Wykonanie ustawy z dnia 13 lipca 1920 r. Nr. 65 Dz. U. R. P. poz. 433 o uposażeniu nauczycieli i dyrektorów państwowych szkół średnich ogólnokształcących, seminarjów nauczycielskich i preparand oraz wizytatorów.

ROZPORZĄDZENIE
z dnia 25 października 1920 r.
Prezydenta Ministrów, Ministra Skarbu, Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego i Ministra b. Dzielnicy Pruskiej w celu wykonania ustawy z dnia 13 lipca 1920 r. Nr . 65 Dz. U. R. P. poz. 433 o uposażeniu nauczycieli i dyrektorów państwowych szkół średnich ogólnokształcących, seminarjów nauczycielskich i preparand oraz wizytatorów.

Na mocy art. 18 ustawy z dnia 13 lipca 1920 r. Dz. U. R. P. Nr. 65 poz. 433 zarządza się co następuje:
Do art. 1 ustawy:
§  1.
Z osób stanu nauczycielskiego, będących w służbie państwowej w czasie wejścia w życie ustawy o uposażeniu, objęci są przepisami tej ustawy, prócz dyrektorów państwowych szkół średnich ogólnokształcących i seminarjów nauczycielskich, kierowników preparand i szkół ćwiczeń (art. 11 ustawy) oraz wizytatorów szkół (krajowych inspektorów szkół i decernentów (art. 12 ustawy), wszyscy ci członkowie gron nauczycielskich w szkołach wyżej wymienionych, którzy
a)
na obszarze' b. dzielnicy rosyjskiej i b. dzielnicy pruskiej otrzymywali stałe roczne uposażenie wedle klas płac dla nich ustanowionych, jako t. zw. nauczyciele etatowi,
b)
na obszarze b. dzielnicy austrjackiej objęci byli austrjacką ustawą o stosunkach służbowych (pragmatyką) nauczycieli szkół średnich i niższych z dnia 28 lipca 1917 r. Dz. p. p. Nr. 310.
§  2.
Aż do unormowania w pragmatyce służbowe) sprawy ustalenia (stabilizacji) w zawodzie nauczycielskim za nauczyciela stałego pod względem prawa do dodatku za wyższe studja w myśl art. 4 al. 7 ustawy z dnia 13 lipca 1920 Dz. U. R. P. Nr. 65 poz. 429, uważa się także tych zastępców nauczycieli w b. dzielnicy austrjackiej ustanowionych na zasadzie § 8 ust. 3 austrjackiej ustawy o stosunkach służbowych (pragmatyki) nauczycieli szkół średnich i niższych z dnia 28 lipca 1917 Dz. p. p. Nr 319, którzy wykażą się conajmniej roczną służbą w jednej z kategorji szkół państwowych, objętych ustawą o uposażeniu.

Do art. 9 ustawy:

§  3.
Zawiadywanie biblioteką nauczycielską, zbiorami map, obrazów, tablic, modeli i t. p. w wyjątkowych wypadkach wielkiego bogactwa zbiorów i wynikającej stąd znaczniejszej pracy nad zarządzaniem niemi, można na należycie uzasadniony wniosek kierownictwa zakładu zaliczyć na jeden rok nauczycielowi jako 1-2 godzin tygodniowo lekcji grupy II (art. 8 ustawy). W razie potrzeby należycie uzasadnionej, wniosek na takie zaliczenie może być rok rocznie ponawiany.
§  4.
Pomoc kancelaryjna udzielana w braku stałego sekretarza kierownictwu zakładu o normalnej ilości klas, zalicza się nauczycielowi jako 4 godziny tygodniowo lekcji grupy II (art. 8 ustawy), w zakładach zaś o większej ponad normalną ilości klas, dolicza się za każdą klasę ponad ilość normalną po pół godziny, najwyżej jednak do 8 godzin tygodniowo.

Nauczycielowi, spełniającemu czynności pomocnika kancelaryjnego, nie można powierzać stanowiska opiekuna klasy.

§  5.
Spełnianie stałego nadzoru nad klasami umieszczonerni w osobnych budynkach filjalnych zalicza się nauczycielowi jako 1 godzinę tygodniowo lekcji grupy II (art. 8 ustawy) przy 1-2 klas eksponowanych, przy większej ich ilości dolicza się po pół godziny za każdą klasę, najwyżej jednak do 3 godzin tygodniowo.
§  6.
Jeżeli nauczycielowi zostanie powierzone stałe wychowawstwo w bursie, będącej pod bezpośredniem kierownictwem wychowawczem szkoły, zajęcia z tem związane mogą, mu być zaliczone jako odpowiednia liczby godzin lekcji grupy II, nie przekraczająca jednak 10.

Do art. 10 ustawy:

§  7. 1
(uchylony).

Do art. 11 ustawy:

§  8.
Za dyrektora, (przełożoną, kierownika) pod względem prawa do dodatków unormowanych w art. 11 ustawy uważa się również tego nauczyciela, który na podstawie zlecenia właściwej władzy spełnia faktycznie kierownictwo zakładu (oddziałów równorzędnych, internatu) przez czas dłuższy, niż miesiąc. Dodatki te jednak będą wypłacane co miesiąc z dołu za czas rzeczywistego pełnienia czynności kierowniczych, przyczem okres do 15 dni odpada przy obliczeniu wynagrodzenia, okres zaś obejmujący ponad 15 dni liczy się za cały miesiąc.

Kierownik szkoły ćwiczeń lub preparandy jest obowiązany do 16 godzin nauczania tygodniowo.

Do art. 14 ustawy:

§  9.
Wymiar uposażenia osób stanu nauczycielskiego objętych ustawą o uposażeniu, które przed wejściem w życie ustawy pozostawały w służbie państwowej, uskutecznia w każdej dzielnicy Polski władza powołana dotychczas do asygnowania uposażenia.

Władze te ustalą:

a)
czas służby (pracy nauczycielskiej) poprzedniej, ulegający policzeniu do wymiaru trzechleci,
b)
o ile chodzi o dodatek za wyższe studja, jego należność i wymiar,
c)
o ile chodzi o dodatek drożyźniany, stosunki rodzinne.
§  10.
Osoby stanu nauczycielskiego objęte ustawą o uposażeniu mają w terminie dni 14 od dnia ogłoszenia niniejszego rozporządzenia złożyć w drodze służbowej do władz wymienionych:
1)
podanie o policzenie lat służby (pracy nauczycielskiej) potrzebnej celem wymiaru trzechleci,
2)
dowody uzasadniające prawo do dodatku za wyższe studja,
3)
deklarację do wymiaru dodatku drożyźnianego wypełnioną należycie według załącznika Na 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1920 r. Dz. U. R. P. № 77 poz. 521.
§  11.
Niewniesienie podania w powyższym terminie ma ten skutek że na razie wzięta będzie pod uwagę tylko ta ulegająca policzeniu służba (praca nauczycielska) poprzednia, której przebieg w sposób niewątpliwy stwierdzony jest w wykazie stanu służby lub w dokumentach, znajdujących się w posiadaniu władzy.
§  12.
Czas spędzony w służbie nauczycielskiej polskiej zalicza się w b. dzielnicy rosyjskiej najwcześniej odl września 1917 r. w b. dzielnicy austrjackiej najwcześniej od 1 listopada 1918 r., a w b. dzielnicy pruskiej najwcześniej od 1 stycznia 1919 r., przyczem stosować należy przepis art. 10 al. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1920 r. Dz. U. R. P. № 77 poz. 521.
§  13.
O dokonanem zaliczeniu lat służby (pracy nauczycielskiej) do wymiaru trzechleci i o przyznaniu i wymiarze dodatku za wyższe studja wyda właściwa władza dekret wedle wzoru dołączonego do niniejszego rozporządzenia (załącznik).
§  14.
Nauczyciel może wnieść przedstawienie do Ministra W. R. i O. P. z wnioskiem o rewizję zadekretowanego zaliczenia, względnie decyzji co do dodatku za wyższe studja; przedstawienie to powinno być złożone we właściwej drodze służbowej.

Władza, przeciw której orzeczeniu wniesiono przedstawienie, o ile sama nie uzna w całej pełni słuszności wniosku lub spełnienie jego przekracza jej uprawnienie, przedłoży przedstawienie wraz z opinją właściwej komisji weryfikacyjnej do decyzji Ministra W. R. i O. P.

§  15.
Opinję właściwej komisji weryfikacyjnej należy również dołączyć do wniosków przedkładanych Ministrowi W. R. i O. P. w przedmiocie uznania w wypadkach wątpliwych prywatnej instytucji, w której nauczyciel uczył, za prywatną szkole, polską, jak również o uznanie w wypadkach wątpliwych za wystarczające dowodów służby nauczycielskiej, oraz w przedmiocie zaliczenia lat służby spędzonych w innej kategorji szkół lub przy mniejszym wymiarze godzin, niż określono w ustawie, względnie w innym zawodzie.
§  16.
Nauczycielom, którzy wstąpili do służby państwowej po terminie wejścia w życie niniejszej ustawy, ustala czas służby poprzedniej (pracy nauczycielskiej) policzalny do wymiaru trzechieci Minister W. R. i O. P. Natomiast wymiar dodatku droźyźnianego oraz przyznania następnych trzechieci należy do władzy asygnującej uposażenie.

Władze asygnujące uposażenie obowiązane są utrzymywać dokładną ewidencję terminów przypadania trzechleci, celem należytego i terminowego przyznawania ich w przyszłości.

Do art. 15 ustawy:

§  17.
Za nauczycieli, [których przed dniem wejścia w życie ustawy o uposażeniu Minister W. R. i O. P. uznał za posiadających istotnie pełne kwalifikacje nauczycielskie, jakkolwiek nie posiadają ich formalnie, a którzy wskutek tego mają w myśl postanowienia art. 15 ustawy otrzymywać dodatek za wyższe studja, uważa się także tych nauczycieli, którzy przed wejściem w życie ustawy o uposażeniu otrzymali prawnie stanowisko nauczycielskie w służbie państwowej, zastrzeżone dla kandydatów nauczycielskich, posiadających przepisane pełne kwalifikacje nauczycielskie, lub na obszarze b. Królestwa Kongresowego, przy mianowaniu ich nauczycielami etatowymi otrzymali uposażenie wedle tej klasy płac, która w czasie ich mianowania zastrzeżona była dla kandydatów, posiadających przepisane pełne kwalifikacje nauczycielskie, a w szczególności tych, którzy nie mając pięciu lat pracy byli zaliczeni do VIII, czternastu do VII, dwudziestu trzech do VI lub V-b kategorji płac.

Do art. 18 ustawy:

§  18. 2
Wynagrodzenie miesięczne nauczyciela kontraktowego za jedną godzinę nauki w tygodniu równa się ilorazowi, wynikającemu z podzielenia sumy każdoczesnego miesięcznego uposażenia nauczyciela etatowego (art. 1 ustawy) o tych samych warunkach wykształcenia, lat pracy zawodowej, stanu rodzinnego i w tej samej klasie miejscowości przez:
28 dla I grupy przedmiotów, z wyjątkiem rysunków,
24 " II " " i rysunków,
22 " III " " (art. 8 ustawy.

W wypadkach zupełnie wyjątkowych dzielnik można za zgodą Ministra Skarbu zmniejszyć aż do cyfry równej maksymalnej ilości godzin nauczania, która obowiązuje dla danej grupy przedmiotów (art. 8 Ustawy).

Jeżeli nauczyciel, zatrudniony kontraktowo, jest równocześnie czynnym lub emerytowanym funkcjonarjuszem publicznym, pobierającym stałe uposażenie z funduszów państwowych, otrzymuje wynagrodzenie wedle normy, ustanowionej za nauką w godzinach nadliczbowych w art. 1 ustawy z dnia 18 marca 1921 r. {Dz. Ust. R. P. № 30 poz. 175).

Wynagrodzenie nauczycieli kontraktowych wypłaca się co miesiąc z dołu.

§  19.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z mocą obowiązującą od dnia 1 lipca 1920 r.

ZAŁĄCZNIK 

Do

Pana ........................................

(charakter służbowy)

w ........................................

1)
................ władza dekretująca) zaliczyła Panu w myśl art. 14 ustawy z dnia 13 lipca 1920 r. Dz. Ust. R. P. № 65 poz. 433 z poprzedniej służby w państwie... i pracy nauczycielskiej w szkolnictwie polskiem prywatnem najwyższy dopuszczalny wymiar czasu, to jest ogółem lat ............ miesięcy ............. dni ........................ do przyznania trzechleci.

Wskutek tego początek policzalnego do przyznania trzechleci czasu służby przypada na dzień

Na tej podstawie przy uwzględnieniu służby w szkolnictwie państwowem polskiem od dnia ................ 19 ......r. przyznaje się Panu od dnia 1 lipca 1920 r. płacą zasadniczą powiększoną o ................................. trzechleci, a następne trzechlecia przypadać Panu będą w normalnych warunkach od 1 .................. 19..... r., od 1 ....................... 19...... r. (i t. d. aż do 10-go trzechlecia włącznie).

2)
Władza dekretująca) ................... przyznała Panu równocześnie w myśl art. 1 al. 3 art. 15 ustawy wyżej wymienionej dodatek za wyższe studja w wymiarze ....................% każdoczesnej płacy zasadniczej.

O tem się Pana uwiadamia z uwagą, że przeciw powyższemu orzeczeniu wolno Panu wnieść przepisaną drogą służbową przedstawienie do Pana Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.

UWAGA: Wyrazy drukowane kursywą, ewentualnie ustęp 2 o dodatku za wyższe studja w danym wypadku winny być skreślone.

1 § 7 uchylony przez § 1 rozporządzenia z dnia 15 czerwca 1921 r. (Dz.U.21.52.324) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 kwietnia 1921 r.
2 § 18 zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 15 czerwca 1921 r. (Dz.U.21.52.324) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 kwietnia 1921 r.

Zmiany w prawie

Maciej Berek: Do projektu MRPiPS o PIP wprowadziliśmy bardzo istotne zmiany

Komitet Stały Rady Ministrów wprowadził bardzo istotne zmiany do projektu ustawy przygotowanego przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – poinformował minister Maciej Berek w czwartek wieczorem, w programie „Pytanie dnia” na antenie TVP Info. Jak poinformował, projekt nowelizacji ustawy o PIP powinien trafić do Sejmu w grudniu 2025 roku, aby prace nad nim w Parlamencie trwały w I kwartale 2026 r.

Grażyna J. Leśniak 05.12.2025
Lekarze i pielęgniarki na kontraktach „uratują” firmy przed przekształcaniem umów?

4 grudnia Komitet Stały Rady Ministrów przyjął projekt zmian w ustawie o PIP - przekazało w czwartek MRPiPS. Nie wiadomo jednak, jaki jest jego ostateczny kształt. Jeszcze w środę Ministerstwo Zdrowia informowało Komitet, że zgadza się na propozycję, by skutki rozstrzygnięć PIP i ich zakres działał na przyszłość, a skutkiem polecenia inspektora pracy nie było ustalenie istnienia stosunku pracy między stronami umowy B2B, ale ustalenie zgodności jej z prawem. Zdaniem prawników, to byłaby kontrrewolucja w stosunku do projektu resortu pracy.

Grażyna J. Leśniak 05.12.2025
Klub parlamentarny PSL-TD przeciwko projektowi ustawy o PIP

Przygotowany przez ministerstwo pracy projekt zmian w ustawie o PIP, przyznający inspektorom pracy uprawnienie do przekształcania umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę, łamie konstytucję i szkodzi polskiej gospodarce – ogłosili posłowie PSL na zorganizowanej w czwartek w Sejmie konferencji prasowej. I zażądali zdjęcia tego projektu z dzisiejszego porządku posiedzenia Komitetu Stałego Rady Ministrów.

Grażyna J. Leśniak 04.12.2025
Prezydent podpisał zakaz hodowli zwierząt na futra, ale tzw. ustawę łańcuchową zawetował

Prezydent Karol Nawrocki podpisał we wtorek ustawę z 7 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt. Jej celem jest wprowadzenie zakazu chowu i hodowli zwierząt futerkowych w celach komercyjnych, z wyjątkiem królika, w szczególności w celu pozyskania z nich futer lub innych części zwierząt. Zawetowana została jednak ustawa zakazująca trzymania psów na łańcuchach. Prezydent ma w tym zakresie złożyć własny projekt.

Krzysztof Koślicki 02.12.2025
Przekształcanie umów B2B dołoży pracy sądom

Resort pracy nie podjął nawet próby oszacowania, jak reklasyfikacja umów cywilnoprawnych i B2B na umowy o pracę wpłynie na obciążenie sądów pracy i długość postępowań sądowych. Tymczasem eksperci wyliczyli, że w wariancie skrajnym, zakładającym 150 tys. nowych spraw rocznie, skala powstałych zaległości rośnie do ponad 31 miesięcy dodatkowej pracy lub koniecznego zwiększenia zasobów sądów o 259 proc. Sprawa jest o tyle ważna, że na podobnym etapie prac są dwa projekty ustaw, które – jak twierdzą prawnicy – mogą zwiększyć obciążenie sądów.

Grażyna J. Leśniak 25.11.2025
MZ znosi limit tzw. nadwykonań świadczeń udzielanych osobom do 18. roku życia - projekt przyjęty przez rząd

Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o Funduszu Medycznym - poinformował w środę rzecznik rządu Adam Szłapka. Przygotowana przez resort zdrowia propozycja zakłada, że Narodowy Fundusz Zdrowia będzie mógł w 2025 r. otrzymać dodatkowo około 3,6 mld zł z Funduszu Medycznego. MZ chce również, by programy inwestycyjne dla projektów strategicznych były zatwierdzane przez ministra zdrowia, a nie jak dotychczas, ustanawiane przez Radę Ministrów. Zamierza też umożliwić dofinansowanie programów polityki zdrowotnej realizowanych przez gminy w całości ze środków Funduszu Medycznego.

Grażyna J. Leśniak 19.11.2025
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1920.103.688

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Wykonanie ustawy z dnia 13 lipca 1920 r. Nr. 65 Dz. U. R. P. poz. 433 o uposażeniu nauczycieli i dyrektorów państwowych szkół średnich ogólnokształcących, seminarjów nauczycielskich i preparand oraz wizytatorów.
Data aktu: 25/10/1920
Data ogłoszenia: 12/11/1920
Data wejścia w życie: 01/07/1920