Utworzenie Państwowego Urzędu do spraw powrotu jeńców, uchodźców i robotników.

DEKRET

o utworzeniu Państwowego Urzędu do spraw powrotu jeńców, uchodźców i robotników.

Art.  1.

W myśl uchwały Rady Ministrów z dnia 16/XII 1918 r. "Państwowy Urząd do spraw jeńców", istniejący na zasadzie uchwały Rady Kierowników Ministerstw z d. 11 listopada 1918 r., przekształca się w "Państwowy Urząd do spraw powrotu jeńców, uchodźców i robotników".

Art.  2.

Państwowy Urząd do spraw powrotu jeńców, uchodźców i robotników jest urzędem tymczasowym i ma za zadanie:

a) sprowadzenie do miejsca zamieszkania jeńców, uchodźców i robotników polaków,

b) zorganizowane przeprowadzenie przez ziemie Państwa Polskiego do właściwych punktów granicznych jeńców, uchodźców i robotników obcych narodowości,

c) 1 opiekę sanitarno-żywnościową podczas przeprowadzania jeńców, uchodźców i robotników przez ziemie polskie,

d) regulowanie warunków powrotu jeńców, uchodźców i robotników po za granicami Polski za pośrednictwem Ministerstwa Spraw Zewnętrznych.

Art.  3.

Na czele Urzędu stoi mianowany przez Radę Ministrów Komisarz Generalny. Komisarz Generalny znosi się bezpośrednio z Ministrami i przedkłada swe wnioski Radzie Ministrów.

Art.  4.

Zastępcę Komisarza Generalnego zatwierdza Rada Ministrów na przedstawienie Komisarza Generalnego, wszystkich innych urzędników mianuje Generalny Komisarz bezpośrednio.

Ze względu na charakter tymczasowy Urzędu, Generalny Komisarz, jego zastępca i cały personel państwowego Urzędu do spraw powrotu jeńców, uchodźców i robotników angażowany jest z wypowiedzeniem dwutygodniowem, obowiązującem obydwie strony bez prawa do emerytury i innych praw, z jakich korzystają urzędnicy państwowi. Z chwilą zwinięcia Urzędu należy się miesięczna odprawa.

Art.  5.

Państwowy Urząd do spraw powrotu jeńców, uchodźców i robotników dzieli się na wydziały:

	I.	wydział ogólny,
	II.	wydział prowincjonalny,
	III.	wydział statystyczno-rozrachunkowy,
	IV.	wydział zagraniczny,
	V.	wydział służby etapów.

Art.  6.

I.

Wydział ogólny

prowadzi kancelarję Urzędu, kasę, rachubę, kontrolę, zestawia budżety, informuje prasę i załatwia sprawy personalne.

II.

Wydział prowincjonalny:

1) układa ogólny plan punktów etapowych i żywnościowych; tworzy powiatowe urzędy do spraw jeńców tam, gdzie tego zachodzi konieczna potrzeba, zajmuje się tworzeniem punktów etapowych i żywnościowych, organizuje aprowizację i pomoc sanitarno-lekarską i stałą inspekcję punktów etapowych i żywnościowych;

2) na czele urzędów powiatowych stoją naznaczeni przez Komisarza Generalnego komisarze powiatowi do spraw powrotu jeńców, uchodźców i robotników, którym podlegają wszystkie punkty w powiecie. Komisarze powiatowi działają na podstawie specjalnej instrukcji i okólników, zatwierdzonych przez Komisarza Generalnego, opierają swą działalność na istniejących na miejscu organizacjach społecznych i działają w ścisłem porozumieniu z powiatowymi Komisarzami Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.

III.

Wydział statystyczno-rozrachunkowy

prowadzi ewidencję jeńców, uchodźców i robotników podług opracowanych wzorów, przygotowuje materjały dla przyszłych międzypaństwowych rozrachunków, przewidujących zwrot wszystkich kosztów poniesionych przez Państwo Polskie, prowadzi ogólną statystykę państwowego Urzędu do spraw powrotu jeńców, uchodźców i robotników podług materjałów, dostarczonych przez poszczególne wydziały, układa tablice i mapy, prowadzi ewidencję aktów zejścia i opiekuje się znalezionemi przy zmarłych rzeczami i pieniędzmi i prowadzi archiwum.

IV.

Wydział zagraniczny

działa w ścisłem porozumieniu i za pośrednictwem Ministerstwa Spraw Zewnętrznych

1) reguluje powrót i przejazd jeńców, uchodźców i robotników przez opracowywanie umów z państwami obcemi, tudzież wyjednywa regularne i szybkie wypuszczanie i należytą opiekę w drodze dla jeńców, uchodźców i robotników, znajdujących się jeszcze po za granicami kraju;

2) dla przeprowadzenia tej akcji i orjentowania się w położeniu jeńców, uchodźców i robotników zagranicą, tudzież dla dopilnowania dotrzymania umów, tyczących się powrotu jeńców, uchodźców i robotników ze strony innych państw wydział zagraniczny działa przez swoich referentów przy konsulatach polskich i przez komisarzy reemigracyjnych na terenach wschodnich.

V.

Wydział służby etapów.

Na czele wydziału służby etapów stoi wojskowy naczelnik służby etapów, który jest przedstawicielem Generalnego Sztabu przy państwowym Urzędzie do spraw powrotu jeńców, uchodźców i robotników i oficerem łącznikowym między Sztabem Generalnym i Urzędem. Działalność naczelnika służby etapów jest określona przez instrukcję zatwierdzoną przez Sztab Generalny.

Art.  7.

Ogólny plan przewozu jeńców, jako też określenie potrzebnych na ten cel taborów, opracowują wydziały prowincjonalny i zagraniczny w porozumieniu z Ministerstwem Komunikacji.

Art.  8.

Wszystkie instrukcje, okólniki i regulaminy szczegółowe w granicach przepisów zasadniczych zatwierdza Komisarz Generalny swoją władzą w porozumieniu z odpowiedniemi Ministerstwami.

Art.  9.

Państwowemu Urzędowi do spraw powrotu jeńców, uchodźców i robotników przysługuje na równych warunkach z innemi instytucjami rządowemi prawo korzystania z poczty i telegrafu.

Art.  10.

Wydatki związane z działalnością Urzędu dokonywane są na podstawie odpowiednich preliminarzy. Kredyty na wydatki uchwala Rada Ministrów. Dysponentem sum pieniężnych państwowego Urzędu do spraw powrotu jeńców, uchodźców i robotników w granicach odnośnych przepisów jest Komisarz Generalny.

Art.  11.

Kontrolę sum, wydatkowanych przez państwowy Urząd, wykonuje Kontrola Państwowa.

Art.  12.

W okresach miesięcznych Komisarz Generalny zdaje Radzie Ministrów sprawozdanie z działalności Urzędu.

Art.  13.

Po wypełnieniu zadań, określonych w art. 2-im niniejszej ustawy, państwowy Urząd do spraw powrotu jeńców, uchodźców i robotników przedstawi Radzie Ministrów szczegółowe sprawozdanie ze swej działalności wraz z materjałami dla rozrachunków międzypaństwowych.

Dan w Warszawie, dnia 30 grudnia 1918 r.

1 Z dniem 7 lutego 1919 r. nadzór nad wykonaniem opieki sanitarnej podczas przeprowadzania jeńców, uchodźców i robotników przez ziemie polskie należy do Ministerstwa Zdrowia Publicznego, zgodnie z art. 1 dekretu z dnia 5 lutego 1919 r. w sprawie zmiany dekretu z dn. 30 grudnia 1918 r. o utworzeniu Państwowego Urzędu do spraw powrotu jeńców, uchodźców i robotników (Dz.U.19.13.143).

• Identyfikator: Dz. Praw P. Pol.1919.3.84
• Rodzaj: Dekret
• Tytuł: Utworzenie Państwowego Urzędu do spraw powrotu jeńców, uchodźców i robotników.
• Data aktu: 30/12/1918
• Data ogłoszenia: 08/01/1919
• Data wejścia w życie: 08/01/1919