Zmiana niektórych przepisów niemieckiej ustawy o postępowaniu w cywilnych sprawach spornych.

USTAWA
z dnia 18 marca 1921 r.
w przedmiocie zmiany niektórych przepisów niemieckiej ustawy o postępowaniu w cywilnych sprawach spornych.

Art.  1.

Niemiecka ustawa o postępowaniu w cywilnych sprawach spornych z dnia 30 stycznia 1877 r. (Dziennik Ust. Rzeszy z r. 1877 № 6 str. 83 i nast.) ulega następującym zmianom:

1)
§ 119 otrzymuje brzmienie następujące:

Prawo ubogich udziela się dla każdej instancji zosobna, dla pierwszej instancji łącznie z postępowaniem egzekucyjnem.

Podanie o przyznanie stronie prawa ubogich dla postępowania odwoławczego należy wnieść do sądu pierwszej instancji, który je niezwłocznie wraz z aktami przedłoży sądowi odwoławczemu. Sąd odwoławczy po załatwieniu podania zwróci sądowi pierwszej instancji akta z uchwałą na piśmie wygotowaną celem jej doręczenia.

Podanie o przyznanie prawa ubogich v postępowaniu, mającem się toczyć w Sądzie Najwyższym, należy wnieść do Sądu Apelacyjnego, którego orzeczenie spowodowało wspomniane postępowanie. O podaniu rozstrzyga Sąd Apelacyjny.

Do uzyskania prawa ubogich dla wyższej instancji nie potrzeba wykazania niezamożności w tym razie, gdy prawo ubogich w poprzedniej instancji było udzielone. Jeżeli przeciwnik założył środek prawny, to przy załatwieniu podania o udzielenie prawa ubogich dla wyższej instancji nie ma się już badać, czy dochodzenie lub obrona prawa strony okazuje się pieniacza, albo pozbawioną widoków powodzenia.

2)
W ustępie pierwszym § 233 dodaje się po słowach: "czasokres konieczny" słowa: "czasokres do uzasadnienia odwołania".
3)
W § 515 ustępie drugim skreśla się zdanie drugie.
4)
W § 516 zmienia się ustęp pierwszy w sposób następujący:

Czasokres do wniesienia odwołania wynosi jeden miesiąc, a w sprawach o zabezpieczenie (areszt) lub o tymczasowe zarządzenie-dwa tygodnie. Czasokres ten jest czasokresem koniecznym i biegnie od doręczenia wyroku.

5)
§ 518 otrzymuje brzmienie następujące:

Odwołanie zakłada się do sądu odwoławczego przez wniesienie pisma odwoławczego w sądzie procesowym, którego wyrok jest przedmiotem odwołania.

Pismo odwoławcze musi zawierać:

1) oznaczenie wyroku, przeciw któremu odwołanie jest skierowane;

2) o ile wyroku nie doręczono z urzędu - dokument stwierdzający doręczenie wyroku, a w razie braku dokumentu - wskazanie środków dowodowych, dotyczących doręczenia;

3) oświadczenie, że przeciw temu wyrokowi zakłada się odwołanie. Ogólne postanowienia o pismach przygotowawczych mają zastosowanie do pisma odwoławczego.

6) 1
§ 519 otrzymuje brzmienie następujące:

Apelant musi odwołanie uzasadnić bądź to w piśmie odwoławczem, bądź też w osobnem piśmie wniesionem wprost do sądu odwoławczego. Czasokres do uzasadnienia odwołania wynosi jeden miesiąc, a w sprawach o zabezpieczenie, lub o tymczasowe zarządzenie - dwa tygodnie, i rozpoczyna się z upływem czasokresu do założenia odwołania. Czasokres do uzasadnienia odwołania może być na wniosek przez przewodniczącego przedłużony. Umawianie się stron o przedłużenie tego czasokresu nie jest dozwolone.

Uzasadnienie odwołania musi zawierać:

1) oświadczenie, w jakiej rozciągłości wyrok się wzrusza i jakich zmian w nim się żąda (wnioski odwoławcze);

2) podanie powodów odwołania.

Do pisma "tego ma odpowiednie zastosowanie ustęp trzeci § 518.

Po upływie czasokresu do uzasadnienia odwołania wnoszenia dalszych wniosków odwoławczych i uzasadnienie tychże, są dopuszczalne.

7)
Po § 519 dodaje się następujące nowe paragrafy:

§ 519a. Do pisma odwoławczego, uzasadnienia odwołania i do każdego pisma przygotowawczego powinna być dołączona potrzebna ilość uwierzytelnionych odpisów.

§ 519b. Jeżeli pisma odwoławczego nie doręcza się adwokatowi, należy oznajmić przeciwnikowi apelanta, że winien dla postępowania odwoławczego ustanowić w charakterze pełnomocnika adwokata, dopuszczonego do wykonywania zawodu adwokackiego w sądach b. dzielnicy pruskiej.

§ 519c. Przeciwnik apelanta powinien w czasokresie jednego miesiąca, a w sprawach o zabezpieczenie lub o tymczasowe zarządzenie w czasokresie dwóch tygodni, licząc od doręczenia mu uzasadnienia odwołania, wnieść pismo przygotowawcze z odpowiedzią na odwołanie.

§ 519d. Przewodniczący winien już przed rozprawą spełnić obowiązki włożone nań w pierwszym i drugim ustępie § 139 i w tym celu albo zakreśli stronie odpowiedni czasokres do wniesienia pisma przygotowawczego, albo wyznaczy termin w sądzie i zawezwie nań zastępców stron, ewentualnie także strony, do osobistego stawienia się. Przesłuchanie odbędzie się przed przewodniczącym lub przed członkiem senatu, względnie izby, któremu przewodniczący czynność tę poruczy.

W postępowaniu przed przewodniczącym lub sędzią, przez niego delegowanym, mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed sędzią wyznaczonym.

§ 519e. Za zgodą stron może sąd odwoławczy na posiedzeniu niejawnem powziąć uchwałę dowodową. Ma ona dla oznaczenia wysokości kosztów sądowych i należytości adwokackich takie same znaczenie, jak powzięta przy ustnej rozprawie.

8)
W § 520 otrzymuje ustęp pierwszy brzmienie następujące:

Po upływie czasokresu wymienionego w § 519 c), wyznacza się z urzędu termin do ustnej rozprawy i zawiadamia się o nim strony.

9) 2
W § 521 wstawia się w miejsce ustępu pierwszego następujące trzy ustępy:

Przeciwnik apelanta może aż do upływu czasokresu do uzasadnienia odwołania przyłączyć się do odwołania nawet wówczas, gdy się zrzekł odwołania, lub upłynął termin do wniesienia onegoż.

Odwołanie przyłączne winno być wniesione do sądu odwoławczego w oddzielnem piśmie, lub razem z pismem wymienionem w § 519c), i musi odpowiadać wymogom § 518 ustępu drugiego Lb. 1 i 3 oraz ustępu trzeciego, jakoteż § 519 ustępu drugiego.

Przepis §519 ustępu czwartego ma odpowiednie zastosowanie.

10)
Po § 523 dodaje się następujący nowy paragraf;

§ 523 a. W postępowaniu odwoławczem uskutecznia się z urzędu wszystkie doręczenia, z wyjątkiem wyroku, chyba, że wedle szczególnych przepisów tej ustawy takie wyrok z urzędu doręczony być winien.

11) 3
Po § 524 dodaje się następujące nowe paragrafy:

§ 524a. Skuteczność umowy stron o spoczywanie postępowania odwoławczego zależna jest od uwiadomienia o niej sądu odwoławczego przez obie strony.

Spoczywające postępowanie nie może być na nowo wszczęte przed upływem trzech miesięcy, licząc od zawiadomienia sądu.

§ 524b. W postępowaniu odwoławczem stronom nie wolno umawiać się o zniesienie terminu.

§ 524c. Wnioskami jednej lub obu stron o przełożenie terminu lub o odroczenie rozprawy sąd odwoławczy nie jest związany.

§ 524d. Sąd odwoławczy winien rozprawę odroczyć, jeżeli strona niestawająca nie została prawidłowo, w szczególności w przepisanym czasie zawezwana, albo jeżeli jej w przepisanym czasie nie uwiadomiono za pomocą pisma o ustnie przytoczonym fakcie lub wniosku.

12)
§ 535 otrzymuje brzmienie następujące:

Sąd odwoławczy winien z urzędu badać, czy odwołanie jest samo przez się dopuszczalne, jakoteż czy odwołanie, uzasadnienie onegoż i odwołanie przyłączne wniesiono w ustawowej formie i w ustawowym czasokresie. W braku jednego z tych wymogów należy odwołanie, względnie odwołanie przyłączne, jako niedopuszczalne odrzucić.

Odwołanie i odwołanie przyłączne można odrzucić uchwałą bez ustnej rozprawy.

13) 4
§ 542 otrzymuje brzmienie następujące:

Rozprawa przed sądem odwoławczym odbędzie się mimo niestawiennictwa jednej lub obu stron.

Strona niestawająca uważana będzie za przyznającą fakty przez przeciwnika w piśmie jego przytoczone, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie ustalony stosunek rzeczowy lub oświadczenia i twierdzenia w jej piśmie zawarte.

Zezwolenie strony niestawającej na zmianę skargi (§ 527) albo na wystąpienie z nowemi roszczeniami lub z zarzutem potrącenia (§ 529 ust. 2 i 3.) będzie uważane za udzielone, jeżeli temu w piśmie przygotowawczem wyraźnie się nie sprzeciwiła.

14)
Po § 542 dodaje się następujące nowe paragrafy:

§ 542a. W razie niestawiennictwa obu stron, lub jeśli tylko jedna z nich stawi się do rozprawy odwoławczej, rozpocznie się rozprawa od tego, że jeden z członków senatu, względnie izby, w charakterze sprawozdawcy sprawę wyłoży, przedstawiając na podstawie aktów procesowych jej stan, dotychczasowy przebieg sporu, wnioski odwoławcze i uzasadnienie tychże. Następnie wysłucha sąd przemówienia stawającego do rozprawy następcy strony.

§ 542b. O ile rozchodzi się o oznaczenie wysokości kosztów sądowych - uważać należy za ustną rozprawę kontradyktoryjną w rozumieniu przepisów o kosztach sądowych także tę rozprawę przed sądem odwoławczym, która się odbyła w nieobecności jednej lub obydwóch stron, a dla oznaczenia wysokości należytości adwokackich uważana będzie za kontradyktoryjną także ta rozprawa, przy której tylko jedna ze stron rozprawiała, lecz tylko dla tejże strony.

15)
W § 544 uchyla się ustęp pierwszy.
16)
W § 706 uchyla się ustęp drugi.
Art.  2.

Przepisy tej ustawy mają zastosowanie do wszystkich sporów, zawisłych już w sądzie odwoławczym przed dniem wejścia jej w życie z tem, że czasokres do założenia odwołania oblicza się wedle dotychczasowych przepisów, a czasokres do uzasadnienia odwołania oraz do przyłącznego odwołania i do odpowiedzi na odwołanie nie rozpoczyna się przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

Uzasadnienie odwołania, wniesione przed wejściem w życie niniejszej ustawy, a odpowiadające jej wymogom, uważa się za wniesione po wejściu w życie tejże ustawy. To samo odnosi się odpowiednio do przyłącznego odwołania i do odpowiedzi na odwołanie.

Jeżeli czasokresy do uzasadnienia odwołania, do przyłącznego odwołania i do odpowiedzi na odwołanie nie upłynęły do terminu ustnej rozprawy, sąd może przeprowadzić rozprawę tylko za zgodą obu stron.

Art.  3.

W sprawach, w których bieg czasokresu do założenia odwołania rozpoczął się przed wejściem w życie tej ustawy, będzie do udzielenia świadectwa prawomocności wyroku (§ 706) wystarczające poświadczenie sekretarza sądu właściwego dla środka prawnego, że w czasokresie koniecznym środka prawnego nie wniesiono.

Art.  4.

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z upływem drugiego miesiąca, następującego po miesiącu, w którym będzie ona ogłoszona w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

Art.  5.

Wykonanie ustawy niniejszej powierza się Ministrowi b. Dzielnicy Pruskiej.

1 Art. 1 pkt 6 zmieniony przez pkt 1 obwieszczenia z dnia 6 maja 1921 r. w sprawie sprostowania omyłek (Dz.U.21.46.286).
2 Art. 1 pkt 9 zmieniony przez pkt 2 obwieszczenia z dnia 6 maja 1921 r. w sprawie sprostowania omyłek (Dz.U.21.46.286).
3 Art. 1 pkt 11 zmieniony przez pkt 3 obwieszczenia z dnia 6 maja 1921 r. w sprawie sprostowania omyłek (Dz.U.21.46.286).
4 Art. 1 pkt 13 zmieniony przez pkt 4 obwieszczenia z dnia 6 maja 1921 r. w sprawie sprostowania omyłek (Dz.U.21.46.286).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1921.30.176

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Zmiana niektórych przepisów niemieckiej ustawy o postępowaniu w cywilnych sprawach spornych.
Data aktu: 18/03/1921
Data ogłoszenia: 06/04/1921
Data wejścia w życie: 01/07/1921