Zniesienie wolności od opłat pocztowych, telegraficznych i telefonicznych.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA POCZT I TELEGRAFÓW
w sprawie zniesienia wolności od opłat pocztowych, telegraficznych i telefonicznych.

Na podstawie artykułu 30 ustawy z dn. 27 maja 1919 r. o państwowej wyłączności poczty, telegrafu i telefonu (№ 44 Dziennika Praw z r. 1919) zarządzam co następuje:
Art.  1.

Od dn. 1 listopada 1919 r. znosi się na podstawie art. 12 wyżej cytowanej ustawy wszelkie dotychczasowe uwolnienia od opłat pocztowych, telegraficznych czy telefonicznych z wyjątkiem uwolnień wymienionych wyraźnie w powołanym artykule ustawy.

Art.  2.

Opłaty za przesyłki pocztowe wszelkiego rodzaju, za telegramy i telefony mają urzędy uiszczać w sposób przepisany dla wszystkich ogólnemi taryfami, a zatem albo w gotówce albo zapomocą marek pocztowych.

Telegramy mogą być opłacane albo gotówką albo przez naklejenie marek pocztowych na blankietach nadawczych.

Opłaty za międzymiastowe rozmowy telefoniczne będą urzędom kredytowane miesięcznie. Urzędy państwowe i samorządne z wyjątkiem gmin miejskich i wiejskich nie będą na zabezpieczenie tych opłat składały kaucji; gdyby jednak dłużne należytości nie były uiszczone do 8 dni po przedstawieniu rachunków, wstrzyma się kredytowanie i zażąda się złożenia kaucji. Gminy wiejskie i miejskie mają składać kaucję jako osoby prywatne.

Osobny układ co do kredytowania wojsku opłat telegraficznych i telefonicznych, zawarty między Ministerstwem Poczt i Telegrafów a Ministerstwem dla spraw wojskowych, pozostaje w mocy.

Art.  3.

Zarząd poczt i telegrafów wyda osobne marki pocztowe dla opłacania przesyłek urzędowych.

Prawo używania tych marek urzędowych będą miały tylko władze i urzędy państwowe i samorządne, wykonywujące czynności publiczne oraz instytucje i zakłady utrzymywane wyłącznie z funduszów tych urzędów.

Przesyłki do zagranicy nie mogą być opłacane markami urzędowemi, lecz zwykłemi markami pocztowemi według ogólnej taryfy międzynarodowej.

Pobieranie marek urzędowych w urzędach pocztowych odbywać się będzie w stałych terminach, w zasadzie raz w miesiącu. W celu wczesnego zaopatrzenia urzędów pocztowych w potrzebną ilość marek urzędowych zamawiać będą urzędy państwowe i samorządne potrzebne im marki zapomocą szczegółowego wykazu przedstawianego także w stałych terminach. Terminy te wyznaczą okręgowe Dyrekcje poczt i telegrafów. Na szczególne życzenie będą mogły urzędy pobierać marki zapomocą osobnych książek poborowych lub za osobnem pokwitowaniem przez urząd pocztowy.

Należytość za pobrane marki uiszczać będą urzędy pobierające w gotówce zaraz przy poborze. Urzędy, które będą miały swoje conto w Pocztowej Kasie Oszczędności, mogą przekazywać odnośne sumy przez P. K. O pod adresem urzędu pocztowego.

Art.  4.

Dla pism i druków urzędowych, opłacanych markami urzędowemi, ustanawia się na podstawie art. 10 cytowanej ustawy następującą taryfę.

A.

Pisma urzędowe.

Najwyższa waga 2 klgr.
1. do 50 gr. 25 fen. (hal.).
2. " 250 " 50 " "
3. " 1 klgr. 1 mk. 50 " (1 kor. 50 h.)
4. " 2 " 2 " " (2 ".)
W korespondencji wzajemnej władz i urzędów państwowych i samorządnych wszystkie pisma muszą być opłacane całkowicie przy nadaniu. Wyjątek stanowią pisma urzędów państwowych lub samorządnych (wydziału krajowego w Małopolsce i wydziałów powiatowych w b. Królestwie Kongresowem i Małopolsce) do gmin miejskich i wiejskich; do pism takich stosować można analogicznie przepisy art. 6.

B.

Druki urzędowe.

Najwyższa waga 5 klgr.
1. do 50 gr. 5 fen. (hal.).
2. " 250 " 10 " "
3. " 1 klgr. 25 " "
4. " 3 " 50 " "
5. " 5 " 1 mk. (1 kor.)
Dziennikom urzędowym przysługuje zniżona opłata gazetowa 3 fen. (hal.) od pojedynczego egzemplarza bez względu na wagę. W razie nadania kilku egzemplarzy pod jednym adresem ma zastosowanie powyżej podana taryfa na druki urzędowe jako niższa.

Przesyłki pieniężne między Polską Kasą Pożyczkową (Bank Polski) a jej głównemi oddziałami, oraz między temi oddziałami nawzajem, uznaje się na razie aż do ostatecznego uregulowania ruchu pieniężnego między kasami państwowemi za służbowe przesyłki pocztowe wolne od opłaty, a wagę ich dopuszcza się do 30 klgr.

Oprócz tego wydaje się co do urzędów, określonych w art. 3 ustęp 2 następujące postanowienia wyjątkowe:

Za skrócenie adresów telegraficznych urzędy nie opłacają należytości taryfowych.

Urzędy winny odbierać wszystkie przesyłki pocztowe w urzędzie pocztowym przez własne organa; w takim razie nie pobiera się taryfowych należytości pocztowych za doręczenie ani opłat za osobne pocztowe skrzynki odbiorcze (przegródki).

W razie wyjątkowego doręczania przesyłek urzędowych przez organa pocztowe urzędy są obowiązane do uiszczania wszystkich taryfowych należytości za doręczenie.

Urzędom wolno używać kartek korespondencyjnych, blankietów telegraficznych i listów przesyłkowych własnego nakładu. Formularze te muszą jednak ściśle odpowiadać urzędowym formularzom pocztowym, a co do koloru ich oraz jakichkolwiek zmian w nadruku należy zawsze przed sporządzeniem nakładu porozumieć się z Ministerstwem Poczt i Telegrafów, przesyłając mu wzór formularza.

Poza powyższemi szczególnemi postanowieniami obowiązują wszystkie urzędy przepisy ogólnych taryf pocztowych, telegraficznych i telefonicznych pod każdym względem.

Art.  5.

Zwykłe pisma i druki, opłacane według taryfy urzędowej, winny być nadawane przy okienku pocztowem za osobną urzędową książką nadawczą. Do skrzynek pocztowych wolno wrzucać tylko przesyłki opłacone zwykłemi markami pocztowemi i według taryfy ogólnej.

W książkach nadawczych potwierdza przyjmujący organ pocztowy tylko ogólną ilość nadanych przesyłek zwykłych, a na życzenie także i ogólną sumę opłaty pocztowej. Urzędom nadającym wolno jednak wpisywać przesyłki do książek nadawczych poszczególnie z wszelkiemi oznaczeniami, jakie będą uważały za potrzebne.

Na nadane telegramy będzie wolno urzędom żądać albo osobnego bezpłatnego pokwitowania z wyszczególnieniem uiszczonej opłaty albo takiego potwierdzenia w książce nadawczej.

Na wszelkich przesyłkach urzędowych, nadanych zapomocą książek nadawczych, musi być podana dokładna nazwa urzędu nadającego.

Co do przesyłek rejestrowanych obowiązują przepisy ogólne lub dotychczasowa praktyka.

Art.  6. 1

(uchylony).

Art.  7.

Przepisy, odnoszące się do doręczania pism sądowych do stron przez pocztę, jakie dotąd obowiązywały w Małopolsce, pozostawia się narazie w mocy z następującemi zmianami:

I. Opłata od pism sądowych w sprawach cywilnych, którą uiszczać ma strona, ma odtąd wynosić bez względu na wagę pisma sądowego (łącznie z opłatą za recepis zwrotny i rekomendację):

a)
za doręczenie pisma sądowego w miejscu siedziby sądu 25 hal.
b)
za pismo sądowe doręczone w innej miejscowości 50 hal.

Opłaty te ściągać się będzie w sposób dotychczasowy.

II. Pisma sądowe do stron w sprawach karnych opłacone będą przez nadający sąd markami urzędowemi według tej samej taryfy jak wyżej oznaczona dla pism w sprawach cywilnych.

Na szczególne żądanie Ministerstwa Sprawiedliwości można będzie opłaty za doręczenie pism sądowych w sprawach karnych w siedzibie sądu nadającego zryczałtować czy to w całej Małopolsce czy to w poszczególnych miejscowościach.

Art.  8.

Tam, gdzie urzędy państwowe mają stronom prywatnym doręczać w siedzibie urzędu nadającego w wielkiej ilości pisma urzędowe tego samego rodzaju (np. nakazy podatkowe) może być zawarty osobny układ między odnośną władzą centralną a Ministerstwem Poczt i Telegrafów co do doręczania przez pocztę za ryczałtowem wynagrodzeniem.

Warszawa, dnia 5 września 1919 r.

1 Art. 6 uchylony przez § 7 rozporządzenia z dnia 25 sierpnia 1924 r. w sprawie ryczałtowania opłat pocztowych za przesyłki listowe; władzom i urzędom państwowym oraz samorządowym (Dz.U.24.76.749) z dniem 31 sierpnia 1924 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1919.78.442

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zniesienie wolności od opłat pocztowych, telegraficznych i telefonicznych.
Data aktu: 05/09/1919
Data ogłoszenia: 25/09/1919
Data wejścia w życie: 01/11/1919