Tymczasowe uregulowanie ruchu tranzytowego i sąsiedzkiego między Polską a Niemcami.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 1 kwietnia 1920 r.
w przedmiocie tymczasowego uregulowania ruchu tranzytowego i sąsiedzkiego między Polską a Niemcami.

Z uwagi na konieczność niezwłocznego uregulowania spraw związanych z wykonaniem art. 89 Traktatu Pokojowego Wersalskiego z dnia 28 czerwca 1919 r., Rada Ministrów ustanawia następujące przepisy co do ruchu tranzytowego i sąsiedzkiego pomiędzy Polską a Niemcami.

DZIAŁ  I.

Ruch tranzytowy z Prus Wschodnich do reszty Niemiec lub odwrotnie przez terytorjum Polski.

ROZDZIAŁ  1.

Przepisy kolejowe.

Art.  1.

Tranzytowy ruch osobowy należy uskuteczniać tylko na linji Kwidzyń-Czersk-Chojnice, przepuszczając pewną ilość wagonów osobowych bezpośredniej komunikacji, typu przepisanego w Niemczech dla pociągu D. (Pulmanowskich).

Wagony te kursować mogą codziennie tylko w jednym pociągu pośpiesznym i w dwóch pociągach osobowych w obu kierunkach.

Art.  2.

Dla tranzytowego ruchu kolejowego przeznaczone są do przyjmowania ładownych wagonów stacje: Chojnice, Iława i Kwidzyn. Stacja Chojnice przyjąć może dziennie 350 ładownych wagonów, z czego oddaje się 150 wagonów w Kwidzyniu, a 200 wagonów w Iławie; w kierunku odwrotnym przyjmować należy w Iławie i Kwidzyniu najwyżej te same ilości i oddawać je w Chojnicach.

Art.  3.

Opłatę za przejazd pasażerów oraz przewóz bagażu i towarów w komunikacji tranzytowej oblicza się aż do odwołania podług taryf niemieckich na podstawie odległości kilometrycznych.

Art.  4.

Za przepuszczanie wagonów pocztowych tranzytem zaliczać należy na rzecz polskich kolei państwowych po 2 marki od osi i kilometru przebiegu na linjach polskich.

Wagony próżne towarowe w ruchu tranzytowym przewozi się tylko na linji wymienionej w art. 1 wyłącznie za listami przewozowemi i oblicza się należytość za ich przewóz wedle taryfy.

Bezpłatnie przewozi się tranzytem próżne wagony specjalne i prywatne stosownie do obowiązujących co do ich przewozu przepisów wewnętrznych.

ROZDZIAŁ  2.

Przepisy pocztowo-telegraficzne.

Art.  5.

Dla tranzytowego ruchu pocztowego z Prus Wschodnich do reszty Niemiec i odwrotnie przeznacza się na linji kolejowej Kwidzyn-Czersk-Chojnice po jednym wagonie ambulansowym w jednym pociągu pośpiesznym i dwóch pociągach osobowych.

Art.  6.

W oznaczonych wyżej punktach granicznych przepuszczać się będzie bezpośrednio ambulansowe wagony pocztowe po zdaniu ładunku przez konwój niemiecki konwojowi polskiego. Ładunek pocztowy w zamkniętych odsyłkach odbiera polski konwojent w wagonie pocztowym na podstawie podwójnych wykazów i dołączonych odpisów kart, należących do poszczególnych odsyłek, a to dla celów statystycznych i opłat tranzytowych. Paczki wyżej 300 mk. wartości odbiera się na podstawie wykazów indywidualnych, paczki zwykłe - sumarycznie. W ten sam sposób oddaje polski personel ładunek pocztowy z drugiej strony granicy, zatrzymując jeden egzemplarz wykazów oraz odpisy kart.

Art.  7.

Zamknięte wagony pączkowe (zaplombowane) z paczkami bez podanej wartości przepuszcza się tylko pociągami towarowemi, przez Chojnice, względnie Kwidzyn, przyczem odbiera i oddaje te wagony również polski personel pocztowy na podstawie wykazów ładunkowych (Ladezettel), w których winna być wyrażona ilość zawartych w wagonie paczek.

Art.  8.

Przesyłki pocztowe w ruchu tranzytowym nie podlegają cenzurze.

Art.  9.

Dla ruchu tranzytowego wyznacza się 5 przewodów, z których możliwie dwa w kablu podziemnym z Berlina przez Szczecin do Królewca.

Art.  10.

Dla ruchu telefonicznego tranzytowego przeznacza się dwa podwójne przewody nadziemne dla linji Berlin-Królewiec.

Art.  11.

Za pośredniczenie w tranzytowym ruchu pocztowym zarząd polski liczyć będzie następujące opłaty (wielokrotnie niższe od opłat tranzytowych, obowiązujących, w ruchu międzynarodowym).

1)
za listy i kartki pocztowe po 6 mk., a za druki po 80 fen. od kilograma. Dla uproszczenia liczyć się będzie każdy worek z korespondencją lub drukami po 30 klgr.
2)
za listy wartościowe (oprócz opłaty, jak pod 1) 1/8 niemieckiej należytości asekuracyjnej od wartości,
3)
za paczki pocztowe bez względu na wagę przesyłane pojedynczo, 1/3 niemieckiej opłaty pocztowej od paczki do 5 klgr. oraz 1/8 niemieckiej należytości asekuracyjnej,
4)
za paczki pocztowe przesyłane w zamkniętych wozach (plombowanych), za każdą paczkę bez względu na wagę 1/5 niemieckiej opłaty od paczki do 5 kłgr.

Polskie graniczne urzędy pocztowe mają prowadzić dla celów tych opłat tranzytowych miesięczne zestawienia na podstawie dokumentów odbioru.

Za każdy tranzytowy przewód telegraficzny liczyć będzie zarząd polski ryczałt, odpowiadający 7.000 słowom dziennie oraz 1/4 (jednej czwartej) części niemieckiej opłaty telegraficznej od słowa. Taki sam ryczałt liczyć się będzie za każdy tranzytowy podwójny przewód telefoniczny.

Wszystkie należytości tranzytowe mają być płacone miesięcznie w walucie niemieckiej.

ROZDZIAŁ  3.

Przepisy paszportowe.

Art.  12.

Na linji Kwidzyń-Czersk-Chojnice w wagonach bezpośredniej komunikacji nie wymaga się dla przejazdu przez obszar Polski żadnej legitymacji. Przejazd podróżnych tych przez terytorjum Polski odbywać się będzie w wagonach zamkniętych, strzeżonych przez straż polską. Władze wojskowe obejmą kontrolę nad ruchem tranzytowym i wydadzą szczegółowe przepisy, uniemożliwiające wysiadanie podróżnych z wagonów tranzytowych i wsiadanie innych podróżnych do tych wagonów oraz wymianę towarów.

ROZDZIAŁ  4.

Przepisy celne.

Art.  13.

Podróżni jadący w wagonach bezpośredniej komunikacji linją Kwidzyń-Czersk-Chojnice i odwrotnie są wolni od formalności celnych, nie wolno im jednak wysiadać na obszarze polskim z wagonów. Tak samo nie wolno na tym obszarze nikomu wsiadać do tych wagonów. Pociągi te należy prowadzić pod konwojem polskiej straży celnej.

Art.  14.

Podróżni jadący innemi linjami podlegają zwykłej rewizji celnej. Do ich bagażów oraz do wszelkich innych pociągami osobowemi przewożonych przesyłek pośpiesznych stosować należy przepisy celne obowiązujące w Państwie Polskiem. Dyrekcja ceł w Poznaniu zarządzi kontrolą celną na wszystkich linjach z zastosowaniem ogólnych zasad.

Art.  15.

Do towarów, przewożonych z Niemiec przez Polską do Prus Wschodnich i odwrotnie, a przyjmowanych na stacjach wymienionych w art. 2-im, należy stosować przepisy celne, obowiązujące dla tranzytu w Państwie Polskiem. Wagony mają być zabezpieczone zamknięciem celnem i przesyłane za kartą przewozową. Pozwolenia Państwowej Komisji przywozu i wywozu nie są wymagane dla tych towarów.

Art.  16.

Przesyłki pocztowe w ruchu tranzytowym podlegają aż do dalszego zarządzenia formalnościom celnym, obowiązującym dotychczas dla tych przesyłek na obszarach b. dzielnicy pruskiej.

DZIAŁ  2.

Ruch sąsiedzki między Polską a Niemcami.

ROZDZIAŁ  1.

Przepisy kolejowe.

Art.  17.

Ruch sąsiedzki osobowy, bagażowy i towarowy, jakoteż i odprawa celna odbywają się od i do stacji pogranicznych.

Art.  18.

Opłaty przejazdowe i przewozowe pobiera się od i do stacji granicznej podług obowiązujących taryf wewnętrznych w walucie polskiej.

Art.  19.

W razie trudności technicznych sąsiednie Dyrekcje po zobopólnem porozumieniu się wyłączą pewne przejścia graniczne od ruchu I podadzą to do powszechnej wiadomości.

Art.  20.

Wymiana towarowych wagonów niemieckich odbywa się w naturze - wagon za wagon z uwzględnieniem rodzaju i nośności.

ROZDZIAŁ  2.

Przepisy pocztowo-telegraficzne.

Art.  21.

Pocztowy ruch sąsiedzki między Polską a Niemcami odbywa się tylko przez Zbąszyn. Ponadto przez Rawicz-Korsenz odbywa się wymiana poczty listowej w zamkniętych odsyłkach.

Przesyłki pocztowe w ruchu sąsiedzkim podlegają cenzurze.

Art.  22.

Telegraficzny ruch sąsiedzki odbywa się na zasadach międzynarodowych umów telegraficznych między większemi miastami stosownie do potrzeby w sposób, który każdorazowo poda się osobno do wiadomości.

Telegramy wychodzące i nadchodzące należy odsyłać do najbliższej W. K. T. (Wojskowej Kontroli Telegraficznej).

Art.  23.

Sąsiedzki ruch telefoniczny normuje się analogicznie, jak ruch telegraficzny (art. 22).

ROZDZIAŁ  3.

Przepisy paszportowe.

Art.  24.

Przekroczenie granicy poza ruchem tranzytowym określonym w Dziale I. dozwolone jest tylko osobom, zaopatrzonym w przepisane dokumenty podróży (paszport dyplomatyczny, paszport zagraniczny, przepustkę graniczną) wystawione na podstawie obowiązujących przepisów.

Art.  25.

Zwyczajny paszport zagraniczny obywateli obcych państw winien być dla wjazdu zaopatrzony w wizę konsula polskiego, dla wyjazdu w wizę polskiego urzędu administracyjnego (starostw i równorzędnych urzędów paszportowych) w myśl obowiązujących przepisów.

ROZDZIAŁ  4.

Przepisy celne.

Art.  26.

Osoby, udające się zagranicę z Polski lub przybywające z zagranicy do Polski, podlegają zwykłym formalnościom celnym.

Art.  27.

Towary przywożone z Niemiec do Polski i wywożone z Polski do Niemiec urzędy celne mają odprawiać według ustaw celnych i przepisów wykonawczych do nich wydanych. Kontrolę Dyrekcja ceł poleci wykonywać według zarządzenia wymienionego w art. 14.

Art.  28.

Przesyłki pocztowe w ruchu sąsiedzkim podlegają przepisom celnym, obowiązującym dotychczas na obszarach b. dzielnicy pruskiej.

DZIAŁ  3.

Ruch węglowy z Górnego Śląska do Prus Wschodnich.

Art.  29.

Ruch węglowy z Górnego Śląska do Prus Wschodnich odbywać się będzie w dotychczasowy sposób w ilości do 350 wagonów dziennie, odbieranych na stacji Kluczbork.

Art.  30.

Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem 15 kwietnia 1920 roku.

Art.  31.

Wykonanie rozporządzenia niniejszego powierza się Ministrom: Kolei żelaznych, Poczt i Telegrafów, Spraw Wewnętrznych i Skarbu w porozumieniu z Ministrem Spraw Zagranicznych, Ministrem Spraw Wojskowych oraz Ministrem b. Dzielnicy Pruskiej.

Zmiany w prawie

Maciej Berek: Do projektu MRPiPS o PIP wprowadziliśmy bardzo istotne zmiany

Komitet Stały Rady Ministrów wprowadził bardzo istotne zmiany do projektu ustawy przygotowanego przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – poinformował minister Maciej Berek w czwartek wieczorem, w programie „Pytanie dnia” na antenie TVP Info. Jak poinformował, projekt nowelizacji ustawy o PIP powinien trafić do Sejmu w grudniu 2025 roku, aby prace nad nim w Parlamencie trwały w I kwartale 2026 r.

Grażyna J. Leśniak 05.12.2025
Lekarze i pielęgniarki na kontraktach „uratują” firmy przed przekształcaniem umów?

4 grudnia Komitet Stały Rady Ministrów przyjął projekt zmian w ustawie o PIP - przekazało w czwartek MRPiPS. Nie wiadomo jednak, jaki jest jego ostateczny kształt. Jeszcze w środę Ministerstwo Zdrowia informowało Komitet, że zgadza się na propozycję, by skutki rozstrzygnięć PIP i ich zakres działał na przyszłość, a skutkiem polecenia inspektora pracy nie było ustalenie istnienia stosunku pracy między stronami umowy B2B, ale ustalenie zgodności jej z prawem. Zdaniem prawników, to byłaby kontrrewolucja w stosunku do projektu resortu pracy.

Grażyna J. Leśniak 05.12.2025
Klub parlamentarny PSL-TD przeciwko projektowi ustawy o PIP

Przygotowany przez ministerstwo pracy projekt zmian w ustawie o PIP, przyznający inspektorom pracy uprawnienie do przekształcania umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę, łamie konstytucję i szkodzi polskiej gospodarce – ogłosili posłowie PSL na zorganizowanej w czwartek w Sejmie konferencji prasowej. I zażądali zdjęcia tego projektu z dzisiejszego porządku posiedzenia Komitetu Stałego Rady Ministrów.

Grażyna J. Leśniak 04.12.2025
Prezydent podpisał zakaz hodowli zwierząt na futra, ale tzw. ustawę łańcuchową zawetował

Prezydent Karol Nawrocki podpisał we wtorek ustawę z 7 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt. Jej celem jest wprowadzenie zakazu chowu i hodowli zwierząt futerkowych w celach komercyjnych, z wyjątkiem królika, w szczególności w celu pozyskania z nich futer lub innych części zwierząt. Zawetowana została jednak ustawa zakazująca trzymania psów na łańcuchach. Prezydent ma w tym zakresie złożyć własny projekt.

Krzysztof Koślicki 02.12.2025
Przekształcanie umów B2B dołoży pracy sądom

Resort pracy nie podjął nawet próby oszacowania, jak reklasyfikacja umów cywilnoprawnych i B2B na umowy o pracę wpłynie na obciążenie sądów pracy i długość postępowań sądowych. Tymczasem eksperci wyliczyli, że w wariancie skrajnym, zakładającym 150 tys. nowych spraw rocznie, skala powstałych zaległości rośnie do ponad 31 miesięcy dodatkowej pracy lub koniecznego zwiększenia zasobów sądów o 259 proc. Sprawa jest o tyle ważna, że na podobnym etapie prac są dwa projekty ustaw, które – jak twierdzą prawnicy – mogą zwiększyć obciążenie sądów.

Grażyna J. Leśniak 25.11.2025
MZ znosi limit tzw. nadwykonań świadczeń udzielanych osobom do 18. roku życia - projekt przyjęty przez rząd

Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o Funduszu Medycznym - poinformował w środę rzecznik rządu Adam Szłapka. Przygotowana przez resort zdrowia propozycja zakłada, że Narodowy Fundusz Zdrowia będzie mógł w 2025 r. otrzymać dodatkowo około 3,6 mld zł z Funduszu Medycznego. MZ chce również, by programy inwestycyjne dla projektów strategicznych były zatwierdzane przez ministra zdrowia, a nie jak dotychczas, ustanawiane przez Radę Ministrów. Zamierza też umożliwić dofinansowanie programów polityki zdrowotnej realizowanych przez gminy w całości ze środków Funduszu Medycznego.

Grażyna J. Leśniak 19.11.2025
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1920.30.176

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Tymczasowe uregulowanie ruchu tranzytowego i sąsiedzkiego między Polską a Niemcami.
Data aktu: 01/04/1920
Data ogłoszenia: 09/04/1920
Data wejścia w życie: 15/04/1920