Ustanowienie komunikacji tranzytowej przez Górny Śląsk z Polski do Polski oraz z Górnego Śląska przez Polskę do Prus Wschodnich, jak również komunikacji sąsiedzkiej pomiędzy Polską a Górnym Śląskiem.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA KOLEI ŻELAZNYCH
z dnia 10 grudnia 1920 r.
w przedmiocie ustanowienia komunikacji tranzytowej przez Górny Śląsk z Polski do Polski oraz Górnego Śląska przez Polskę do Prus Wschodnich, jak również komunikacji sąsiedzkiej pomiędzy Polską a Górnym Śląskiem.

Na mocy dekretu z dnia 7 lutego 1919 r. (Dziennik Praw № 14, poz. 152), konstytucyjnie zatwierdzonego w dniu 7 kwietnia 1919 r. (Monitor Polski № 82) i w porozumieniu z Ministerstwami Skarbu oraz Przemysłu i Handlu, niniejszem zarządzam co następuje:
Ustanawia się komunikację tranzytową przez Górny Śląsk z Polski do Polski oraz z Górnego Śląska przez Polskę do Prus Wschodnich, jak również komunikacje, sąsiedzką pomiędzy Polską i Górnym Śląskiem na następujących warunkach:

A.

Komunikacja tranzytowa.

I. Ruch osobowy.

1. Odprawa podróżnych:

Dla komunikacji tranzytowej z Polski do Polski przez Górny Śląsk wydaje się bilety bezpośrednie, na razie w połączeniach następujących:

Poznań - Szczakowa,

Kępno - Szczakowa,

Poznań - Trzebinia,

Kępno - Trzebinia,

Poznań - Kraków,

Kępno - Kraków.

i odwrotnie.

Opłaty za przejazd pobiera się według obowiązujących taryf wewnętrznych; na przestrzeniach polskich - polskich w walucie polskiej, a na przestrzeniach górnośląskich - niemieckich w walucie niemieckiej, przeliczonej na marki polskie, według kursu ustalanego perjodycznie.

Opłata za bilety dziecince wynosi połowę ceny biletu dla dorosłych.

Dla przewozi; podróżnych, jadących bez zatrzymania się na Górnym Śląsku, wprowadza się na szlaku Kraków - Poznań przez Mysłowice - Kreuzburg: dwa bezpośrednie wagony w jednym z pociągów zwykłych. Podróżni; korzystający z tych wagonów, są wolni od wizowania paszportów i od rewizji celnej.

Wsiadanie i wysiadanie na Górnym Śląsku, otwieranie zewnętrznych okien i drzwi wagonów przez podróżnych, jadących w tych wagonach, w czasie jazdy przez. Górny Śląsk jest wzbronione.

Zabrania się również tym podróżnym w czasie przejazdu przez Górny Śląsk wyrzucanie, oddawanie i otrzymywanie jakichkolwiek listów, paczek lub innych przedmiotów.

Przejazd wojskowych w tych wagonach jest wzbroniony.

2. Odprawa bagażu.

Odprawa bagażu w ruchu tranzytowym odbywa się na tych samych zasadach:, co i odprawa podróżnych, to jest, że kasy bagażowe polskie pobieraj przewoźne od stacji nadawczej do stacji odbiorczej oddzielnie za przestrzeń polską według taryf wewnętrznych polskich w walucie polskiej, oddzielnie zaś za przebieg górnośląski według taryf wewnętrznych niemieckich, w walucie niemieckiej, przerachowanej na marki polskie w taki sarn sposób jak i za przejazdy podróżnych.

II. Ruch towarowy tranzytowy.

Ruch towarowy tranzytowy między Polską a Polską przez Górny Śląsk odbywa się na następujących linjach:

Szczakowa-Mysłowice - Kreuzburg - Ostrowo,

Oświęcim - Mysłowice - Kreuzburg - Ostrowo,

Sosnowice - Katowice - Kreuzburg - Ostrowo,

Dziedzice - Katowice - Kreuzburg - Ostrowo,

Herby - Lubliniec - Kreuzburg - Ostrowo.

Przesyłki winny być nadawane na podstawie międzynarodowych listów, przewozowych o tekście w językach: polskim i niemieckim, ewentualnie francuskim; przy użyciu międzynarodowych listów przewozowych ze wzmianką o Konwencji Berneńskiej, nadawca winien wzmiankę tę skreślić oraz przekreślenie to stwierdzić swym podpisem.

Deklaracji towarów dokonywa się na stacji nadawczej w językach: polskim i niemieckim. Dozwala się jednak deklarowanie towarów tylko w języku polskim. W tym wypadku dokonywa tłumaczenia graniczna stacja między Polską a Górnym Śląskiem. W czynności tej kolej uważa się tylko za mandatarjusza nadawcy, który sam całkowicie ponosi skutki niedokładnego lub fałszywego tłumaczenia.

Opłacanie przesyłek do stacji granicznej nie jest obowiązujące, a zaliczenia są dopuszczone w walucie polskiej.

Obliczoną według wewnętrznych taryf polskich należność przewozowa za obydwie polskie przestrzenie polska stacja nadawcza wstawia do listu przewozowego i do dołączonych ceduł.

Należność zaś przewozową za przestrzeń górnośląską, obliczoną według wewnętrznych taryf niemieckich, ustala i przekazuje na odbiorcę graniczna stacja zdawcza górnośląska w walucie niemieckiej, którą to należność po przeliczeniu na marki polskie według kursu ustalanego perjodycznie przez Ministerstwo Skarbu, uiszcza odbiorca.

Odpowiedzialność kolei za stratę, brak lub uszkodzenia towarów wobec osób uprawnionych do rozporządzania się przesyłką, opiera się na przepisach przewozowych, obowiązujących na odnośnych obszarach.

Roszczenie do odszkodowania winien wnosić uprawniony nadawca lub odbiorca do Zarządu Polskiego kolei nadawczej lub odbiorczej.

Przewóz broni, amunicji i t. p. własności wojskowej jest wzbroniony.

B.

Ruch towarowy tranzytowy z Górnego Śląska przez Polskę do Prus Wschodnich i odwrotnie.

Nadawanie towarów, ich odprawa, obliczenie należności przewozowych i rozrachunek w ruchu tranzytowym z Górnego Śląska przez Polskę do Prus Wschodnich i odwrotnie odbywa się prowizorycznie na podstawie dotychczasowych postanowień.

Co się tyczy odpowiedzialności za zaginięcie, brak lub uszkodzenie towarów obowiązują analogiczne postanowienia, jak wymienione powyżej w rozdziale A. - II.

Wzbroniony jest również przewóz broni, amunicji i t. p. własności wojskowej.

C.

Komunikacja sąsiedzka pomiędzy Polską a Górnym Śląskiem. i. Ruch osobowy i bagażowy.

Ruch osobowy i bagażowy w komunikacji sąsiedzkiej pomiędzy Polską a Górnym Śląskiem odbywa się przez następujące stacje:

Szczakowa - Mysłowice,

Oświęcim,

Dziedzice,

Sosnowice - Katowice,

Herby Polskie - Herby Niemieckie,

Pitschen - Kępno (na linji Kreuzburg, - Ostrowo).

W komunikacji sąsiedzkiej z Polski do Górnego Śląska i odwrotnie bezpośredniej odprawy podróżnych i bagażu nie ustanawia się; bilety sprzedaje się i bagaż nadaje od i do stacji granicznych we właściwych walutach. Na razie w punkcie węzłowym Pitschen - Kępno odprawa podróżnych i bagażu ustala się z Górnego Śląska do Kępna, względnie z Polski da Pitschen.

W Kępnie sprzedaje się bilety i przyjmuje nadany bagaż do Pitschen, pobierając opłaty w polskiej walucie i biorąc za podstawę potrójną wysokość niemieckich taryf osobowych. W Pitschen wydaje się bilety do Kępna w niemieckiej walucie, biorąc za podstawę, niemiecką taryfę.

Opłaty dzielą się kilometrycznie za przestrzeń od i do granicy Państwa, pomiędzy przystankiem Costau i Łęka.

II. Ruch towarowy sąsiedzki.

Do ruchu towarowego sąsiedzkiego mają służyć te same punkty graniczne, jak wymienione co do ruchu osobowego w rozdziale 1.

Odprawa odbywa się na podstawie listu przewozowego o tekście w 2-ch językach (polskim i niemieckim), przyczem oświadczenia ręczne w liście przewozowym winny być dokonywane w języku tego kraju, w którym towar został nadany. Na granicy, o ile zachodzi tego potrzeba, kole) przyjmująca może dokonać tłumaczenia treści listu przewozowego i w tym wypadku uważa się za mandatarjusza nadawcy, który sam ponosi skutki fałszywego lub niedokładnego tłumaczenia. Nadawcy służy prawo dokonania samemu oświadczeń w liście przewozowym w obu językach.

Do czasu wydrukowania listów przewozowych w dwóch językach, o tekście polskim i niemieckim, dopuszcza się używanie listów przewozowych, przyjętych w komunikacji wewnętrznej obydwu krajów lub listów międzynarodowych z warunkiem skreślenia w tych ostatnich powołania się na Konwencję Berneński.

Należność przewozową do stacji granicznej pobiera się od nadawcy z góry a od stacji granicznej do stacji przeznaczenia przekazuje się na odbiorcę we właściwej walucie.

Obciążanie przesyłek zaliczeniami jest w obydwu kierunkach wzbronione. Odpowiedzialność kolei za zaginięcie, brak lub uszkodzenie towarów względem uprawnionego nadawcy lub odbiorcy opiera się na przepisach przewozowych wewnętrznych, obowiązujących na odnośnych obszarach.

Zmiany w prawie

Maciej Berek: Do projektu MRPiPS o PIP wprowadziliśmy bardzo istotne zmiany

Komitet Stały Rady Ministrów wprowadził bardzo istotne zmiany do projektu ustawy przygotowanego przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – poinformował minister Maciej Berek w czwartek wieczorem, w programie „Pytanie dnia” na antenie TVP Info. Jak poinformował, projekt nowelizacji ustawy o PIP powinien trafić do Sejmu w grudniu 2025 roku, aby prace nad nim w Parlamencie trwały w I kwartale 2026 r.

Grażyna J. Leśniak 05.12.2025
Lekarze i pielęgniarki na kontraktach „uratują” firmy przed przekształcaniem umów?

4 grudnia Komitet Stały Rady Ministrów przyjął projekt zmian w ustawie o PIP - przekazało w czwartek MRPiPS. Nie wiadomo jednak, jaki jest jego ostateczny kształt. Jeszcze w środę Ministerstwo Zdrowia informowało Komitet, że zgadza się na propozycję, by skutki rozstrzygnięć PIP i ich zakres działał na przyszłość, a skutkiem polecenia inspektora pracy nie było ustalenie istnienia stosunku pracy między stronami umowy B2B, ale ustalenie zgodności jej z prawem. Zdaniem prawników, to byłaby kontrrewolucja w stosunku do projektu resortu pracy.

Grażyna J. Leśniak 05.12.2025
Klub parlamentarny PSL-TD przeciwko projektowi ustawy o PIP

Przygotowany przez ministerstwo pracy projekt zmian w ustawie o PIP, przyznający inspektorom pracy uprawnienie do przekształcania umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę, łamie konstytucję i szkodzi polskiej gospodarce – ogłosili posłowie PSL na zorganizowanej w czwartek w Sejmie konferencji prasowej. I zażądali zdjęcia tego projektu z dzisiejszego porządku posiedzenia Komitetu Stałego Rady Ministrów.

Grażyna J. Leśniak 04.12.2025
Prezydent podpisał zakaz hodowli zwierząt na futra, ale tzw. ustawę łańcuchową zawetował

Prezydent Karol Nawrocki podpisał we wtorek ustawę z 7 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt. Jej celem jest wprowadzenie zakazu chowu i hodowli zwierząt futerkowych w celach komercyjnych, z wyjątkiem królika, w szczególności w celu pozyskania z nich futer lub innych części zwierząt. Zawetowana została jednak ustawa zakazująca trzymania psów na łańcuchach. Prezydent ma w tym zakresie złożyć własny projekt.

Krzysztof Koślicki 02.12.2025
Przekształcanie umów B2B dołoży pracy sądom

Resort pracy nie podjął nawet próby oszacowania, jak reklasyfikacja umów cywilnoprawnych i B2B na umowy o pracę wpłynie na obciążenie sądów pracy i długość postępowań sądowych. Tymczasem eksperci wyliczyli, że w wariancie skrajnym, zakładającym 150 tys. nowych spraw rocznie, skala powstałych zaległości rośnie do ponad 31 miesięcy dodatkowej pracy lub koniecznego zwiększenia zasobów sądów o 259 proc. Sprawa jest o tyle ważna, że na podobnym etapie prac są dwa projekty ustaw, które – jak twierdzą prawnicy – mogą zwiększyć obciążenie sądów.

Grażyna J. Leśniak 25.11.2025
MZ znosi limit tzw. nadwykonań świadczeń udzielanych osobom do 18. roku życia - projekt przyjęty przez rząd

Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o Funduszu Medycznym - poinformował w środę rzecznik rządu Adam Szłapka. Przygotowana przez resort zdrowia propozycja zakłada, że Narodowy Fundusz Zdrowia będzie mógł w 2025 r. otrzymać dodatkowo około 3,6 mld zł z Funduszu Medycznego. MZ chce również, by programy inwestycyjne dla projektów strategicznych były zatwierdzane przez ministra zdrowia, a nie jak dotychczas, ustanawiane przez Radę Ministrów. Zamierza też umożliwić dofinansowanie programów polityki zdrowotnej realizowanych przez gminy w całości ze środków Funduszu Medycznego.

Grażyna J. Leśniak 19.11.2025
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1920.115.766

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Ustanowienie komunikacji tranzytowej przez Górny Śląsk z Polski do Polski oraz z Górnego Śląska przez Polskę do Prus Wschodnich, jak również komunikacji sąsiedzkiej pomiędzy Polską a Górnym Śląskiem.
Data aktu: 10/12/1920
Data ogłoszenia: 20/12/1920
Data wejścia w życie: 04/01/1921