Wzór oznak w obronie cywilnej, sposób noszenia tych oznak i umundurowania oraz normy umundurowania przysługującego osobom odbywającym służbę w obronie cywilnej.

ZARZĄDZENIE
SZEFA OBRONY CYWILNEJ KRAJU
z dnia 22 grudnia 1994 r.
w sprawie wzoru oznak w obronie cywilnej, sposobu noszenia tych oznak i umundurowania oraz norm umundurowania przysługującego osobom odbywającym służbę w obronie cywilnej.

Na podstawie art. 165 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16, Nr 40, poz. 174 i Nr 54, poz. 254 oraz z 1994 r. Nr 43, poz. 165) zarządza się, co następuje:
§  1.
Oznakami obrony cywilnej są:
1)
międzynarodowy znak rozpoznawczy obrony cywilnej,
2)
wizerunek orła z literami "OC".
§  2.
1.
Oznaka, o której mowa w § 1 pkt 1, jest znakiem identyfikacyjnym osób odbywających służbę w obronie cywilnej oraz obiektów i urządzeń obrony cywilnej.
2.
Oznakę, o której mowa w § 1 pkt 2, umieszcza się na nakryciach głowy wchodzących w skład umundurowania osób odbywających służbę w obronie cywilnej.
§  3.
1.
Oznaka, o której mowa w § 1 pkt 1, ma kształt koła lub kwadratu w kolorze pomarańczowym, w który wpisany jest trójkąt równoboczny koloru niebieskiego. Jeden z kątów trójkąta jest skierowany pionowo ku górze. Rogi trójkąta nie dotykają skraju pomarańczowego tła.
2. 1
Oznaka, o której mowa w § 1 pkt 2, jest wizerunkiem stylizowanego orła wzoru wojskowego z napisem "OC", z tym że lit. "O" jest umieszczona w środku tarczy z lewej strony orła, lit. "C" zaś jest umieszczona w środku tarczy z prawej strony orła.
3.
Wzory oznak, o których mowa w ust. 1 i 2, określają załączniki nr 1 i 2 do zarządzenia.
§  4.
1.
Oznakę obrony cywilnej, w kształcie koła o promieniu równym 70 mm, umieszcza się na lewym rękawie kurtki (bluzy) osób odbywających służbę w obronie cywilnej - w odległości 80 mm poniżej krawędzi wszycia rękawa.
2.
Oznakę, o której mowa w ust. 1, można umieścić na opaskach noszonych do ubrania roboczego w czasie wykonywania zadań obrony cywilnej.
§  5.
1.
Oznaka obrony cywilnej, umieszczona na sprzęcie, flagach, proporcach, materiałach i budynkach oraz na budowlach ochronnych, może mieć kształt koła lub kwadratu.
2.
Oznaka obrony cywilnej, o której mowa w ust. 1, powinna być proporcjonalna do wielkości przedmiotów, na których ma być umieszczona.
§  6.
1.
Umundurowanie osób odbywających zasadniczą służbę w obronie cywilnej składa się z ubioru ćwiczebnego i służbowego.
2.
Osobom odbywającym szkolenie poborowych oraz ćwiczenia w obronie cywilnej przysługuje jeden komplet ubioru ćwiczebnego.
3.
W skład umundurowania osób, o których mowa w ust. 1, może wchodzić odzież ochronna (robocza).
§  7.
1.
Poszczególne ubiory nosi się według zestawów ubiorczych, ustalonych z uwzględnieniem pory roku.
2.
Zestawy ubiorcze, zależne od pory roku, określa załącznik nr 3 do zarządzenia.
3.
Rozróżnia się okresy:
1)
letni - od 1 maja do 30 września,
2)
zimowy - od 1 października do 30 kwietnia.
§  8.
1.
Ubiór ćwiczebny nosi się w czasie zajęć szkoleniowych, ćwiczeń praktycznych, podczas wykonywania prac niezbędnych dla obronności kraju, zwalczania skutków klęsk żywiołowych oraz pełnienia czynnej służby w czasie wojny.
2.
Ubiór służbowy nosi się podczas wystąpień oficjalnych, uroczystości państwowych oraz w czasie wolnym od zajęć - poza rejonem zakwaterowania.
§  9.
1.
Ustala się normy i okresy używalności przedmiotów umundurowania oraz innych należności przysługujących osobom odbywającym służbę w obronie cywilnej.
2.
Tabelę przedmiotów oraz innych należności, o których mowa w ust. 1, oraz okresy ich używalności określa załącznik nr 4 do zarządzenia.
§  10.
Tracą moc:
1)
zarządzenie Szefa Obrony Cywilnej Kraju nr 17/OC z dnia 26 listopada 1985 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu noszenia specjalnej oznaki obrony cywilnej;
2)
zarządzenie Szefa Obrony Cywilnej Kraju nr 3/OC z dnia 20 marca 1984 r. w sprawie norm i okresów używalności umundurowania junaków odbywających zasadniczą służbę w obronie cywilnej oraz wysokości równoważnika pieniężnego w zamian za to umundurowanie.
§  11.
Zarządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK Nr  1

WZORY OZNAK OBRONY CYWILNEJ

(pominięty)

ZAŁĄCZNIK Nr  2

(pominięty)

ZAŁĄCZNIK Nr  3

TABELA ZESTAWÓW UBIORCZYCH

Lp. Nazwa przedmiotu Zestawy ubiorów
ćwiczebny służbowy
w

zi-

mie

w

le-

cie

w

zimie

w

le-

cie

1 Beret - x - x
2 Czapka futrzana x - x -
3 Bluza x x x x
4 Spodnie x x x x
5 Kurtka x x x x
6 Koszula x x x x
7 Krawat x x x x
8 Szalik x - x -
9 Skarpety x x x x
10 Rękawice x - - -
11 Trzewiki ze spinaczami x x - -
12 Pas brezentowy x x - -
13 Rękawiczki służbowe - - x -
14 Półbuty - - x x
Podczas akcji ratunkowych lub innych tego typu prac do ubioru ćwiczebnego mogą być noszone inne przedmioty ochronne, np. kaski, buty gumowe itp., wchodzące w skład ubioru roboczego pracowników jednostek gospodarczych.

ZAŁĄCZNIK Nr  4

TABELA PRZEDMIOTÓW UMUNDUROWANIA ORAZ INNYCH NALEŻNOŚCI PRZYSŁUGUJĄCYCH OSOBOM ODBYWAJĄCYM SŁUŻBĘ W OBRONIE CYWILNEJ ORAZ OKRESY UŻYWALNOŚCI TYCH PRZEDMIOTÓW

Lp. Przedmiot Jedno-

stka

miary

Ilość Okres

używal-

ności

w latach

1 2 3 4 5
I. Umundurowanie
1 Beret szt. 2 1,5
2 Czapka futrzana " 2 6
3 Kurtka ćwiczebna " 2 2
4 Bluza ćwiczebna " 2 2
5 Spodnie ćwiczebne " 2 2
6 Koszula " 3 1,5
7 Krawat " 1*) 1,5
8 Szalik " 1*) 1,5
9 Rękawice ćwiczebne para 1 2
10 Emblematy i dystynkcje kpl. do każdego zestawu ubiorczego
II. Bielizna
11 Podkoszulek z długim rękawem szt. 4 3
12 Podkoszulek z krótkim rękawem " 4 2
13 Spodenki gimnastyczne " 4 2
14 Kalesony " 4 4
15 Dresy gimnastyczne kpl. 2 4
16 Piżama kpl. 2 3
17 Chusteczki do nosa szt. 4*) 1,5
18 Ręcznik zwykły " 4 4
19 Ręcznik do twarzy " 4 4
20 Skarpety zimowe para 6*) 1,5
21 Skarpety letnie para 2*) 1,5
22 Koc szt. 2 5
23 Poszewka na podgłówek " 4 4
24 Prześcieradło " 6 4
25 Podgłówek " 1 8
26 Materac " 1 8
27 Podkład pod materac " 1 8
III. Obuwie
28 Trzewiki ze spinaczami para 2 2
29 Pantofle gimnastyczne " 1*) 1,5
30 Pantofle nocne " 1*) 1,5
IV. Oporządzenie
31 Pas brezentowy szt. 1 8
32 Torba polowa brezentowa " 1 6 - tylko dla dowódców i pom. dowódców plutonu
33 Wieszak-ramiączko " 5 6
V. Środki i przybory do konserwacji umundurowania oraz środki higieny osobistej
34 Szczotka do ubrania szt. 1*) jednora-

zowo

35 Szczotka do obuwia " 1*) "
36 Mazak " 1*) "
37 Woreczek na przybory do konserwacji " 1*) "
38 Pasta do obuwia gram 40 1 miesiąc
39 Nici á 25 m szp. 1 1
40 Igła ręczna szt. 2 1
41 Maszynka do golenia " 1*) jednora-

zowo

42 Pędzel do golenia " 1*) "
43 Szczoteczka do zębów szt. 1*) "
44 Kubek do mycia zębów " 1*) "
45 Szczotka do rąk " 1*) "
46 Futerał na szczoteczkę do zębów " 1*) "
47 Pudełko na mydło " 1*) "
48 Woreczek na środki higieny " 1*) "
49 Żyletki " 2 1 miesiąc
50 Mydło gospodarcze gram 50 "
51 Mydło toaletowe " 150 "
52 Mydło do golenia (krem do golenia) szt. 1 3 miesiące
53 Pasta do zębów tuba 1 1 miesiąc
54 Proszek do prania gram 150 1 miesiąc
1. Przedmioty oznaczone gwiazdką przechodzą na własność użytkownika z chwilą upływu okresu używalności lub zwolnienia osoby z zasadniczej służby w oddziałach obrony cywilnej.

2. Mydło gospodarcze i proszek do prania stanowią należność zbiorową do wykorzystania w zależności od potrzeb.

1 § 3 ust. 2 zmieniony przez § 1 zarządzenia z dnia 1 sierpnia 1995 r. (M.P.95.39.470) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 26 sierpnia 1995 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1995.6.100

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Wzór oznak w obronie cywilnej, sposób noszenia tych oznak i umundurowania oraz normy umundurowania przysługującego osobom odbywającym służbę w obronie cywilnej.
Data aktu: 22/12/1994
Data ogłoszenia: 10/02/1995
Data wejścia w życie: 25/02/1995