Tryb udzielania pożyczek na pomoc rolną w b. zaborze austrjackim.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ROLNICTWA I DÓBR PAŃSTWOWYCH
z dnia 6 kwietnia 1920 r.
w przedmiocie trybu udzielania pożyczek na pomoc rolną w b. zaborze austrjackim.

Z mocy art. 4 ustawy z dnia 13 lutego 1920 r. o przyznaniu kredytu jednego miljarda marek na zagospodarowanie odłogów gruntowych na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej i Ziem Wschodnich (Dz. Ust. № 17 z dn. 25 lutego 1920 r. poz. 86) zarządzam co następuje:
Art.  1.

Podania o udzielenie pożyczek na pomoc rolną bez wzglądu na wysokość żądanej pożyczki należy wnosić do Komitetu powiatowego Pomocy Rolnej tego powiatu, na którego obszarze znajdują się grunty, których uprawa ma być dokonana przy pomocy pożyczki.

Podania powinny zawierać następujące dane:

a)
nazwę i obszar gospodarstwa z wyszczególnieniem powierzchni, przypadających na poszczególne rodzaje użytków (role, łąki i t. d.) oraz powierzchni gruntów odłogiem leżących lub odłogiem zagrożonych,
b)
kiedy i jakie w danej miejscowości odbywały się działania wojenne,
c)
opis zniszczenia, dokonanego przez działania wojenne,
d)
wyszczególnienie budynków mieszkalnych i gospodarczych, posiadanych obecnie i przed wojną,
e)
wyszczególnienie inwentarza żywego i martwego, posiadanego obecnie i przed wojną,
f)
wyszczególnienie przedmiotów potrzebnych niezbędnie do zagospodarowania odłogów lub gruntów odłogiem leżących,
g)
czy i jakie części składowe inwentarza martwego oraz sztuki inwentarza żywego zostały zakupione już po zniszczeniu i dowody na to, czy przedmioty te zostały zakupione z funduszów własnych, czy pożyczonych,
h)
stan odłużenia gospodarstwa,
i)
czy przed wniesieniem podania petent otrzymał już jaką pożyczkę względnie zasiłek z funduszów państwowych i w jakiej wysokości.
Art.  2.

Osoby, ubiegające się o pożyczkę, winny dawać dostateczną rękojmię, że już w ciągu roku poczynione przez nie z uzyskanej pożyczki nakłady potrafią uczynić produkcyjnemu

Za rękojmię w tym względzie uważać należy fachowe uzdolnienie kandydata ubiegającego się o pożyczkę i jego zrozumienie obowiązku współdziałania w akcji aprowizacyjnej Państwa, przedewszystkiem zaś energję, którą kandydat okazał w dotychczasowej pracy około podniesienia swego zniszczonego gospodarstwa.

Art.  3.

Ze względu na stopień zniszczenia dzielić należy gospodarstwa na trzy kategorje:

Do pierwszej kategorji zalicza się gospodarstwa zupełnie zniszczone przez wojnę, do drugiej gospodarstwa częściowo zniszczone i częściowo już uruchomione, do trzeciej gospodarstwa, które nie doznały, zniszczeń wojennych, ale nie rozporządzają środkami, wystarczającemi dla zagospodarowania całości gruntów uprawnych.

Maksymalna pożyczka, jaka może być przyznana dla gospodarstw pierwszej kategorji wynosi:

dla gospodarstw do 10 morg. po 1600 mk. na każdą morgę użytków roln.

dla

gosp.

od

10

morg.

do 50

morg.

po

1400

mk.

na

każdą

morgę

użytk.

roln.

"

"

"

50

"

100

"

"

1200

"

"

"

"

"

"

"

"

"

100

"

300

"

"

1000

"

"

"

"

"

"

"

"

"

300

"

500

"

"

800

"

"

"

"

"

"

"

"

"

500

"

1000

"

"

600

"

"

"

"

"

"

"

"

ponad 1000 morg.

"

400

"

"

"

"

"

"

Maksymalna pożyczka, jaka może być przyznana dla gospodarstw drugiej kategorji wynosi 65% stawek ustanowionych dla gospodarstw pierwszej kategorji, a dla gospodarstw trzeciej kategorji 50% tych stawek.

Stawki te jako maksymalne nie mogą być w żadnym wypadku przekroczone.

Art.  4.

Podania o udzielenie pożyczek winny być załatwione przez Komitety Powiatowe Pomocy Rolnej najdalej w ciągu dni 8 od ich złożenia.

Art.  5.

Komitet Powiatowy Pomocy Rolnej po rozpatrzeniu podania i zasięgnięciu w razie potrzeby opinji Zwierzchności Gminnej j właściwej gminy przyznaje w granicach przeznaczonego dla powiatów kredytu właścicielom lub dzierżawcom gruntów odłogiem leżących lub odłogiem zagrożonych pożyczki do wysokości 40.000 marek dla jednego gospodarstwa.

O ile petent ubiega się o pożyczkę wyższą niż 40.000 mk., to Komitet Pomocy Rolnej w wypadkach zasługujących na uwzględnienie przyznaje pożyczką w granicach swej kompetencji, ustanowioną w ustępie pierwszym niniejszego artykułu sprawę, zaś udzielenia pożyczki dodatkowej ponad przyznaną przez siebie sumę przekazuje wraz ze swym wnioskiem do decyzji Okręgowego Komitetu Pomocy Rolnej.

Jednakże, jeżeli żądana w podaniu suma pożyczki przekracza 40.000 mk. wskutek niezastosowania się petenta do norm ustanowionych w art. 3 niniejszego rozporządzenia, to Komitet Powiatowy załatwia podanie całkowicie według własnej kompetencji i nie kieruje go do Komitetu Okręgowego.

O decyzji Komitetu Powiatowego Pomocy Rolnej czy to przychylnej, czy odmownej winien być petent bezzwłocznie powiadomiony.

Art.  6.

Od decyzji Komitetu Powiatowego Pomocy Rolnej służy interesowanemu prawo odwołania się do Komitetu Okręgowego w przeciągu dni 8 od daty zawiadomienia o decyzji. Odwołanie należy wnieść do Komitetu Powiatowego Pomocy Rolnej, który przedkłada je bezzwłocznie wraz z aktami Komitetowi Okręgowemu do decyzji ostatecznej.

W wypadkach, kiedy decyzja Komitetu Powiatowego Pomocy Rolnej pozostaje w wyraźnej sprzeczności z obowiązującemu przepisami i postanowieniami w przedmiocie zasad i trybu udzielania pożyczek, służy staroście w przeciągu 3 dni prawo wstrzymania wykonania decyzji i przedłożenia sprawy wraz ze swemi motywami do ostatecznego rozstrzygnięcia Komitetowi Okręgowemu Pomocy Rolnej.

Art.  7.

Komitet Okręgowy Pomocy Rolnej przyznaje właścicielom i dzierżawcom gruntów odłogiem leżących lub odłogiem zagrożonych na podstawie wniosków Komitetów powiatowych (art. 6) i w granicach przeznaczonego dla komitetu kredytu pożyczki dodatkowe ponad sumę uzyskaną przez nich od Komitetów Powiatowych. Komitet Okręgowy komunikuje niezwłocznie o swych decyzjach co do przyznania lub nieprzyznania dodatkowej pożyczki Komitetowi Powiatowemu, który zawiadamia o tem petenta.

Art.  8.

Od decyzji Komitetu Okręgowego Pomocy Rolnej co do przyznania lub nieprzyznania pożyczki dodatkowej służy interesowanemu prawo odwołania się do Komitetu Głównego Pomocy Rolnej w przeciągu dni 8 od daty zawiadomienia o decyzji. Odwołanie należy wnieść do Komitetu Powiatowego, który przedkłada je niezwłocznie wraz z aktami za pośrednictwem Komitetu Okręgowego Komitetowi Głównemu,

W wypadkach, kiedy decyzja Komitetu Okręgowego Pomocy Rolnej co do przyznania lub nieprzyznania pożyczki dodatkowej pozostaje w wyraźnej sprzeczności z obowiązujacemi przepisami i postanowieniami w przedmiocie zasad i trybu udzielania pożyczek, służy przewodniczącemu Komitetu w przeciągu 3 dni prawo wstrzymania wykonania decyzji i przedłożenia sprawy wraz ze swemi motywami do ostatecznego rozstrzygnięcia Komitetowi Głównemu Pomocy

Art.  9.

Podania o udzielenie pożyczek dodatkowych jako też zażalenia na decyzje Komitetów Powiatowych winny być załatwiane przez Komitety Okręgowe najdalej w ciągu dni 8-miu od chwili przedłożenia ich przez Komitet Powiatowy.

Art.  10.

Komitet Główny Pomocy Rolnej rozpoznaje ostatecznie zażalenia na decyzje Komitetów Okręgowych co do przyznania lub nieprzyznania pożyczki dodatkowej najdalej w ciągu dni 8 od ich przedłożenia i o decyzjach swych komunikuje niezwłocznie Komitetowi Okręgowemu, który postępuje dalej stosownie do ust. 2 art. 7.

Art.  11.

W powiatach, w których nie zostały uruchomione Komitety Pomocy Rolnej, pożyczki na pomoc rolną udzielane będą na podstawie decyzji starosty według zasad i przepisów niniejszego rozporządzenia.

Art.  12.

Asygnacje na pożyczki przyznane przez Powiatowy, Okręgowy oraz przez Główny Komitet Pomocy Rolnej wystawia Komitet Powiatowy Pomocy Rolnej, po złożeniu przez dłużnika skryptu dłużnego.

Asygnacje podpisuje starosta lub jego następca oraz referent rolniczy starostwa.

Art.  13.

Sposób prowadzenia wykazów i ściągania udzielonych na pomoc rolną pożyczek określi osobna instrukcja.

Art.  14.

Rozporządzenie niniejsze zyskuje moc obowiązującą w dniu ogłoszenia.

Sprostowania.

Do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Dóbr Państwowych w przedmiocie trybu udzielania pożyczek na pomoc rolną w b. zaborze austrjackim (Dz. Ust. R. P. № 32, poz. 190).

W № 32 Dz. Ust z dn. 15 kwietnia 1920 r. na stronicy 498 w 1-ym wierszu od góry zamiast "dla powiatu kredytów" winno być "dla powiatów kredytu".

W № 3 Dz. Ust. z r. 1920 rozporządzenie Rady Ministrów w przedmiocie utrzymania na czas dalszy sądów doraźnych w okręgach sądów apelacyjnych warszawskiego i lubelskiego oznaczone pozycją 17 i w № 4 Dz. Ust. z r. 1920 ustawa z dn. 8 stycznia 1920 r. o zniesieniu książki robotniczej również oznaczona pozycją 17. Pozycją 17 zostaje oznaczona wymieniona wyżej ustawa z dn. 8 stycznia 1920 r. rozporządzenie zaś w № 3 Dz. Ust. zostaje oznaczone pozycją 17a.

W numeracji stron między № 6 i № 7 Dz. Ust. opuszczone zostały stronice 79 i 80.

Zmiany w prawie

Senat poprawia reformę orzecznictwa lekarskiego w ZUS

Senat zgłosił w środę poprawki do reformy orzecznictwa lekarskiego w ZUS. Zaproponował, aby w sprawach szczególnie skomplikowanych możliwe było orzekanie w drugiej instancji przez grupę trzech lekarzy orzeczników. W pozostałych sprawach, zgodnie z ustawą, orzekać będzie jeden. Teraz ustawa wróci do Sejmu.

Grażyna J. Leśniak 10.12.2025
Co się zmieni w podatkach w 2026 roku? Wciąż wiele niewiadomych

Mimo iż do 1 stycznia zostały trzy tygodnie, przedsiębiorcy wciąż nie mają pewności, które zmiany wejdą w życie w nowym roku. Brakuje m.in. rozporządzeń wykonawczych do KSeF i rozporządzenia w sprawie JPK VAT. Część ustaw nadal jest na etapie prac parlamentu lub czeka na podpis prezydenta. Wiadomo już jednak, że nie będzie dużej nowelizacji ustaw o PIT i CIT. W 2026 r. nadal będzie można korzystać na starych zasadach z ulgi mieszkaniowej i IP Box oraz sprzedać bez podatku poleasingowy samochód.

Monika Pogroszewska 10.12.2025
Maciej Berek: Do projektu MRPiPS o PIP wprowadziliśmy bardzo istotne zmiany

Komitet Stały Rady Ministrów wprowadził bardzo istotne zmiany do projektu ustawy przygotowanego przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – poinformował minister Maciej Berek w czwartek wieczorem, w programie „Pytanie dnia” na antenie TVP Info. Jak poinformował, projekt nowelizacji ustawy o PIP powinien trafić do Sejmu w grudniu 2025 roku, aby prace nad nim w Parlamencie trwały w I kwartale 2026 r.

Grażyna J. Leśniak 05.12.2025
Lekarze i pielęgniarki na kontraktach „uratują” firmy przed przekształcaniem umów?

4 grudnia Komitet Stały Rady Ministrów przyjął projekt zmian w ustawie o PIP - przekazało w czwartek MRPiPS. Nie wiadomo jednak, jaki jest jego ostateczny kształt. Jeszcze w środę Ministerstwo Zdrowia informowało Komitet, że zgadza się na propozycję, by skutki rozstrzygnięć PIP i ich zakres działał na przyszłość, a skutkiem polecenia inspektora pracy nie było ustalenie istnienia stosunku pracy między stronami umowy B2B, ale ustalenie zgodności jej z prawem. Zdaniem prawników, to byłaby kontrrewolucja w stosunku do projektu resortu pracy.

Grażyna J. Leśniak 05.12.2025
Klub parlamentarny PSL-TD przeciwko projektowi ustawy o PIP

Przygotowany przez ministerstwo pracy projekt zmian w ustawie o PIP, przyznający inspektorom pracy uprawnienie do przekształcania umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę, łamie konstytucję i szkodzi polskiej gospodarce – ogłosili posłowie PSL na zorganizowanej w czwartek w Sejmie konferencji prasowej. I zażądali zdjęcia tego projektu z dzisiejszego porządku posiedzenia Komitetu Stałego Rady Ministrów.

Grażyna J. Leśniak 04.12.2025
Prezydent podpisał zakaz hodowli zwierząt na futra, ale tzw. ustawę łańcuchową zawetował

Prezydent Karol Nawrocki podpisał we wtorek ustawę z 7 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt. Jej celem jest wprowadzenie zakazu chowu i hodowli zwierząt futerkowych w celach komercyjnych, z wyjątkiem królika, w szczególności w celu pozyskania z nich futer lub innych części zwierząt. Zawetowana została jednak ustawa zakazująca trzymania psów na łańcuchach. Prezydent ma w tym zakresie złożyć własny projekt.

Krzysztof Koślicki 02.12.2025
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1920.32.190

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Tryb udzielania pożyczek na pomoc rolną w b. zaborze austrjackim.
Data aktu: 06/04/1920
Data ogłoszenia: 15/04/1920
Data wejścia w życie: 15/04/1920