Ustalenie wykazu chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w Służbie Więziennej, z tytułu których przysługują renty i odszkodowania.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI
z dnia 28 grudnia 1995 r.
w sprawie ustalenia wykazu chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w Służbie Więziennej, z tytułu których przysługują renty i odszkodowania. *

Na podstawie art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 214 i z 1995 r. Nr 4, poz. 17), art. 96 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 1984 r. Nr 29, poz. 149, z 1989 r. Nr 35, poz. 192, z 1991 r. Nr 94, poz. 422 i Nr 105, poz. 453, z 1992 r. Nr 54, poz. 254, z 1994 r. Nr 53, poz. 214 i Nr 105, poz. 509 oraz z 1995 r. Nr 4, poz. 17 i Nr 34, poz. 163) oraz art. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o odszkodowaniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą w Milicji Obywatelskiej (Dz. U. Nr 53, poz. 345, z 1983 r. Nr 16, poz. 79, z 1985 r. Nr 20, poz. 85 i Nr 38, poz. 181 oraz z 1989 r. Nr 35, poz. 192) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Wykaz chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby w Służbie Więziennej, powodujących inwalidztwo w związku ze służbą, z tytułu których przysługują renty i odszkodowania, określa załącznik nr 1 do zarządzenia.
2.
Wykaz chorób i schorzeń, które istniały przed przyjęciem do służby w Służbie Więziennej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby, z tytułu których przysługują renty, określa załącznik nr 2 do zarządzenia.
§  2.
Traci moc zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 listopada 1977 r. w sprawie wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami Służby Więziennej, z tytułu których przysługują odszkodowanie i renty (Dz. Urz. Ministerstwa Sprawiedliwości nr 7, poz. 29 i z 1979 r, nr 1, poz. 3).
§  3.
Zarządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr  1

WYKAZ CHORÓB POWSTAŁYCH W ZWIĄZKU ZE SZCZEGÓLNYMI WŁAŚCIWOŚCIAMI LUB WARUNKAMI SŁUŻBY W SŁUŻBIE WIĘZIENNEJ, Z TYTUŁU KTÓRYCH PRZYSŁUGUJĄ RENTY I ODSZKODOWANIA

Lp. Nazwa choroby Szczególne właściwości i warunki służby wywołujące chorobę
1 Zatrucia ostre i przewlekłe substancjami chemicznymi oraz następstwa zatruć Służba narażająca na działanie szkodliwych dla zdrowia substancji chemicznych lub gazów spalinowych
2 Pylica płuc Służba narażająca na wdychanie pyłów mogących spowodować zwłóknienie tkanki płucnej
3 Przewlekłe choroby układu oddechowego powstałe w następstwie działania substancji toksycznych, drażniących, uczulających (alergenów) lub czynników mechanicznych (nasilone wydechy) Służba narażająca na działanie substancji toksycznych, drażniących lub uczulających
4 Choroby: popromienna, narządu wzroku, skóry i nowotwory wywołane promieniowaniem jonizującym i substancjami promieniotwórczymi Służba narażająca na działanie promieniowania jonizującego i substancji promieniotwórczych
5 Trwałe uszkodzenie zdrowia spowodowane działaniem pola elektromagnetycznego Służba narażająca na działanie pola elektromagnetycznego
6 Odmrożenia lub trwałe skutki odmrożeń Służba w warunkach działania ujemnych temperatur
7 Zmiany w układzie nerwowym, naczyniowym i ruchowym wywołane działaniem drgań mechanicznych (zespół wibracyjny) Służba narażająca na działanie drgań mechanicznych (wibracje)
8 Przewlekłe choroby układu ruchu powstałe w warunkach służby związanej z wymuszoną postawą ciała, nadmiernym przeciążeniem i mikrourazami; złamania powolne, zapalenie pochewek ścięgnistych i kaletek maziowych, uszkodzenia i zwyrodnienia łękotek, zmiany zapalne mięśni i przyczepów ścięgnistych, martwica kości nadgarstka i uszkodzenie krążka międzykręgowego, przeciążeniowe zmiany zwyrodnieniowe Służba wymagająca długotrwałego obciążenia ograniczonych grup mięśni, wymuszonej postawy ciała lub narażająca na częste powtarzające się mikrourazy albo powodująca ucisk na pnie nerwów oraz inne prace narażające na stały ucisk i nadmierne obciążenie aparatu kostno-stawowego
9 Choroby narządu wzroku wywołane zawodowymi czynnikami fizycznymi lub chemicznymi

Uwaga: Zmiany wywołane działaniem promieniowania jonizującego należy kwalifikować według lp. 4

Służba narażająca na długotrwałe działanie promieniowania podczerwonego, nadfioletowego, pola elektromagnetycznego oraz na działanie drażniących substancji chemicznych, a także praca przy obsłudze elektronicznych monitorów ekranowych
10 Uszkodzenie narządu słuchu związane z narażeniem na działanie nadmiernego hałasu lub dźwięków o wysokich lub niskich częstotliwościach Służba narażająca na działanie hałasu o dużej intensywności lub dźwięków o wysokich lub niskich częstotliwościach
11 Przewlekłe schorzenia krtani (niedowłady strun głosowych, guzki śpiewacze) Służba związana z długotrwałym, nadmiernym obciążeniem narządu głosu
12 Przewlekłe choroby skóry i błon śluzowych spowodowane warunkami służby

Uwaga: Zmiany o charakterze złośliwym należy kwalifikować według lp. 13, zmiany wywołane działaniem promieniowania jonizującego według lp. 4, a choroby zakaźne, inwazyjne (pasożytnicze) według lp. 14

Służba narażająca na styczność z substancjami drażniącymi lub uczulającymi
13 Nowotwory złośliwe, powstałe w następstwie działania czynników rakotwórczych Służba narażająca na działanie czynników rakotwórczych występujących w środowisku pracy
14 Choroby zakaźne i inwazyjne, jak np. wąglik, bruceloza, promienica, drożdżyca, aspergiloza, robaczyce, pełzakowice Służba związana z narażeniem na styczność z materiałem zakaźnym lub zakaźnie chorymi
15 Ostry zespół przegrzania i jego następstwa Służba w warunkach znacznego dyskomfortu cieplnego
16 Psychozy reaktywne oporne na leczenie, powstałe w szczególnych warunkach służby w Służbie Więziennej Służba na stanowiskach wymagających szczególnego napięcia psychicznego, ostre i przewlekłe urazy psychiczne spowodowane zdarzeniami powstałymi w czasie pełnienia służby
17 Żylaki podudzi z trudno gojącymi się owrzodzeniami Służba wymagająca długotrwałego przebywania w pozycji wymuszonej

ZAŁĄCZNIK Nr  2

WYKAZ CHORÓB I SCHORZEŃ, KTÓRE ISTNIAŁY PRZED PRZYJĘCIEM DO SŁUŻBY, LECZ ULEGŁY POGORSZENIU LUB UJAWNIŁY SIĘ WSKUTEK SZCZEGÓLNYCH WŁAŚCIWOŚCI LUB WARUNKÓW SŁUŻBY, Z TYTUŁU KTÓRYCH PRZYSŁUGUJĄ RENTY

Lp. Nazwa choroby Szczególne właściwości i warunki służby powodujące pogorszenie stanów chorobowych w czasie trwania służby
1 2 3
1 Gruźlica Służba w trudnych warunkach atmosferycznych i polowych lub niekorzystne warunki zakwaterowania, sprzyjające zachorowaniu itp.
2 Choroba reumatyczna, reumatoidalne zapalenie stawów, zapalenie zesztywniające stawów kręgosłupa, choroba zwyrodnienia stawów Długotrwała służba związana z niekorzystnym oddziaływaniem środowiska pracy lub narażająca stale na urazy mechaniczne oraz ujemne wpływy atmosferyczne
3 Przewlekłe schorzenia układu oddechowego powodujące trwałe upośledzenie stanu zdrowia Długotrwała służba w szkodliwych dla zdrowia warunkach ujemnego oddziaływania na ustrój wpływów atmosferycznych lub środowiska pracy
4 Przewlekłe stany zapalne nerwów (czaszkowych, obwodowych, rdzeniowych) oraz nerwobóle Długotrwała służba w niekorzystnych dla zdrowia warunkach środowiska pracy oraz narażająca na ujemne wpływy atmosferyczne, oziębienie itp.
5 Choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy oraz przewlekły nieżyt żołądka lub jelit Długotrwała służba w warunkach dużego napięcia nerwowego, zwiększonej odpowiedzialności i nieregularnego trybu odżywiania się
6 Przewlekłe zapalenie nerek Długotrwała służba w warunkach dłuższego oziębienia ustroju i działania wilgoci
7 Choroba wieńcowa, a także zaburzenia rytmu serca i zawał mięśnia sercowego Długotrwała służba na odpowiedzialnych stanowiskach, powodująca napięcie nerwowe oraz związana z nienormowanym czasem służby
8 Zapalenie mięśnia sercowego w przebiegu chorób infekcyjnych (o etiologii wirusowej, bakteryjnej lub pasożytniczej) i osierdzia w przebiegu tych chorób Służba w warunkach długotrwałego narażenia na ujemne wpływy atmosferyczne usposabiające do powstania chorób infekcyjnych lub w niekorzystnych warunkach pełnienia służby
9 Nadciśnienie tętnicze nie poddające się leczeniu w warunkach służby i powikłania w jego przebiegu Długotrwała służba w warunkach dużego napięcia nerwowego, zwiększonej odpowiedzialności, nienormowanego czasu służby
10 Zakrzepowo-zarostowe zapalenie naczyń - choroba Bürgera Długotrwała służba w warunkach znacznego ochłodzenia atmosferycznego
11 Encefalopatie różnego pochodzenia (po urazach czaszki, zatruciach, po neuroinfekcjach) przebiegające pod postacią zaburzeń o obrazie nerwicy, zespołu nerwicowego lub charakteropatii Długotrwała służba związana z nienormowanym czasem służby, długotrwałymi i częstymi stanami napięć emocjonalnych; mikrourazy czaszki i zatrucia nadprogowe (np. spalinami), wywołujące ujawnienie lub zaostrzenie kompensowanych dotychczas wad psychicznych i usposabiające do nawarstwiania reakcji nerwicowych
12 Przewlekłe nerwice Długotrwała służba na odpowiedzialnych stanowiskach w warunkach napięcia nerwowego, nienormowanego czasu służby; ostre lub przewlekłe powtarzające się urazy psychiczne. Służba na innych stanowiskach wykonywana w warunkach stresu psychicznego, na stanowiskach wymagających nienormowanej, długotrwałej i wyczerpującej pracy umysłowej, a także na stanowiskach wymagających ciężkiego wysiłku u osób z istniejącą niewydolnością wieńcową
* Z dniem 2 września 1997 r. nin. zarządzenie traci moc w zakresie, w jakim zostało wydane na podstawie ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o Służbie Więziennej (Dz.U.84.29.149) - zob. art. 140 ust. 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz.U.96.61.283).

Z dniem 8 listopada 2001 r. nin. zarządzenie traci moc w części wydanej na podstawie art. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o odszkodowaniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą w Milicji Obywatelskiej (Dz.U.72.53.345), w związku ze zmianą tego aktu przez art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy o odszkodowaniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą w Milicji Obywatelskiej, ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, ustawy o uposażeniu żołnierzy, ustawy o Policji, ustawy o Urzędzie Ochrony Państwa, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, ustawy o kontroli skarbowej, ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy o Służbie Więziennej oraz ustawy o Inspekcji Celnej (Dz.U.01.81.877).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1996.7.84

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Ustalenie wykazu chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w Służbie Więziennej, z tytułu których przysługują renty i odszkodowania.
Data aktu: 28/12/1995
Data ogłoszenia: 31/01/1996
Data wejścia w życie: 15/02/1996