Przymusowy wykup monet złotych i srebrnych oraz złota i srebra w stanie nie przerobionym.

USTAWA
z dnia 7 listopada 1919 r.
o przymusowym wykupie monet złotych i srebrnych oraz złota i srebra w stanie nie przerobionym.

Art.  1.

Monety złote oraz monety srebrne o zawartości czystego srebra 80% i więcej, jak również złoto i srebro w stanie nie przerobionym, podlegają przymusowemu wykupowi przez Skarb Państwa.

Art.  2.

Złoto i srebro, podlegające przymusowemu wykupowi, winno być w terminie ustalonym przez Ministra Skarbu dostarczone:

albo do Polskiej Krajowej Kasy Pożyczkowej, jej instytucji centralnej lub oddziałów,

albo do kas skarbowych.

Złoto i srebro, podlegające przymusowemu wykupowi, przywożone z zagranicy po wejściu w życie ustawy niniejszej, winno być dostarczone organom celnym.

Art.  3.

Obowiązkowi dostarczenia złota i srebra podlegają:

a)
osoby fizyczne i prawne, przebywające, względnie mające siedzibę zarządu lub reprezentację w granicach Państwa Polskiego i będące właścicielami złota i srebra, podlegających przymusowemu wykupowi, o ile metale owe są w ich posiadaniu,
b)
osoby fizyczne i prawne, przebywające, względnie mające siedzibę zarządu lub reprezentację w granicach Państwa Polskiego i będące w posiadaniu złota i srebra, podlegających przymusowemu wykupowi, o ile metale owe oddane im są przez właścicieli tytułem zastawu lub też na skład.

W tym wypadku w miejsce złota lub srebra, wydanego Skarbowi Państwa, wstępuje suma pieniężna, otrzymana na zasadzie art. 4 ustawy niniejszej.

Art.  4.

Skarb Państwa nabywać będzie za specjalnem pokwitowaniem złoto i srebro, podlegające przymusowemu wykupowi, po cenie marek polskich 22.878 - za 1 kgr. czystego złota i marek polskich 672 - za 1 kgr. czystego srebra.

Na zasadzie cen powyższych, urzędy, wyszczególnione w art. 2 ustawy niniejszej, nabywać będą na rachunek Skarbu Państwa monety złote i srebrne w stanie nie startym po cenach następujących:

10 marek niemieckich

w złocie

82

mk. polsk.

10 rubli

"

177

"

10 franków

"

66,5

"

10 koron

austr.-węg.

"

69,5

1 dukat

"

"

78,5

"

4 guldeny

"

"

66,5

"

5 marek niemieckich

w srebrze

17

"

1 rubel

"

12

"

5 franków

"

15

"

2 franki

"

5,5

"

5 koron austr.-węg.

"

14

"

Ceny, płacone za wszelkie inne monety złote i srebrne w stanie nie startym, pozostawać będą w odpowiednim stosunku do cen wyżej wskazanych.

Art.  5.

Wolne od przymusowego wykupu są monety złote i srebrne, posiadające same przez się wartość numizmatyczną lub też stanowiące składową część zbioru numizmatycznego. Zaświadczenia, stwierdzające wartość numizmatyczną monet złotych i srebrnych, będą wydawane ich właścicielom przez Ministerstwo Sztuki i Kultury.

Złoto i srebro w stanie nie przerobionym, przeznaczone dla celów przemysłowych, leczniczych i naukowych, będzie zwolnione od przymusowego wykupu przez Polską Krajową Kasę Pożyczkową po przedstawieniu jej odpowiednich dowodów.

Art.  6.

Przetapianie i przeróbka monet złotych i srebrnych są wzbronione.

Art.  7.

Wszelkie tranzakcje monetami złotemi i srebrnemi oraz złotem i srebrem w stanie nie przerobionym pomiędzy osobami fizycznemi i prawnemi są w kraju wzbronione. Dla celów, przewidzianych w art. 5 ustęp 2, wolno sprowadzać złoto i srebro z zagranicy za zezwoleniem Ministra Skarbu.

Art.  8.

Wykroczenia przeciwko ustawie mniejszej karane będą w drodze sądowej grzywną do marek polskich 50.000, względnie koron 75.000. Prócz grzywny może być wymierzona kara więzienia do lat trzech.

Przedmioty, co do których popełniono wykroczenie, podlegają konfiskacie na rzecz Skarbu Państwa.

Art.  9.

Jeżeli utajone zostało złoto lub srebro, znajdujące się w posiadaniu osoby prawnej, natenczas osoba ta ulega grzywnie do marek polskich 50.000, względnie koron 75.000, niezależnie od ukarania, winę ponoszących, osób fizycznych na zasadzie artykułu poprzedniego. W tych wypadkach przepis końcowy art. 8 ma również zastosowanie.

Art.  10.

Wykonanie ustawy niniejszej powierza się Ministrowi Skarbu którego jednocześnie upoważnia się do poczynienia odpowiednich zarządzeń, mających na celu zabezpieczenie wykonania przepisów ustawy.

Art.  11.

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1919.84.463

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Przymusowy wykup monet złotych i srebrnych oraz złota i srebra w stanie nie przerobionym.
Data aktu: 07/11/1919
Data ogłoszenia: 10/11/1919
Data wejścia w życie: 10/11/1919