Urządzenie i utrzymywanie piekarń i sklepów z pieczywem, oraz wypiek chleba.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA PUBLICZNEGO
z dnia 26 lutego 1921 r.
w przedmiocie urządzenia i utrzymywania piekarń i sklepów z pieczywem, oraz wypieku chleba.

Na podstawie pp. 9, 12 i 24 art. 2 Zasadniczej Ustawy Sanitarnej z dn. 19 lipca 1919 roku (Dz. Praw P. P. № 63 poz. 371) zarządzam co następuje:
§  1.
Piekarnie w miastach, zaopatrzonych w wodociągi i kanalizację mogą być tylko w domach, posiadających powyższe urządzenia. W miejscowościach, nie posiadających tych urządzeń, piekarnie mogą być w domach, zaopatrzonych w urządzenia ściekowe i wodą, zbadaną przez władzę sanitarną i uznaną za dobrą,
§  2.
Piekarnie winny się znajdować na posesjach, utrzymywanych czysto; w domach mieszkalnych nieskanalizowanych w odległości conajmniej 10 metrów od stajen, obór, chlewów, gnojowisk, śmietników i ustępów ogólnych, w domach skanalizowanych w odległości conajmniej 5 metrów. Piekarnie winny się mieścić na parterze. W pomieszczeniach suterenowych mogą się mieścić tylko wtedy, jeżeli zagłębienie nie przekracza 1/3 ogólnej wysokości pomieszczenia.
§  3.
Wysokość pomieszczeń piekarni winna wynosić conajmniej 2,6 metra. Izby winny być tak obszerne, aby na każdego zatrudnionego robotnika przypadało conajmniej 4 m. kw. powierzchni, i tak widne, aby stosunek powierzchni świetlnej do powierzchni podłogi wynosił conajmniej 1/10. Podłogi winny być z trwałego materjału, szczelne i gładkie. Ściany izb winny być gładkie, pomalowane na kolor jasny. Wszystkie izby winny być zaopatrzone w prawidłową wentylację.
§  4.
Lokal piekarni winien się, o ile możności, składać z pomieszczeń na:
a)
rozczynianie ciasta i wypiek chleba
b)
skład mąki
c)
skład pieczywa,
d)
ubieralnię.
§  5.
Rozczynianie ciasta i wypiek chleba mogą się odbywać w jednem, dostatecznie obszernem, pomieszczeniu, które winno być oddzielone od ubieralni i ustępu, i winno posiadać podręczną umywalnię z wodą bieżącą do mycia rąk.

Dzieże (bajdy) do rozczyniania ciasta muszą być tak urządzone, aby wraz z tylną swą deską mogły być odsuwane od ściany; muszą być heblowane, gładkie, bez szczelin, codziennie skrobane i myte wrzącą wodą po ukończeniu przygotowania ciasta,

Stoły winny być heblowane, bez szczelin i codziennie skrobane i myte gorącą wodą po ukończeniu przygotowania ciasta.

Deski do chleba z drzewa heblowanego należy ustawiać na wzniesieniu, utrzymywać w czystości za pomocą skrobania, zaś przed ułożeniem ciasta przysypywać mąką lub czystemi otrębami.

Łopaty do chleba należy utrzymywać w czystości, układać na drągach poprzecznych lub kołkach, pod żadnym zaś pozorem na piecu lub podłodze.

Kotły z wodą wrzącą do rozczyniania ciasta winny być pobielane, muszą mieć kran nad urządzeniem do odprowadzania wody, połączonem z kanałem miejskim lub ściekiem.

Kubełki do wody należy utrzymywać w czystości i nie używać do innych celów.

Studzienkę (lesze) przy piecu należy połączyć z kanałem miejskim i oczyszczać codziennie do dna. Tam, gdzie zamiast studzienek są naczynia żelazne, należy je oczyszczać i myć codziennie.

§  6.
Skład mąk: nie może się znajdować w piwnicy, i winien być suchy, widny, często przewietrzany. Worki z mąką nie mogą leżeć bezpośrednio na podłodze., lecz na ustawionych w tym celu heblowanych legarach.
§  7.
Pomieszczenie do wypieczonego chleba winno być zaopatrzone w półki drewniane, czysto utrzymywane; nie wolno układać chleba na podłodze. Pomieszczenie winno być widne i często przewietrzane.
§  8.
Ubieralnia dla robotników winna się znajdować w tym samym budynku, co i piekarnia, i winna być czysto utrzymywana. W ubieralni winny się znajdować: umywalnia z bieżącą wodą i czystemi ręcznikami, szafa do ubrań robotników i oddzielna szafa dla fartuchów, czapek i pantofli.
§  9.
Podłogi we wszystkich izbach należy utrzymywać w czystości i codziennie myć co skończonej pracy.

Zmiotki mączne, śmiecie i inne odpadki nie mogą być przetrzymywane w piekarni, lecz winny być codziennie starannie usuwane poza jej obręb. We wszystkich pomieszczeniach winny się znajdować spluwaczki wodne, opróżniane i myte codziennie.

Lampy przy oświetleniu naftowem winny być tak umieszczone, by nie powodowały zanieczyszczeń.

We wszystkich pomieszczeniach piekarni należy tępić muchy, robactwo, myszy i szczury.

§  10.
Robotnicy przed rozpoczęciem pracy winni się przebrać w białe fartuchy, nałożyć białe czapki płócienne i pantofle, wymyć dokładnie ręce i oczyścić paznogcie. Nie wolno przy robocie mieć obnażonego ciała prócz ramion; nie wolno spluwać na podłogę, palić tytoń przy pracy, lub chodzić do ustępu w fartuchach piekarnianych.

Do pracy w piekarniach nie mogą być dopuszczeni robotnicy dotknięci chorobami zakaźnemi lub skórnemi, lub obarczeni otwartą gruźlicą.

W czasie trwania pracy w piekarni dostęp dla osób obcych jest wzbroniony. Nie wolno wpuszczać do piekarni zwierząt domowych. Nie wolno pod żadnym pozorem mieszkać lub spać w pomieszczeniach, wyszczególnionych w art. 4. Chwilowo odpoczywać wolno tylko w ubieralni. Lokale, przeznaczone na piekarnie, nie mogą się łączyć z pomieszczeniami mieszkalnemi.

Sprzedaż pieczywa w pomieszczeniach piekarni jest wzbroniona.

§  11.
Wozy i kosze do pieczywa winny być przykrywane, utrzymywane w czystości i nie używane do żadnego innego celu.
§  12.
Sklepy z pieczywem lub mąką winny być oddzielone od mieszkań prywatnych i pomalowane na kolor jasny; lady i półki na pieczywo utrzymywane w czystości. Chleb i bułki winny być zabezpieczone od owadów, za pomocą siatek i oddzielone od kupujących, którym nie wolno dotykać pieczywa.

Wydający pieczywo winien być ubrany w biały fartuch z rękawami, mieć czyste ręce i nie może być dotknięty chorobą zakaźną lub skórną, lub otwartą gruźlicą.

W sklepach winno być urządzenie z bieżącą wodą do mycia rąk.

§  13.
Chleb powinien być dobrze wypieczony, na przekroju porowaty, bez zakalca. Na każdy bochenek winna być przed wstawieniem ciasta do pieca nałożona biała kartka z firmą piekarni. Nalepianie kartek po wypieku jest surowo wzbronione. Sprzedaż i puszczanie w obieg pieczywa w bochenkach bez kartek piekarni są wzbronione.
§  14.
W piekarniach, które nie odpowiadają przepisom § § 5, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13 niniejszego rozporządzenia, nie wolno dokonywać wypieku chleba, aż do uporządkowania.

Ustępstwa dla piekarń istniejących są dopuszczalne tylko w granicach art. 3, 4 i 6 za zgodą miejscowych władz sanitarnych.

§  15.
Winni przekroczenia przepisów niniejszego rozporządzenia ulegną karze w myśl ogólnych przepisów karnych. Zakwestjonowane pieczywo podlega zatrzymaniu.
§  16.
Rozporządzenie niniejsze obowiązuje na obszarze b. zaborów rosyjskiego i austrjackiego i wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
§  17.
Rozporządzenie niniejsze winno być wywieszone na widocznem miejscu we wszystkich piekarniach i sklepach z pieczywem.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1921.26.151

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Urządzenie i utrzymywanie piekarń i sklepów z pieczywem, oraz wypiek chleba.
Data aktu: 26/02/1921
Data ogłoszenia: 22/03/1921
Data wejścia w życie: 22/03/1921