Przepisy tymczasowe dla ubezpieczeń wzajemnych budowli od ognia w b. Królestwie Polskiem.

DEKRET
w przedmiocie przepisów tymczasowych dla ubezpieczeń wzajemnych budowli od ognia w b. Królestwie Polskiem.

Na wniosek Rady Ministrów postanawiam co następuje:
Art.  1.

Do czasu uchwalenia przez Sejm nowej ustawy, Ubezpieczenia wzajemne od ognia w b. Królestwie Polskiem obowiązane są stosować ustawę z dn. 10 czerwca 1900 r. ze zmianami w następnych artykułach wskazanemi.

Art.  2.

Oszacowanie wszystkich budowli otaryfowanych na podstawie taryfy, obowiązującej Ubezpieczenia wzajemne budowli od ognia w b. Królestwie Polskiem dla budowli zwykłych według kategorji B tablic A, B i C, oraz kategorji A tychże tablic w tych miejscowościach, w których budowle skupione taryfowane są według kategorji B, zostaje podniesione o 100%

Art.  3.

Dotychczasowe oszacowania wszelkich innych budowli mogą być podniesione do 100%, według uznania zarządu ubezpieczeń wzajemnych, na wniosek ubezpieczonych.

Art.  4.

Ulegająca przymusowi ubezpieczeniowemu suma oszacowania rubli 5.000 dla nieruchomości, wymienionych w art. art. 2 i 3 niniejszego dekretu, zostaje podniesiona do sumy rubli 10.000.

Art.  5.

Dla nadzoru nad działalnością instytucji oraz dla rozstrzygania spraw, przekraczających podług ustawy kompetencje zarządu i nie zastrzeżonych do decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych-tworzy się rada nadzorcza ubezpieczeń wzajemnych.

Art.  6.

Rada nadzorcza składa się z 10 członków, a mianowicie: z 2 delegatów związku kółek rolniczych, 2 delegatów centralnego towarzystwa rolniczego, 2 delegatów związku miast, 1 delegata towarzystwa przemysłowców, 1 delegata rady zjazdów górniczych, prezesa zarządu wzajemnych ubezpieczeń lub jego zastępcy i jednego członka, kooptowanego przez radę nadzorczą.

Art.  7.

Członkami rady nadzorczej nie mogą być osoby, które pełnią jakiekolwiek funkcje w prywatnych towarzystwach ubezpieczeniowych lub też są w tych towarzystwach finansowo zainteresowane. Delegaci z ramienia związku miast winni być przedstawicielami miast prowincjonalnych. Prezes zarządu ubezpieczeń wzajemnych nie uczestniczy w posiedzeniach rady, gdy są rozpatrywane sprawy, przewidziane w punktach b, c i g art. 9 niniejszego dekretu.

Art.  8.

Rada nadzorcza wybiera z pośród siebie prezesa i wiceprezesa.

Art.  9.

Do kompetencji rady nadzorczej należy:

a)
projektowanie budżetu do zatwierdzenia przez Ministra Spraw Wewnętrznych;
b)
kontrola bezpośrednia nad biegiem czynności i stanem funduszów instytucji oraz sprawdzanie rachunków, sprawozdań i bilansów miesięcznych i rocznych;
c)
składanie Ministrowi Spraw Wewnętrznych wniosków o ujawnionych przy rewizji uchybieniach i odchyleniach od zatwierdzonego budżetu;
d)
zatwierdzanie wszelkich instrukcji i regulaminów w granicach ustawy;
e)
składanie Ministrowi Spraw Wewnętrznych wniosków w sprawie zmiany ustawy, taryfy lub sposobu pobierania składki i przechowywania funduszów;
f)
zatwierdzanie zwrotu opłat uiszczonych, o ile zwrot przenosi sumę 1.000 mk.;
g)
rozpatrywanie zażaleń i skarg na zarząd;
h)
zatwierdzanie wydatków na środki przeciwpożarne, budownictwo ogniotrwałe i zasiłki dla straży ogniowych, o ile nie przekraczają one sumy mrk. 30.000-w każdym poszczególnym wypadku, oraz przedstawianie wniosków w tych sprawach do decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych, gdy chodzi o sumy powyżej 30.000 mrk.;
i)
rozpoznawanie i zatwierdzanie wniosków Zarządu w sprawie zawierania umów reasekuracyjnych;
j)
decydowanie w sprawach, dotyczących wątpliwych odszkodowań pogorzelowych;
k)
opinjowanie o przeznaczeniu pozostałych z roku operacyjnego nadwyżek i składanie wniosków w tych sprawach Ministrowi Spraw Wewnętrznych.
Art.  10.

Zażalenia i skargi na decyzje Zarządu winne być składane do Rady Nadzorczej w ciągu dwóch miesięcy od daty zawiadomienia o zapadłej decyzji; decyzje Rady Nadzorczej mogą być w ciągu trzech miesięcy od daty zawiadomienia zaskarżone do Ministra Spraw Wewnętrznych.

Art.  11.

Posiedzenia Rady Nadzorczej odbywają się w miarę potrzeby, nie rzadziej jednak, jak raz na miesiąc; w posiedzeniach bierze udział delegat Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z prawem stawiania wniosków. Dla prawomocności zebrania wymagana jest obecność 5 członków Rady. Uchwały zapadają zwykłą większością głosów. W razie równego podziału, decyduje głos przewodniczącego.

Art.  12.

Prezes Rady Nadzorczej, Wiceprezes lub członek delegowany mają prawo uczestniczyć w posiedzeniach Zarządu.

Art.  13.

Członkowie Rady Nadzorczej za pełnienie czynności poza Warszawą mają prawo do djet i zwrotu kosztów podróży na zasadach, ustalonych w etacie dla Prezesa Zarządu. Za udział w posiedzeniach w Warszawie członkowie Rady otrzymują żetony, określone w etacie Zarządu.

Art.  14.

Nagany i napomnienia funkcjonarjuszom instytucji udziela Rada Nadzorcza, za pośrednictwem Prezesa Zarządu. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych udziela nagany i napomnienia za pośrednictwem Rady Nadzorczej.

Art.  15.

Prezesa Zarządu Wzajemnych Ubezpieczeń oraz jego zastępcę mianuje Najwyższa Władza Państwowa na przedstawienie Ministra Spraw Wewnętrznych; Ministrowi Spraw Wewnętrznych kandydatów na stanowiska Prezesa Zarządu i jego zastępcy przedstawia Rada Nadzorcza. Naczelników Wydziałów, Inspektorów oraz taksatorów mianuje Minister Spraw Wewnętrznych na przedstawienie Prezesa Zarządu; do przedstawienia winna być dołączona opinja Rady Nadzorczej; obsadzanie wszystkich innych urzędów w Ubezpieczeniach Wzajemnych należy do Prezesa Zarządu.

Art.  16.

W związku z przepisami powyższemi ulegają zmianie następujące artykuły ustawy z dnia 10 czerwca 1900 r.:

a)
w art. art. 2, 5, 28, 40 i w uwadze do art. 46 suma wartości ubezpieczanych budowli podniesiona zostaje z 5.000 rb. do 10.000 rb.;
b)
w artykule 3 punkt 2 zamiast słowa "rosyjskich" należy zamieścić słowo "polskich", ustęp zaś: "stosownie do wskazówek Ministra Spraw Wewnętrznych" zostaje uchylony;
c)
artykuł 14 otrzymuje brzmienie następujące:

"Z funduszów ubezpieczeniowych wypłaca się według uznania Rady Nadzorczej Ubezpieczeń wzajemnych wynagrodzenie: a) za dostarczenie sikawek na miejsce pożaru, zależnie od tego, jak prędko i z jakiej odległości przybyła sikawka, tudzież w jakim stopniu przyczyniła się do ugaszenia pożaru, b) za uszkodzenie sikawek, spowodowane gaszeniem ognia podług oszacowania tego uszkodzenia, c) za szczególne odznaczenie się przy gaszeniu pożaru, d) za specjalne współdziałanie przy schwytaniu lub wykryciu podpalaczów, jeżeli wina tych ostatnich stwierdzona będzie wyrokiem prawomocnym. Wzmiankowane wynagrodzenie (ustęp d) może być wydane osobom prywatnym, jak również policji powiatowej i wiejskiej, która prowadziła dochodzenie pierwotne o pożarze po porozumieniu się z zwierzchnością organów policji";

d)
artykuł 16 otrzymuje brzmienie następujące:

"Kierownictwo sprawami Ubezpieczeń Wzajemnych należy pod kontrolą Ministra Spraw Wewnętrznych do Rady Nadzorczej i Zarządu";

e)
w art. 21 uwaga 1-a,ustęp ostatni: "pod warunkiem przesyłania rachunków powyższych po ich uregulowaniu do sprawdzenia właściwej izbie kontroli" - uchyla się;
f)
art. 23 uchyla się;
g)
art. 24 w ustępie 2-im zostają uchylone ustępy: "w porozumieniu z miejscowym gubernatorem" oraz "aby ogólna kwota wydanych zapomóg nie przenosiła 75.000 rb. rocznie";
h)
art. 26 uchyla się;
i)
do art. 58 zostaje dodana uwaga treści następującej:

"Artykuł powyższy nie rozciąga się na nieruchomości zniszczone lub uszkodzone podczas wypadków wojennych, skutkiem czego właściciele takich nieruchomości mogą za pośrednictwem właściwych taksatorów wyjednywać u Zarządu umorzenie należnych od nich składek w całości lub częściowo, a to stosownie do instrukcji, jaką w tej mierze wyda Rada Nadzorcza";

j)
artykuł 71 otrzymuje brzmienie następujące:

"Ubezpieczony, o ile nie zgadza się na zatwierdzony przez taksatora ubezpieczeń obrachunek wynagrodzenia, może zaskarżyć ten ostatni do Zarządu w ciągu dwóch tygodni od chwili zakomunikowania mu o nim; ubezpieczonemu w razie niezadowolenia z decyzji Zarządu służy prawo skargi w ciągu dwóch miesięcy od dnia zawiadomienia o decyzji do Rady Nadzorczej; decyzje Rady Nadzorczej mogą być zaskarżane w ciągu trzech miesięcy od zawiadomienia do Ministra Spraw Wewnętrznych, lub też po zapadnięciu decyzji Rady Nadzorczej może być wytoczona Zarządowi sprawa sądowa";

k)
w artykule 83 uchyla się ustęp od słów "Ministerstwo Spraw Wewnętrznych" do końca artykułu;
l)
uchyla się uwaga do artykułu 84;
m)
artykuł 88 otrzymuje następujące brzmienie:

"Na wniosek taksatora ubezpieczeń, jako też na skutek reklamacji ubezpieczonych, Rada Nadzorcza umarza zaległości lub niedobory, które uzna za niemożliwe do ściągnięcia, tudzież należności nieprawidłowo wyznaczone do pobrania i zwraca niewłaściwie pobrane sumy do wysokości 1.000 mk.; w każdym poszczególnym wypadku umorzenie zaległości lub zwrot opłat powyżej 1.000 mk. następuje na mocy decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych".

Art.  17.

Wykonanie niniejszego dekretu polecam Ministrowi Spraw Wewnętrznych, którego upoważniam jednocześnie do wydawania opartych na ustawie i dekrecie instrukcji i przepisów wykonawczych.

Art.  18.

Dekret niniejszy uzyskuje moc obowiązującą odnośnie art. art. 1, 2, 3 i 4 od dnia 1-go stycznia 1919 r., odnośnie innych artykułów, od dnia ogłoszenia w Dzienniku Praw Państwa Polskiego.

Dan w Warszawie, dnia 7 lutego 1919 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz. Praw P. Pol.1919.14.190

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Przepisy tymczasowe dla ubezpieczeń wzajemnych budowli od ognia w b. Królestwie Polskiem.
Data aktu: 07/02/1919
Data ogłoszenia: 08/02/1919
Data wejścia w życie: 01/01/1919, 08/02/1919