Utworzenie Nadzwyczajnego Sądu Wojskowego dla spraw o przestępstwa oficerów i urzędników wojskowych, wynikające ze stosunku służbowego.

ROZPORZĄDZENIE
RADY OBRONY PAŃSTWA
z dnia 18 sierpnia 1920 r.
o utworzeniu Nadzwyczajnego Sądu Wojskowego dla spraw o przestępstwa oficerów i urzędników wojskowych, wynikające ze stosunku służbowego.

Art.  1.

Celem rozpoznawania spraw szczególnej wagi o przestępstwa oficerów i urzędników wojskowych, wynikające ze stosunku służbowego nie przekazanych Trybunałowi Obrony Państwa, powołuje się na czas wojny Nadzwyczajny Sąd Wojskowy z siedzibą w m. st. Warszawie.

Art.  2.

Skład Nadzwyczajnego Sądu Wojskowego stanowią:

a)
przewodniczący-generał korpusu sądowego;
b)
zastępca przewodniczącego-pułkownik lub podpułkownik korpusu sądowego;
c)
6 członków, z których dwóch oficerów korpusu sądowego w stopniu pułkownika lub podpułkownika oraz czterech sztabowych oficerów broni.

Przewodniczącego, jego zastępcy oraz członków Nadzwyczajnego Sądu Wojskowego na wniosek Ministra Spraw Wojskowych mianuje Naczelnik Państwa.

Art.  3.

Właściwość terytorjalna Nadzwyczajnego Sądu Wojskowego rozciąga się na cały obszar Rzeczypospolitej oraz na obszar działań wojennych poza granicami Rzeczypospolitej.

Właściwym dowódcą dla spraw ulegających rozpoznaniu przez Nadzwyczajny Sąd Wojskowy jest Minister Spraw Wojskowych. Czynności prokuratorskie przed Nadzwyczajnym Sądem Wojskowym sprawuje oficer korpusu sądowego, mianowany w tym celu w myśl art. 102 i 103 rozporządzenia z dnia" 10 maja 1920 r. (Dz. Ust. Rz. P. № 59, poz. 368).

Art.  4.

O przekazaniu sprawy Nadzwyczajnemu Sądowi Wojskowemu lub też o skierowaniu jej do innego właściwego zresztą stałego sądu wojskowego decyduje Minister Spraw Wojskowych.

Postępowanie wstępne w sprawach przekazanych Nadzwyczajnemu Sądowi Wojskowemu prowadzi właściwy prokurator, sąd wojskowy okręgu generalnego lub wojskowy sąd polowy.

Akta ukończonego postępowania karnego przekazuje się prokuratorowi przy Nadzwyczajnym Sądzie Wojskowym.

Art.  5.

Posiedzenia Nadzwyczajnego Sądu Wojskowego odbywają się w stałej jego siedzibie (art. 1), a w miarę potrzeby również w innych miejscowościach.

Art.  6.

Komplet orzekający Nadzwyczajnego Sądu Wojskowego składa się, bez względu na stopień wojskowy oskarżonego, a przewodniczącego lub jego zastępcy oraz z czterech członków Nadzwyczajnego Sądu Wojskowego, z których jeden musi być oficerem korpusu sądowego.

Art.  7.

Postępowanie przed Nadzwyczajnym Sądem Wojskowym odbywa się według przepisów o postępowaniu w sądach wojskowych okręgów generalnych, w wypadkach zaś, w których właściwy jest sąd polowy, według przepisów postępowania polowego.

W razie jednomyślności orzeczenia Nadzwyczajnego Sądu Wojskowego w przedmiocie winy podsądnego wyroki tego sądu stają się prawomocne niezwłocznie po ogłoszeniu.

Art.  8.

Wykonanie niniejszego rozporządzenia poleca się Ministrowi Spraw Wojskowych.

Art.  9.

Rozporządzenie niniejsze uzyskuje moc obowiązującą niezwłocznie po ogłoszeniu go w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1920.81.545

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Utworzenie Nadzwyczajnego Sądu Wojskowego dla spraw o przestępstwa oficerów i urzędników wojskowych, wynikające ze stosunku służbowego.
Data aktu: 18/06/1920
Data ogłoszenia: 24/08/1920
Data wejścia w życie: 24/08/1920