Tytuły wojskowe żołnierzy innych niż zawodowi.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA OBRONY NARODOWEJ
z dnia 5 lipca 1993 r.
w sprawie tytułów wojskowych żołnierzy innych niż zawodowi.

Na podstawie art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16, Nr 40, poz. 174 i Nr 54, poz. 254) zarządza się, co następuje:
§  1.
Przepisy art. 74 i art. 79, powołane w zarządzeniu bez bliższego określenia, oznaczają przepisy ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16, Nr 40, poz. 174 i Nr 54, poz. 254).
§  2.
1.
Dla żołnierzy innych niż zawodowi, z wyjątkiem kandydatów na żołnierzy zawodowych, zwanych dalej "żołnierzami", wprowadza się, niezależnie od stopni wojskowych wymienionych w art. 74 ust. 2 i 3 ustawy, tytuły wojskowe:
1)
podchorążego,
2)
elewa.
2.
Tytuły, o których mowa w ust. 1, są używane przez żołnierzy w stopniach wojskowych szeregowych i podoficerów, na zasadach określonych w zarządzeniu.
3.
Tytułów, o których mowa w ust. 1, używa się bezpośrednio po stopniu wojskowym.
§  3.
1.
Tytuł podchorążego uzyskują bez szczególnego nadania:
1)
studenci wyższych szkół morskich przeznaczeni do odbywania zajęć wojskowych - z dniem rozpoczęcia tych zajęć;
2)
absolwenci szkół wyższych powołani do odbycia przeszkolenia wojskowego - z dniem stawienia się do odbycia tego przeszkolenia.
2.
Tytułu, o którym mowa w ust. 1, używa się w czasie zajęć wojskowych i pełnienia czynnej służby wojskowej; można go używać również po zwolnieniu z tych zajęć oraz służby wojskowej.
§  4.
1.
Tytuł elewa uzyskują bez szczególnego nadania żołnierze odbywający zasadniczą służbę wojskową, skierowaną na naukę w szkole podoficerskiej lub wojskowym ośrodku szkolenia - z dniem rozpoczęcia nauki.
2.
Tytułu, o którym mowa w ust. 1, używa się tylko w czasie trwania nauki.
§  5.
1.
Student odbywający zajęcia wojskowe, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 1, traci tytuł podchorążego w razie zwolnienia z odbycia całości zajęć wojskowych lub niezłożenia (niezdania) egzaminu z tych zajęć - z dniem określonym przez kierownika studium wojskowego wyższej szkoły morskiej.
2.
Żołnierz odbywający przeszkolenie wojskowe, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2, traci tytuł podchorążego w razie:
1)
utraty obywatelstwa polskiego - z dniem wydania ostatecznego orzeczenia o utracie obywatelstwa przez organ właściwy w tej sprawie,
2)
skazania prawomocnym wyrokiem sądu na karę dodatkową pozbawienia praw publicznych lub degradację - z dniem uprawomocnienia się wyroku,
3)
wymierzenia kary dyscyplinarnej pozbawienia posiadanego stopnia wojskowego w postępowaniu dyscyplinarnym - z dniem wydania ostatecznego orzeczenia (decyzji) w tej sprawie.
3.
Żołnierz odbywający krótkotrwałe przeszkolenie wojskowe traci tytuł podchorążego również w razie:
1)
zwolnienia z tego przeszkolenia przed jego odbyciem,
2)
niezłożenia (niezdania) egzaminu na oficera.
4.
Żołnierz odbywający długotrwałe przeszkolenie wojskowe traci tytuł podchorążego również w razie:
1)
przeniesienia z urzędu z jednostki wojskowej, w której funkcjonuje szkoła podchorążych rezerwy, przed jej ukończeniem, do innej jednostki wojskowej w przypadkach określonych w odrębnych przepisach,
2)
w przypadkach określonych w ust. 3.
5.
Utrata przez żołnierza tytułu podchorążego w wypadkach określonych w ust. 3 i 4 następuje z dniem określonym w rozkazie dowódcy jednostki wojskowej, w której żołnierz odbywa przeszkolenie.
§  6.
1.
Żołnierz nie będący w czynnej służbie wojskowej traci tytuł podchorążego:
1)
w przypadkach określonych w § 5 ust. 2 pkt 1 i 2,
2)
w razie pozbawienia stopnia wojskowego w przypadkach określonych w art. 79 ust. 1 ustawy.
2.
Utrata tytułu podchorążego, w przypadku określonym w ust. 1 pkt 2, następuje z dniem wydania ostatecznego orzeczenia, o którym mowa w art. 79 ust. 3 ustawy.
§  7.
1.
Żołnierz odzyskuje utracony tytuł podchorążego w razie uchylenia:
1)
wyroku skazującego na karę dodatkową pozbawienia praw publicznych lub degradację - z dniem uprawomocnienia się wyroku uchylającego wyrok skazujący,
2)
kary dyscyplinarnej pozbawienia posiadanego stopnia wojskowego - z dniem wydania ostatecznego orzeczenia (decyzji) w tej sprawie.
2.
Żołnierz nie będący w czynnej służbie wojskowej odzyskuje, na swój wniosek, tytuł podchorążego w razie przywrócenia obywatelstwa polskiego - z dniem wydania ostatecznej decyzji w tej sprawie.
§  8.
Wpisu o uzyskaniu, utracie lub odzyskaniu tytułu podchorążego dokonują w książeczkach wojskowych:
1)
dowódcy jednostek wojskowych - w stosunku do żołnierzy odbywających czynną służbę wojskową w tych jednostkach,
2)
wojskowi komendanci uzupełnień właściwi ze względu na miejsce pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu czasowego trwającego ponad dwa miesiące - w stosunku do żołnierzy nie będących w czynnej służbie wojskowej.
§  9.
Zasady uzyskiwania tytułów podchorążego, kadeta i elewa przez żołnierzy pełniących służbę kandydacką oraz utraty i odzyskiwania tych tytułów określają odrębne przepisy.
§  10.
Tytuł podchorążego uzyskany przed dniem wejścia w życie zarządzenia jest tytułem podchorążego w rozumieniu niniejszego zarządzenia.
§  11.
Traci moc zarządzenie nr 24/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 1980 r. w sprawie tytułu podchorążego - kandydata na oficera rezerwy (Dziennik Rozkazów Ministerstwa Obrony Narodowej poz. 37).
§  12.
Zarządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1993.35.361

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Tytuły wojskowe żołnierzy innych niż zawodowi.
Data aktu: 05/07/1993
Data ogłoszenia: 15/07/1993
Data wejścia w życie: 30/07/1993