Przyjęcie rocznego sprawozdania z realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" za rok 2012.
UCHWAŁA Nr 124RADY MINISTRÓWz dnia 11 lipca 2013 r.w sprawie przyjęcia rocznego sprawozdania z realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" za rok 2012
ZAŁĄCZNIKSPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PROGRAMU WIELOLETNIEGO "POMOC PAŃSTWA W ZAKRESIE DOŻYWIANIA" za rok 2012
SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PROGRAMU WIELOLETNIEGO "POMOC PAŃSTWA W ZAKRESIE DOŻYWIANIA" za rok 2012
1. PROGRAM WIELOLETNI "POMOC PAŃSTWA W ZAKRESIE DOŻYWIANIA" - STAN PRAWNY
PROGRAM WIELOLETNI "POMOC PAŃSTWA W ZAKRESIE DOŻYWIANIA" - STAN PRAWNY
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 25, poz. 186, z późn. zm.) określa sposób realizacji Programu, a także sposób planowania i dokonywania podziału środków budżetu państwa przyznanych na realizację Programu oraz zakres i formy monitorowania realizacji Programu.
Cele Programu
Cele Programu
* długofalowe działanie w zakresie poprawy stanu zdrowia dzieci i młodzieży poprzez ograniczanie zjawiska niedożywienia,
* upowszechnianie zdrowego stylu żywienia,
* poprawa poziomu życia osób i rodzin o niskich dochodach,
* rozwój w gminach bazy żywieniowej, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb dzieci i młodzieży.
Odbiorcy Programu
Odbiorcy Programu
* uczniowie do czasu ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej,
* osoby i rodziny znajdujące się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 i 509), zwanej dalej "ustawą o pomocy społecznej", np. w sytuacji ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, wielodzietności, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych, zdarzenia losowego, sytuacji kryzysowej, w szczególności osoby samotne, w podeszłym wieku, chore lub niepełnosprawne.
Działania przewidziane Programem
Działania przewidziane Programem
* posiłku,
* świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności,
* świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych.
Powyższa pomoc przyznawana jest w oparciu o przyjęte w ustawie kryteria dochodowe - do 150% kryterium dochodowego, określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej.
Rada gminy może podjąć uchwałę o podwyższeniu kryterium dochodowego.
Osoba samotnie gospodarująca może ubiegać się o pomoc w ramach Programu, jeżeli jej dochód nie przekracza kwoty 813 zł, zaś w przypadku osoby w rodzinie lub rodziny, dochód na osobę w rodzinie nie może przekraczać kwoty 684 zł.
Ponadto w ramach Programu są realizowane działania dotyczące w szczególności:
* tworzenia nowych lub doposażenia istniejących punktów przygotowywania lub wydawania posiłków,
* dowozu posiłków.
Finansowanie Programu
Finansowanie Programu
Wyżej wymienione środki zostały zaplanowane w częściach budżetu państwa, których dysponentami są wojewodowie w wysokości 350 mln zł i w rezerwie celowej budżetu państwa (Część 83, poz. 27) w wysokości 200 mln zł.
Łączne nakłady na finansowanie Programu w całym okresie jego realizacji (do roku 2013) wyniosą nie mniej niż 6.000.000 tys. zł, w tym w latach 2010-2013 nie mniej niż 3.100.000 tys. zł.
Warunki udzielania dotacji celowej z budżetu państwa
Warunki udzielania dotacji celowej z budżetu państwa
Dotację przyznaje wojewoda na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Wysokość dotacji jest ustalana na podstawie porozumienia między wojewodą a wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta), mając na uwadze w szczególności liczbę dzieci i młodzieży oraz innych osób wymagających pomocy w zakresie dożywiania, konieczność rozwoju bazy żywieniowej i dowozu posiłków, a także sytuację finansową gminy.
Część dotacji może zostać przeznaczona na utworzenie nowych lub doposażenie istniejących punktów przygotowywania lub wydawania posiłków oraz na dowóz posiłków. Część dotacji przyznanej województwu na ww. cele nie może być większa niż 20% w każdym roku realizacji Programu. Wysokość dotacji na ww. cele, dla każdej gminy odrębnie, w zależności od potrzeb, przyjętych rozwiązań, a także sytuacji finansowej gminy, określa wojewoda.
2. WYDATKOWANIE ŚRODKÓW FINANSOWYCH PRZEZNACZONYCH NA PROGRAM W ROKU 2012
WYDATKOWANIE ŚRODKÓW FINANSOWYCH PRZEZNACZONYCH NA PROGRAM W ROKU 2012
Podział rezerwy celowej w kwocie 200.000.000 zł został dokonany w oparciu o następujące dane:
- 70% środków - w oparciu o szacunkową liczbę osób wymagających pomocy w zakresie dożywiania w województwie (dane wg województw za rok 2012),
- 15% środków - w oparciu o poziom dochodów na mieszkańca w województwie (dane Ministerstwa Finansów),
- 15% środków - w oparciu o średnią stopę bezrobocia w województwie (dane MPiPS).
Gminy realizujące Program
Gminy realizujące Program
W 2012 r., jak wynika z danych przekazanych przez wydziały polityki społecznej urzędów wojewódzkich, z wnioskami o udzielenie dotacji ze środków rezerwy celowej budżetu państwa zaplanowanych na realizację Programu wystąpiło 2 477 gmin. 379 gmin w skali kraju podniosło kryterium dochodowe (powyżej 150%) uprawniające do bezpłatnej pomocy w formie dożywiania.
Tablica 1. Program wieloletni "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" za 2012 r.
| Województwo | Liczba gmin w województwie | Liczba gmin, których udział środków własnych w ogólnej kwocie na dożywianie wynosi: | |||||||
| ogółem | w tym liczba gmin, które uczestniczą w Programie | ||||||||
| ogółem | w tym | 20% | 21-30% | 31-39% | 40% | pow. 40% | |||
| liczba gmin, które podniosły kryterium dochodowe pow. 150% | |||||||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 1 | dolnośląskie | 169 | 169 | 40 | 5 | 14 | 5 | 52 | 93 |
| 2 | kujawsko-pomorskie | 144 | 144 | 24 | 57 | 34 | 19 | 10 | 24 |
| 3 | lubelskie | 213 | 213 | 23 | 85 | 67 | 13 | 16 | 32 |
| 4 | lubuskie | 83 | 83 | 8 | 4 | 43 | 8 | 16 | 12 |
| 5 | łódzkie | 177 | 176 | 32 | 0 | 17 | 51 | 5 | 103 |
| 6 | małopolskie | 182 | 182 | 15 | 2 | 39 | 30 | 27 | 84 |
| 7 | mazowieckie | 314 | 314 | 65 | 30 | 47 | 13 | 27 | 170 |
| 8 | opolskie | 71 | 71 | 9 | 8 | 5 | 1 | 46 | 11 |
| 9 | podkarpackie | 160 | 160 | 11 | 6 | 88 | 4 | 3 | 19 |
| 10 | podlaskie | 118 | 117 | 29 | 26 | 72 | 8 | 5 | 6 |
| 11 | pomorskie | 123 | 123 | 22 | 18 | 45 | 15 | 12 | 33 |
| 12 | śląskie | 167 | 167 | 31 | 0 | 14 | 10 | 8 | 135 |
| 13 | świętokrzyskie | 102 | 102 | 11 | 13 | 71 | 6 | 12 | 0 |
| 14 | warmińsko-mazurskie | 116 | 116 | 15 | 61 | 44 | 8 | 1 | 2 |
| 15 | wielkopolskie | 226 | 226 | 28 | 14 | 32 | 10 | 87 | 83 |
| 16 | zachodniopomorskie | 114 | 114 | 16 | 12 | 38 | 19 | 14 | 31 |
| RAZEM: | 2.479 | 2.477 | 379 | 341 | 697 | 260 | 341 | 838 | |
Przekazywanie środków finansowych z rezerwy celowej budżetu państwa
Przekazywanie środków finansowych z rezerwy celowej budżetu państwa
Na realizację Programu środki z rezerwy celowej budżetu państwa zostały przekazane województwom w III transzach.
Wielkości uruchamianych poszczególnych transz przedstawiały się następująco:
1) transza I w wysokości 50.000.000 zł - na wniosek Ministra Pracy i Polityki Społecznej do Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2012 r. (znak pisma: DPS.III-B-073-8- BL/2293/12);
2) transza II w wysokości 130.069.411 zł - na wniosek Ministra Pracy i Polityki Społecznej do Ministra Finansów z dnia 4.07.2012 r. (znak pisma: DPS.III-B-073-18-BL/JŁ/4656/12). Wysokość środków finansowych przyznana na realizację Programu poszczególnym województwom w skali kraju w ramach II transzy była zgodna z wysokością zapotrzebowania na środki finansowe zgłoszone przez województwa;
3) transza III w wysokości 22.030.982 zł - na wniosek Ministra Pracy i Polityki Społecznej do Ministra Finansów z dnia 26 września 2012 r. (znak pisma: DPS.III-B-073-29- BL/JŁ/6474/12 - w tym 2.100.393 zł zwrot jednego z województw z II transzy).
Powyższa wysokość środków finansowych na realizację Programu w ramach III transzy została określona po korekcie zapotrzebowania na środki finansowe dokonanej przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej (zapotrzebowanie przez województwa na środki finansowe w skali całego kraju w ramach III transzy kształtowały się w tym zakresie na poziomie 42.394.986 zł). W związku z wielkością środków finansowych zapisanych w ustawie budżetowej na rok 2012 i wynoszących na rok 2012 r. w skali całego kraju 550 mln zł, wysokość środków III transzy została zmniejszona. Przyznana wielkość środków finansowych dla województw wynikła z zastosowania udziału procentowego środków zgłoszonych przez województwa w łącznej kwocie. Udziałem tym został dokonany podział środków finansowych w ramach III transzy będących w dyspozycji Ministra Pracy i Polityki Społecznej.
3. REALIZACJA PROGRAMU W ROKU 2012
REALIZACJA PROGRAMU W ROKU 2012
847.432 tys. zł, w tym na wsi 356.640 tys. zł, tj. 42% ogółu środków.
Z danych za rok 2012 wynika, że ze środków własnych gminy przeznaczyły ogółem kwotę
298.369 tys. zł, w tym na:
- dożywianie (posiłek, zasiłek celowy oraz pomoc rzeczowa) - 271.356 tys. zł,
- pozostałe koszty - 27.013 tys. zł.
(w tym: koszty dowozu, utworzenia punktów wraz z doposażeniem i inne)
Udział środków budżetu państwa w kosztach realizacji Programu wyniósł 65%, natomiast środków własnych gmin 35%.
Ze środków budżetu państwa, których dysponentami są wojewodowie, wydatkowano kwotę 549.063 tys. zł, z czego 241.829 tys. zł na wsi, tj. 44% ogółu środków 1 . Pozostałe niewydatkowane środki finansowe zgodnie z ustawą o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" zostały zwrócone do budżetu państwa.
Wykres 1. Koszt Programu w roku 2012 (w tys. zł)
Wykres 2. Udział środków własnych i dotacji w całkowitym koszcie Programu w poszczególnych województwach w roku 2012
Gminy przeznaczyły ze środków własnych kwotę 298.369 tys. zł, z czego 114.815 tys. zł na wsi.
4. OSOBY KORZYSTAJĄCE Z POMOCY W RAMACH PROGRAMU
OSOBY KORZYSTAJĄCE Z POMOCY W RAMACH PROGRAMU
- 310 232 dzieci do 7. roku życia (w tym 49,8% tej liczby, tj. 154 860 stanowiły dzieci z obszarów wiejskich),
- 755 561 uczniów do czasu ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej (w tym 60,7% tej liczby, tj. 459 000 stanowili uczniowie z obszarów wiejskich),
- 893 609 osób i rodzin znajdujących się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej (w tym 39,6% tej liczby, tj. 353 767 stanowiły osoby z obszarów wiejskich).
5. DZIAŁANIA PROGRAMOWE
DZIAŁANIA PROGRAMOWE
* posiłek,
* świadczenie pieniężne w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności,
* świadczenie rzeczowe w postaci produktów żywnościowych.
Poniższe wykresy przedstawiają liczbę osób, które korzystały z pomocy w ramach Programu w podziale na formy pomocy, w tym ogółem i na obszarach wiejskich.
Wykres 3. Liczba osób, które skorzystały z pomocy w 2012 r. w podziale na formy tej pomocy
ogółem
na wsi
Posiłek
Posiłek
W ramach Programu udzielono różnego rodzaju posiłków następującej liczbie osób:
* pomocy w formie całodziennego wyżywienia (np. w żłobkach, przedszkolach, stołówkach, w bursach szkolnych) - 69 223 osobom,
* pomocy w formie pełnego obiadu - 402 637 osobom,
* pomocy w formie jednego gorącego dania - 335 987 osobom,
* pomocy w formie mleka, bułki/kanapki - 53 031 osobom.
Jak wynika z powyższego podstawową formą pomocy udzielanej w ramach "posiłku" jest pomoc udzielana w postaci pełnego obiadu i jednego dania gorącego. Te formy pomocy są również dominujące wśród dzieci i uczniów z obszarów wiejskich. Liczba osób objętych pomocą w formie całodziennego wyżywienia oraz pomocą w formie mleka, bułki/kanapki jest zbliżona.
W 2012 r. ogółem wydano 117 250 360 posiłków, w tym dla dzieci do 7. roku życia - 17 660 384, uczniom do czasu ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej - 83 092 907 oraz dla osób i rodzin znajdujących się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej - 16 497 069 posiłki.
Dane dotyczące liczby osób korzystających z posiłków na obszarach wiejskich przedstawiają się następująco: ogółem z posiłków korzystały - 492 702 osoby, w tym 94 384 - dzieci do 7. roku życia, 397 953 - uczniów do czasu ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej, 9 386 - osób i rodzin znajdujących się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej.
W 2012 r. na pomoc w formie posiłku przeznaczono ogółem kwotę 462.713 tys. zł, co stanowi 55% całego kosztu Programu. Z tej kwoty 167.130 tys. zł pochodziło ze środków własnych gmin, natomiast 295.584 tys. zł z dotacji budżetu państwa. Przy liczbie posiłków przekraczającej 117 mln (w tym prawie 65 mln posiłków na wsi) średni koszt jednego posiłku wyniósł 3,96 zł, natomiast na obszarach wiejskich 3,38 zł.
Na obszarach wiejskich koszt wydanych posiłków wyniósł 219.024 tys. zł.
Koszt jednego posiłku dla osób korzystających z pomocy w ramach Programu przedstawia się następująco:
* dla dzieci do 7. roku życia wyniósł 3,90 zł, na wsi 3,39 zł,
* dla uczniów do czasu ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej wyniósł 3,66 zł, na wsi 3,33 zł,
* dla osób i rodzin znajdujących się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej wyniósł 5,40 zł, na wsi 5,51 zł.
Jako jedno świadczenie zostały wydane posiłki w formie:
* całodziennego wyżywienia - 6 811 909 posiłków, w tym 37% na wsi,
* pełnego obiadu - 58 591 418 posiłki, w tym 40% na wsi,
* jednego dania gorącego - 45 530 198 posiłków, w tym 74% na wsi,
* mleka, bułki/kanapki - 6 316 835 posiłków, w tym 76% na wsi.
Posiłki udzielane na podstawie art. 6a ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego
Posiłki udzielane na podstawie art. 6a ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego
W tym okresie wydano 5 642 283 posiłków, w tym 3 447 320 na wsi. Koszt posiłków ogółem wyniósł 21.149 tys. zł, na wsi zaś 11.808 tys. zł. Posiłki były finansowane ze środków własnych, w wysokości 8.606 tys. zł, jak i z dotacji w wysokości 12.543 tys. zł.
Świadczenie pieniężne w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności
Świadczenie pieniężne w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności
Udział osób pochodzących z obszarów wiejskich, które skorzystały z pomocy w formie zasiłków celowych wyniósł 43%, tj. 545 008 osobom przyznano 703 978 świadczenia na kwotę 115.831 tys. zł.
Pomoc w tej formie kierowana była głównie do osób i rodzin (467 217 rodzin, w tym 170 607 rodzin z terenów wiejskich) znajdujących się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej.
Świadczenie rzeczowe w postaci produktów żywnościowych
Świadczenie rzeczowe w postaci produktów żywnościowych
Największą liczbę osób korzystających ze świadczenia rzeczowego stanowiły osoby i rodziny znajdujące się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej - 54 303 osoby, w tym na wsi 25 180 osób. Pozostałą grupę osób stanowili uczniowie do czasu ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej - 26 200 osób, w tym na wsi 13 122 osoby oraz rodziny z dziećmi do 7. roku życia - 16 289 osób, w tym na wsi 6552 osoby.
Dowóz posiłków
Dowóz posiłków
Środki wydatkowane na realizację dowozu wyniosły 9.880 tys. zł, z tego 43%, tj. 4.235 tys. zł na wsi.
Baza żywieniowa
Baza żywieniowa
W 2012 r. Program realizowany był w 22 196 punktach żywieniowych, w tym 11 094 na wsi, co stanowi 50% ogólnej liczby punktów żywieniowych.
Pomoc udzielana była w:
* 13 807 stołówkach, w tym na wsi w 5145 stołówkach,
* 8389 pomieszczeniach do przygotowywania i wydawania posiłków, w tym na wsi w 5949 pomieszczeniach do przygotowywania i wydawania posiłków.
W 2012 r. uruchomiono 74 stołówki, w tym 51 na wsi oraz 62 pomieszczenia do przygotowywania lub wydawania posiłków, w tym 38 na wsi. Liczbę uruchomionych punktów żywieniowych w poszczególnych województwach przedstawia poniższy wykres.
Wykres 4. Liczba punktów żywieniowych w 2012 r.
Dożywianie prowadzone było w:
* 16 325 szkołach, z czego 58% stanowiły szkoły wiejskie,
* 6387 przedszkolach, z czego 34% stanowiły przedszkola z obszarów wiejskich,
* 267 żłobkach, w tym 8 na wsi.
6. SZACUNKI DOTYCZĄCE OSÓB NIEOBJĘTYCH POMOCĄ
SZACUNKI DOTYCZĄCE OSÓB NIEOBJĘTYCH POMOCĄ
Poza systemem pomocy w zakresie dożywiania w czwartym kwartale 2012 r. pozostawało 3186 osób spełniających warunki określone w ustawie do otrzymania pomocy, w tym na wsi 1378 osób.
Wśród ogółu osób nieobjętych pomocą największą grupę stanowiły osoby nieobjęte ze względu na niechęć do korzystania z tej formy pomocy - 2540 osób, w tym na wsi 1169 osób oraz z innych powodów - łącznie 553 osoby. Na terenach wiejskich grupa ta wynosiła 146 osób.
Ze względu na brak warunków technicznych i sanitarnych do przygotowywania posiłku ogółem nieobjętych pomocą było 93 osoby, tj. 3% ogólnej liczby osób nieobjętych pomocą.
Osobną przyczyną nieobjęcia pomocą osób w ramach Programu jest brak środków. W roku 2012 nie było osób, tj. dzieci, uczniów i osób dorosłych nieobjętych pomocą z powodu braku środków finansowych.
Wykres 5. Szacunkowa liczba dzieci i osób wymagających dożywiania, nieobjętych Programem w poszczególnych województwach w 2012 r.
Wykres 6. Szacunkowa liczba dzieci i osób wymagających dożywiania, nieobjętych Programem:
PODSUMOWANIE
PODSUMOWANIE
Środki gmin utrzymane były na poziomie lat poprzednich, tj. 35% kosztów realizacji programu. Przy zapisach ustawowych o udziale środków własnych 40% kosztów realizacji (z możliwością, w szczególnie uzasadnionych przypadkach zmniejszenia do 20% kosztów realizacji), w ocenie resortu, jest to bardzo wysoki udział własnych środków gmin. Świadczy to także o dużym zaangażowaniu gmin w realizację programu i jego wpływie na podejście gmin do finansowania tego programu.
Przyjęcie przez Radę Ministrów rocznego sprawozdania z realizacji Programu wieloletniego "Pomoc państwa zakresie dożywiania" za rok 2012 jest wykonaniem upoważnienia ustawowego, zawartego w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259, z późn. zm.).
| Identyfikator: | M.P.2013.693 |
| Rodzaj: | uchwała |
| Tytuł: | Przyjęcie rocznego sprawozdania z realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" za rok 2012. |
| Data aktu: | 2013-07-11 |
| Data ogłoszenia: | 2013-09-02 |
| Data wejścia w życie: | 2013-07-11 |
