych dzielnicach ustawy i rozporządzenia o opodatkowaniu zapałek tracą z chwilą wejścia w życie niniejszego rozporządzenia moc obowiązującą tylko o tyle, o ile poszczególne postanowienia tych ustaw i rozporządzeń sprzeczne są z postanowieniami niniejszego rozporządzenia.
§  14.
Wykonanie niniejszego rozporządzenia porucza się Ministrowi Skarbu.
1 Z dniem 1 stycznia 1922 r. stopę opodatkowania zapałek, ustanawiają. dla b. zaboru rosyjskiego i austriackiego w wysokości jednej marki od pudełka, zawierającego nie więcej, jak 60 sztuk zapałek, podwyższa się na dwie marki, zgodnie z § 1 rozporządzenia z dnia 15 grudnia 1921 r. o podwyższeniu akcyzy od zapałek (Dz.U.21.106.780).

Z dniem 18 listopada 1922 r. ustanowiony dla b. dzielnicy rosyjskiej i austrjackiej podatek od zapałek w wysokości 2 mk. podwyższa się na 6 (sześć) mk. od pudełka zawierającego nie więcej, jak 60 zapałek, zgodnie z § 1 rozporządzenia z dnia 3 listopada 1922 r. w przedmiocie podwyższenia akcyzy od zapałek na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.22.99.910).

Z dniem 7 kwietnia 1923 r. podatek od zapałek-podwyższa się na 80 mk. poi. od pudełka zawierającego nie więcej, jak 60 zapałek bez względu na rodzaj zapałek, zgodnie z § 1 rozporządzenia z dnia 24 listopada 1921 r. o podwyższeniu akcyzy od zapałek (Dz.U.21.100.718).

Z dniem 27 czerwca 1923 r. podatek od zapałek w wysokości 80 mk. podwyższa się na 120 mk. od pudełka zawierającego nie więcej, jak 60 zapałek, z tym że wyjątek stanowią książeczki z zapałkami, zawierające do 30 zapałek, które mogą być po 2 sztuki oklejone jedną opaską podatkową, zgodnie z § 1 24 listopada 1921 r. o podwyższeniu akcyzy od zapałek (Dz.U.21.100.718).

2 Z dniem 1 stycznia 1922 r. równocześnie z podwyższeniem akcyzy od zapałek podwyższa się od 1 stycznia 1922 r. także zwrot kosztów sporządzenia banderol z dotychczasowych dziesięciu marek za tysiąc sztuk na czterdzieści marek za tysiąc sztuk. Zatem łącznie z akcyzą wynosić będzie cena sprzedażna tych banderol, począwszy od 1 stycznia 1922 r. 2.040 mk. za tysiąc sztuk, z czego przypadnie na akcyzę 2,000 mk. a na zwrot kosztów sporządzenia banderol 40 mk, zgodnie z § 1 rozporządzenia z dnia 24 listopada 1921 r. w przedmiocie wykonania rozporządzeń Rady Ministrów o podwyższeniu akcyzy od zapałek (Dz.U.21.100.718).
3 Z dniem 1 stycznia 1922 r. stopę opodatkowania w b. zaborze austriackim zapalniczek podwyższa się: 1) co do zapalniczek kieszonkowych o wadze poszczególnej sztuki nie większej, niż 25 gramów - z dwudziestu pięciu marek na pięćdziesiąt marek od sztuki, 2) co do większych zapalniczek kieszonkowych - z pięćdziesięciu marek na sto marek od sztuki, 3) co do zapalniczek stołowych i ściennych - ze stu pięćdziesięciu marek na trzysta marek od sztuki, zgodnie z § 2 rozporządzenia z dnia 15 grudnia 1921 r. o podwyższeniu akcyzy od zapałek (Dz.U.21.106.780).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1921.50.304

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Podwyższenie i ujednostajnienie akcyzy od zapałek.
Data aktu: 30/05/1921
Data ogłoszenia: 18/06/1921
Data wejścia w życie: 03/07/1921