Przywrócenie konstytucyjnych standardów wyboru członków Krajowej Rady Sądownictwa wybieranych spośród sędziów
UCHWAŁASEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJz dnia 27 lutego 2026 r.w sprawie przywrócenia konstytucyjnych standardów wyboru członków Krajowej Rady Sądownictwa wybieranych spośród sędziów
Krajowa Rada Sądownictwa, zgodnie z art. 186 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, stoi na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów. Realizacja tej funkcji jest możliwa, gdy organ ten pozostaje niezależny od władz ustawodawczej i wykonawczej.
W uchwale Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 20 grudnia 2023 r. w sprawie usunięcia skutków kryzysu konstytucyjnego w kontekście pozycji ustrojowej oraz funkcji Krajowej Rady Sądownictwa w demokratycznym państwie prawnym wskazano, iż podstawowa funkcja ustrojowa Krajowej Rady Sądownictwa może być realizowana wyłącznie przy zachowaniu jej niezależności oraz prawidłowego, konstytucyjnego modelu wyłaniania członków Krajowej Rady Sądownictwa wybieranych spośród sędziów. Ponadto wskazano, że trzy uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 6 marca 2018 r., dnia 20 maja 2021 r. i dnia 12 maja 2022 r. w sprawie wyboru członków Krajowej Rady Sądownictwa zostały podjęte z rażącym naruszeniem Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a skutkiem ich podjęcia było ukształtowanie składu Krajowej Rady Sądownictwa w sposób sprzeczny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, Traktatem o Unii Europejskiej oraz Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, a w konsekwencji utrata zdolności do prawidłowej realizacji przez Krajową Radę Sądownictwa jej konstytucyjnych funkcji, w szczególności zdolności do stania na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów. Poza tym w uchwale z dnia 20 grudnia 2023 r. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej wezwał członków Krajowej Rady Sądownictwa wybranych do jej składu wbrew Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej do zaprzestania działalności w Krajowej Radzie Sądownictwa.
Obecnie funkcjonująca Krajowa Rada Sądownictwa nie jest organem niezależnym od innych władz, gdyż sędziowie będący jej członkami nie zostali wybrani przez sędziów, jak tego wymaga art. 187 ust. 1 pkt 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej wyraża przekonanie, że obowiązujące rozwiązania ustawowe dotyczące sposobu wyboru członków Krajowej Rady Sądownictwa wybieranych spośród sędziów wymagają zmian w celu pełnego urzeczywistnienia standardów konstytucyjnych i europejskich w zakresie niezależności władzy sądowniczej.
Ustawa z dnia 12 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, mająca na celu przywrócenie konstytucyjnego modelu wyboru członków Krajowej Rady Sądownictwa wybieranych spośród sędziów, nie weszła w życie wobec jej niepodpisania przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Kolejna, uchwalona w dniu 23 stycznia 2026 r. nowelizacja ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, w której nie znajdował się żaden odpowiednik przepisów uprzednio kwestionowanych przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, również nie została przez niego podpisana.
W związku ze zbliżającym się upływem kadencji członków Krajowej Rady Sądownictwa wybieranych spośród sędziów, Sejm Rzeczypospolitej Polskiej wyraża stanowisko, że w skład tego organu powinni wchodzić przedstawiciele sędziów Sądu Najwyższego, sądów powszechnych, sądów administracyjnych oraz sądów wojskowych, wyłaniani w sposób zapewniający reprezentację wszystkich rodzajów sądów i szczebli sądownictwa. Takie ukształtowanie składu Krajowej Rady Sądownictwa najpełniej realizuje wartości określone w art. 10 ust. 1 oraz art. 186 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i sprzyja odbudowie zaufania społecznego do wymiaru sprawiedliwości.
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej deklaruje wolę kontynuowania działań legislacyjnych zmierzających do przywrócenia pełnej zgodności przepisów regulujących funkcjonowanie Krajowej Rady Sądownictwa z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej oraz wzywa wszystkie organy władzy publicznej do współdziałania w tym zakresie w duchu poszanowania zasad ustrojowych Rzeczypospolitej Polskiej.
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej zapewnia, że w przypadku kształtowania składu Krajowej Rady Sądownictwa na podstawie ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa, uwzględni w swoich decyzjach wyniki wyborów dokonanych przez sędziów w wyborach powszechnych i transparentnych, wymogi konstytucyjne co do składu Krajowej Rady Sądownictwa i ograniczenia wynikające z ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa.
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej apeluje do sędziów o udział w procesie wyłaniania kandydatów na członków Krajowej Rady Sądownictwa i wybór takich kandydatów, którzy będą reprezentować wszystkie rodzaje sądów i szczeble sądownictwa. W sytuacji, w której uchwalone zmiany ustawowe nie weszły w życie z powodu odmowy ich podpisania przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, szczególna odpowiedzialność za przywrócenie konstytucyjnych standardów funkcjonowania Krajowej Rady Sądownictwa spoczywa na sędziach, których aktywność będzie służyć przywróceniu konstytucyjności Krajowej Rady Sądownictwa.
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej wyraża przekonanie, że działania te stanowić będą istotny krok w kierunku pełnej odbudowy konstytucyjnego ładu, umocnienia zasady podziału i równowagi władz oraz wzmocnienia zaufania obywateli do sądów jako instytucji służących ochronie ich praw i wolności.
| Identyfikator: | M.P.2026.259 |
| Rodzaj: | uchwała |
| Tytuł: | Przywrócenie konstytucyjnych standardów wyboru członków Krajowej Rady Sądownictwa wybieranych spośród sędziów |
| Data aktu: | 2026-02-27 |
| Data ogłoszenia: | 2026-03-04 |