Standaryzacja procesów rejestracji stanu cywilnego w Unii Europejskiej i usprawnienie wymiany informacji z zakresu stanu cywilnego między państwami członkowskimi.

UCHWAŁA
SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
z dnia 14 lipca 2023 r.
w sprawie standaryzacji procesów rejestracji stanu cywilnego w Unii Europejskiej i usprawnienia wymiany informacji z zakresu stanu cywilnego między państwami członkowskimi

Kierując się postanowieniami traktatu z Maastricht dotyczącymi idei swobodnego przepływu osób oraz integracji państw członkowskich Unii Europejskiej, Senat Rzeczypospolitej Polskiej przedstawia do rozważenia przez Parlament Europejski, Komisję Europejską oraz polski rząd koncepcję standaryzacji procesów rejestracji stanu cywilnego w Unii Europejskiej i usprawnienia wymiany informacji z zakresu stanu cywilnego między państwami członkowskimi.

Prawo do równego traktowania oraz prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium Unii Europejskiej to jedne z najważniejszych praw obywateli. Jednak nadal istnieją bariery stojące na przeszkodzie pełnemu stosowaniu tych praw. Są to wszelkie wymogi biurokratyczne, niejednolite procedury administracyjne i brak skutecznej wymiany informacji między państwami członkowskimi.

W tym zakresie państwa członkowskie powinny zmierzać do likwidowania wszelkich barier biurokratycznych i ujednolicania podstawowych procedur administracyjnych. Z myślą o tej idei należy rozważyć wdrożenie rozwiązań, które ułatwią współpracę organów administracji państw członkowskich w sprawach z zakresu rejestracji stanu cywilnego.

Dokumenty stanu cywilnego należą do jednych z najważniejszych, identyfikują każdą osobę w przestrzeni prawno--administracyjnej. Mają także znaczenie dla sprawnego zarządzania każdym państwem członkowskim oraz Unią Europejską w całości. Służą do opracowywania prognoz i planów gospodarczych, społecznych, finansowych. Wymagane są w sprawach zatrudnienia, świadczeń socjalnych, nauki, zdrowia, postępowań sądowych, a zatem pełnią podstawową i zasadniczą rolę w kontakcie obywatela z administracją.

Obecnie każde państwo członkowskie posiada swoje odrębne regulacje prawne, organizacyjne i informatyczne w zakresie rejestracji stanu cywilnego. Powoduje to, że jest 27 systemów rejestracji stanu cywilnego. Taki stan rzeczy nie sprzyja realizacji idei swobodnego przepływu obywateli oraz równemu ich traktowaniu.

Wobec powyższego Senat Rzeczypospolitej Polskiej, dążąc do uproszczenia podstawowych spraw urzędowych w Unii Europejskiej, wnosi o realizację rozwiązań, które stworzą unijny system rejestracji stanu cywilnego obejmujący następujące obszary:

-
opracowanie przepisów, które ujednolicą procedury rejestracji podstawowych zdarzeń z zakresu stanu cywilnego (urodzenie, małżeństwo, zgon);
-
odformalizowanie procedur administracyjnych, zniesienie obowiązku udokumentowania danych przez wnioskującego - organ administracji, wykorzystując technologie informatyczne, zgromadzi wszystkie informacje niezbędne do załatwienia sprawy;
-
wprowadzenie jednolitych w całej Unii Europejskiej wzorów dokumentów elektronicznych dotyczących urodzenia, małżeństwa, zgonu, zaświadczenia o stanie cywilnym;
-
zintegrowanie systemów informatycznych państw członkowskich w celu usprawnienia wymiany danych poprzez budowę centralnego węzła wymiany danych;
-
wdrożenie usług sieciowych umożliwiających bezpośrednie pobieranie przez obywateli elektronicznych dokumentów;
-
zintegrowanie dokumentów elektronicznych dotyczących stanu cywilnego z usługą Europejskiego Portfela Tożsamości Cyfrowej.

Senat Rzeczypospolitej Polskiej stoi na stanowisku, że powyższe rozwiązania w znaczący sposób przyczynią się do zwiększenia swobody przepływu obywateli między państwami członkowskimi oraz do zapewnienia równego ich traktowania. Ponadto Unia Europejska i jej obywatele osiągną korzyści poprzez:

-
odformalizowanie usług rejestracji stanu cywilnego;
-
likwidację barier biurokratycznych;
-
zwiększenie bezpieczeństwa danych;
-
zmniejszenie kosztów funkcjonowania administracji;
-
zwiększenie jakości danych i ich aktualności;
-
większe ułatwienia dla wszystkich obywateli Unii Europejskiej;
-
mniejsze zużycie energii i materiałów.

Przedstawiona koncepcja w pełni wpisuje się w założenia programu cyfrowej dekady Europy.

Niniejszą uchwałą Senat Rzeczypospolitej Polskiej pragnie przyczynić się do tworzenia lepszej, bardziej przyjaznej dla obywateli administracji, a tym samym do większej integracji państw członkowskich Unii Europejskiej.

W celu realizacji proponowanego rozwiązania Senat Rzeczypospolitej Polskiej kieruje także do Prezesa Rady Ministrów wniosek o zaangażowanie się i reprezentowanie Państwa Polskiego w pracach nad opracowaniem rozwiązań wskazanych w niniejszej uchwale.

Uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.2023.765

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Standaryzacja procesów rejestracji stanu cywilnego w Unii Europejskiej i usprawnienie wymiany informacji z zakresu stanu cywilnego między państwami członkowskimi.
Data aktu: 14/07/2023
Data ogłoszenia: 27/07/2023